حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْحَسَنِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ أَبِي رَبَاحٍ، وَعِكْرِمَةَ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي تَفَلَّتَ هَذَا الْقُرْآنُ مِنْ صَدْرِي فَمَا أَجِدُنِي أَقْدِرُ عَلَيْهِ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " يَا أَبَا الْحَسَنِ أَفَلاَ أُعَلِّمُكَ كَلِمَاتٍ يَنْفَعُكَ اللَّهُ بِهِنَّ وَيَنْفَعُ بِهِنَّ مَنْ عَلَّمْتَهُ وَيُثَبِّتُ مَا تَعَلَّمْتَ فِي صَدْرِكَ " . قَالَ أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَعَلِّمْنِي . قَالَ " إِذَا كَانَ لَيْلَةُ الْجُمُعَةِ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَقُومَ فِي ثُلُثِ اللَّيْلِ الآخِرِ فَإِنَّهَا سَاعَةٌ مَشْهُودَةٌ وَالدُّعَاءُ فِيهَا مُسْتَجَابٌ وَقَدْ قَالَ أَخِي يَعْقُوبُ لِبَنِيهِ : (سوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّي ) يَقُولُ حَتَّى تَأْتِيَ لَيْلَةُ الْجُمُعَةِ فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقُمْ فِي وَسَطِهَا فَإِنْ لَمْ تَسْتَطِعْ فَقُمْ فِي أَوَّلِهَا فَصَلِّ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ تَقْرَأُ فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَسُورَةِ يس وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَ( حم ) الدُّخَانَ وَفِي الرَّكْعَةِ الثَّالِثَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَالم تَنْزِيلُ السَّجْدَةَ وَفِي الرَّكْعَةِ الرَّابِعَةِ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ وَتَبَارَكَ الْمُفَصَّلَ فَإِذَا فَرَغْتَ مِنَ التَّشَهُّدِ فَاحْمَدِ اللَّهَ وَأَحْسِنِ الثَّنَاءَ عَلَى اللَّهِ وَصَلِّ عَلَىَّ وَأَحْسِنْ وَعَلَى سَائِرِ النَّبِيِّينَ وَاسْتَغْفِرْ لِلْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَلإِخْوَانِكَ الَّذِينَ سَبَقُوكَ بِالإِيمَانِ ثُمَّ قُلْ فِي آخِرِ ذَلِكَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي بِتَرْكِ الْمَعَاصِي أَبَدًا مَا أَبْقَيْتَنِي وَارْحَمْنِي أَنْ أَتَكَلَّفَ مَا لاَ يَعْنِينِي وَارْزُقْنِي حُسْنَ النَّظَرِ فِيمَا يُرْضِيكَ عَنِّي اللَّهُمَّ بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ وَالْعِزَّةِ الَّتِي لاَ تُرَامُ أَسْأَلُكَ يَا اللَّهُ يَا رَحْمَنُ بِجَلاَلِكَ وَنُورِ وَجْهِكَ أَنْ تُلْزِمَ قَلْبِي حِفْظَ كِتَابِكَ كَمَا عَلَّمْتَنِي وَارْزُقْنِي أَنْ أَتْلُوَهُ عَلَى النَّحْوِ الَّذِي يُرْضِيكَ عَنِّي اللَّهُمَّ بَدِيعَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ ذَا الْجَلاَلِ وَالإِكْرَامِ وَالْعِزَّةِ الَّتِي لاَ تُرَامُ أَسْأَلُكَ يَا اللَّهُ يَا رَحْمَنُ بِجَلاَلِكَ وَنُورِ وَجْهِكَ أَنْ تُنَوِّرَ بِكِتَابِكَ بَصَرِي وَأَنْ تُطْلِقَ بِهِ لِسَانِي وَأَنْ تُفَرِّجَ بِهِ عَنْ قَلْبِي وَأَنْ تَشْرَحَ بِهِ صَدْرِي وَأَنْ تَغْسِلَ بِهِ بَدَنِي لأَنَّهُ لاَ يُعِينُنِي عَلَى الْحَقِّ غَيْرُكَ وَلاَ يُؤْتِيهِ إِلاَّ أَنْتَ وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ الْعَلِيِّ الْعَظِيمِ يَا أَبَا الْحَسَنِ تَفْعَلُ ذَلِكَ ثَلاَثَ جُمَعٍ أَوْ خَمْسَ أَوْ سَبْعَ تُجَابُ بِإِذْنِ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَنِي بِالْحَقِّ مَا أَخْطَأَ مُؤْمِنًا قَطُّ " . قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ فَوَاللَّهِ مَا لَبِثَ عَلِيٌّ إِلاَّ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا حَتَّى جَاءَ عَلِيٌّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مِثْلِ ذَلِكَ الْمَجْلِسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي كُنْتُ فِيمَا خَلاَ لاَ آخُذُ إِلاَّ أَرْبَعَ آيَاتٍ أَوْ نَحْوَهُنَّ وَإِذَا قَرَأْتُهُنَّ عَلَى نَفْسِي تَفَلَّتْنَ وَأَنَا أَتَعَلَّمُ الْيَوْمَ أَرْبَعِينَ آيَةً أَوْ نَحْوَهَا وَإِذَا قَرَأْتُهَا عَلَى نَفْسِي فَكَأَنَّمَا كِتَابُ اللَّهِ بَيْنَ عَيْنَىَّ وَلَقَدْ كُنْتُ أَسْمَعُ الْحَدِيثَ فَإِذَا رَدَّدْتُهُ تَفَلَّتَ وَأَنَا الْيَوْمَ أَسْمَعُ الأَحَادِيثَ فَإِذَا تَحَدَّثْتُ بِهَا لَمْ أَخْرِمْ مِنْهَا حَرْفًا . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ " مُؤْمِنٌ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ يَا أَبَا الْحَسَنِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ الْوَلِيدِ بْنِ مُسْلِمٍ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: Biz Rasululloh ﷺ huzurida edik, shu payt Ali ibn Abu Tolib kelib: «Otam va onam Sizga fido boʻlsin, bu Qurʼon koʻksimdan chiqib ketmoqda, oʻzimni unga qodir deb topmayapman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Ey Abul-Hasan, senga Alloh ular bilan sening foydangni va sen oʻrgatgan kishilarning foydasini beradigan hamda oʻrgangan narsangni koʻksingda mustahkam qiladigan kalimalarni oʻrgatmaymi?» dedilar. U: «Albatta, ey Rasululloh, menga oʻrgating», dedi. U zot dedilar: «Juma kechasi boʻlganda, agar tunning oxirgi uchdan birida turishga qodir boʻlsang (tur), zero u (farishtalar) shohid boʻladigan va duo ijobat qilinadigan soatdir. Birodarim Yaʼqub ham oʻgʻillariga: {Sizlar uchun Robbimdan magʻfirat soʻrayman} (Yusuf 98), deb juma kechasi kelishini (kutib aytgan edi). Agar (oxirida) qodir boʻlmasang, tunning oʻrtasida tur; agar unga ham qodir boʻlmasang, avvalida tur. Toʻrt rakaat namoz oʻqi: birinchi rakaatda Fotihatul-kitob va Yosin surasini; ikkinchi rakaatda Fotihatul-kitob va ‹Ho-mim› ad-Duxonni; uchinchi rakaatda Fotihatul-kitob va ‹Alif-lom-mim tanzil›ni — Sajda (surasini); toʻrtinchi rakaatda Fotihatul-kitob va ‹Taborak›ni — mufassalni oʻqi. Tashahhuddan boʻshaganingda, Allohga hamd ayt va Allohga goʻzal sano ayt, menga va boshqa barcha paygʻambarlarga goʻzal salavot ayt, muʼmin erkaklar va muʼmina ayollar uchun hamda iymonda sendan oʻtgan birodarlaring uchun magʻfirat soʻra. Soʼng buning oxirida ayt: ‹Allohim, meni qoldirgan ekansan, abadiy maʼsiyatlarni tark etish bilan menga rahm qil; menga aloqasi yoʻq narsaga ovora boʻlishdan (saqlab) rahm qil; meni rozi qiladigan narsada goʻzal nazar (sohibi boʻlishni) menga rizq qil. Allohim, osmonlar va yerni ibtidosiz yaratuvchi, ulugʻvorlik va karam egasi, yetib boʻlmas izzat sohibi! Senga iltijo qilaman, ey Alloh, ey Rahmon, ulugʻvorliging va yuzing nuri haqi, kitobingni menga oʻrgatganingdek, koʻnglimga uni yodlashni lozim qilgil va uni Seni mendan rozi qiladigan tarzda tilovat qilishni menga rizq qilgil. Allohim, osmonlar va yerni ibtidosiz yaratuvchi, ulugʻvorlik va karam egasi, yetib boʻlmas izzat sohibi! Senga iltijo qilaman, ey Alloh, ey Rahmon, ulugʻvorliging va yuzing nuri haqi, kitobing bilan koʻzimni nurlantirgil, til(im)ni u bilan ravon qilgil, qalbim(ning gʻam-tashvishini) u bilan yozgil, koʻksimni u bilan kengaytirgil, badanimni u bilan yuvgil. Zero, haqda Sendan boshqa menga yordam beruvchi yoʻq va uni Sendan oʻzga ato etuvchi yoʻq. ‹Lo havla va lo quvvata illo billahil-aliyyil-azim››. Ey Abul-Hasan, buni uch juma, yoki besh, yoki yetti (juma) qilsang, Alloh izni bilan (duong) ijobat boʻladi. Meni haq bilan (paygʻambar qilib) yuborgan Zotga qasamki, u (duo) hech qachon biror muʼminni xato qilmagan». Abdulloh ibn Abbos aytdi: Vallohi, Ali besh yoki yetti (juma)dan koʻp oʻtmay, Rasululloh ﷺ huzuriga oʻsha majlis kabi (majlisda) kelib: «Ey Rasululloh, men ilgari faqat toʻrt oyat yoki shunga yaqin (miqdorni) olar edim, ularni oʻzimga oʻqisam, esimdan chiqib ketardi. Bugun esa qirq oyat yoki shunga yaqin (miqdorni) yodlayman, ularni oʻzimga oʻqisam, goʻyo Allohning kitobi koʻzlarim oldida turgandek. Men hadisni eshitardim, uni takrorlasam, esimdan chiqardi; bugun esa hadislarni eshitaman, ularni soʻzlab bersam, ulardan birorta harfni ham qoldirmayman», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Kaʼbaning Robbiga qasamki, (sen) muʼminsan, ey Abul-Hasan!» dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan gʻarib hadis boʻlib, uni faqat Validu ibn Muslim hadisidan bilamiz.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ ҳузурида эдик, шу пайт Али ибн Абу Толиб келиб: «Отам ва онам Сизга фидо бўлсин, бу Қуръон кўксимдан чиқиб кетмоқда, ўзимни унга қодир деб топмаяпман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Эй Абул-Ҳасан, сенга Аллоҳ улар билан сенинг фойдангни ва сен ўргатган кишиларнинг фойдасини берадиган ҳамда ўрганган нарсангни кўксингда мустаҳкам қиладиган калималарни ўргатмайми?» дедилар. У: «Албатта, эй Расулуллоҳ, менга ўргатинг», деди. У зот дедилар: «Жума кечаси бўлганда, агар туннинг охирги учдан бирида туришга қодир бўлсанг (тур), зеро у (фаришталар) шоҳид бўладиган ва дуо ижобат қилинадиган соатдир. Биродарим Яъқуб ҳам ўғилларига: {Сизлар учун Роббимдан мағфират сўрайман} (Юсуф 98), деб жума кечаси келишини (кутиб айтган эди). Агар (охирида) қодир бўлмасанг, туннинг ўртасида тур; агар унга ҳам қодир бўлмасанг, аввалида тур. Тўрт ракаат намоз ўқи: биринчи ракаатда Фотиҳатул-китоб ва Ёсин сурасини; иккинчи ракаатда Фотиҳатул-китоб ва ‹Ҳо-мим› ад-Духонни; учинчи ракаатда Фотиҳатул-китоб ва ‹Алиф-лом-мим танзил›ни — Сажда (сурасини); тўртинчи ракаатда Фотиҳатул-китоб ва ‹Таборак›ни — муфассални ўқи. Ташаҳҳуддан бўшаганингда, Аллоҳга ҳамд айт ва Аллоҳга гўзал сано айт, менга ва бошқа барча пайғамбарларга гўзал салавот айт, муъмин эркаклар ва муъмина аёллар учун ҳамда иймонда сендан ўтган биродарларинг учун мағфират сўра. Сўнг бунинг охирида айт: ‹Аллоҳим, мени қолдирган экансан, абадий маъсиятларни тарк этиш билан менга раҳм қил; менга алоқаси йўқ нарсага овора бўлишдан (сақлаб) раҳм қил; мени рози қиладиган нарсада гўзал назар (соҳиби бўлишни) менга ризқ қил. Аллоҳим, осмонлар ва ерни ибтидосиз яратувчи, улуғворлик ва карам эгаси, етиб бўлмас иззат соҳиби! Сенга илтижо қиламан, эй Аллоҳ, эй Раҳмон, улуғворлигинг ва юзинг нури ҳақи, китобингни менга ўргатганингдек, кўнглимга уни ёдлашни лозим қилгил ва уни Сени мендан рози қиладиган тарзда тиловат қилишни менга ризқ қилгил. Аллоҳим, осмонлар ва ерни ибтидосиз яратувчи, улуғворлик ва карам эгаси, етиб бўлмас иззат соҳиби! Сенга илтижо қиламан, эй Аллоҳ, эй Раҳмон, улуғворлигинг ва юзинг нури ҳақи, китобинг билан кўзимни нурлантиргил, тил(им)ни у билан равон қилгил, қалбим(нинг ғам-ташвишини) у билан ёзгил, кўксимни у билан кенгайтиргил, баданимни у билан ювгил. Зеро, ҳақда Сендан бошқа менга ёрдам берувчи йўқ ва уни Сендан ўзга ато этувчи йўқ. ‹Ло ҳавла ва ло қуввата илло биллаҳил-алиййил-азим››. Эй Абул-Ҳасан, буни уч жума, ёки беш, ёки етти (жума) қилсанг, Аллоҳ изни билан (дуонг) ижобат бўлади. Мени ҳақ билан (пайғамбар қилиб) юборган Зотга қасамки, у (дуо) ҳеч қачон бирор муъминни хато қилмаган». Абдуллоҳ ибн Аббос айтди: Валлоҳи, Али беш ёки етти (жума)дан кўп ўтмай, Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига ўша мажлис каби (мажлисда) келиб: «Эй Расулуллоҳ, мен илгари фақат тўрт оят ёки шунга яқин (миқдорни) олар эдим, уларни ўзимга ўқисам, эсимдан чиқиб кетарди. Бугун эса қирқ оят ёки шунга яқин (миқдорни) ёдлайман, уларни ўзимга ўқисам, гўё Аллоҳнинг китоби кўзларим олдида тургандек. Мен ҳадисни эшитардим, уни такрорласам, эсимдан чиқарди; бугун эса ҳадисларни эшитаман, уларни сўзлаб берсам, улардан бирорта ҳарфни ҳам қолдирмайман», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Каъбанинг Роббига қасамки, (сен) муъминсан, эй Абул-Ҳасан!» дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан ғариб ҳадис бўлиб, уни фақат Валиду ибн Муслим ҳадисидан биламиз.