حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ أَبِي الشَّوَارِبِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي الْمُعَلَّى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ يَوْمًا فَقَالَ " إِنَّ رَجُلاً خَيَّرَهُ رَبُّهُ بَيْنَ أَنْ يَعِيشَ فِي الدُّنْيَا مَا شَاءَ أَنْ يَعِيشَ وَيَأْكُلَ فِي الدُّنْيَا مَا شَاءَ أَنْ يَأْكُلَ وَبَيْنَ لِقَاءِ رَبِّهِ فَاخْتَارَ لِقَاءَ رَبِّهِ " . قَالَ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ أَصْحَابُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَلاَ تَعْجَبُونَ مِنْ هَذَا الشَّيْخِ إِذْ ذَكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً صَالِحًا خَيَّرَهُ رَبُّهُ بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ لِقَاءِ رَبِّهِ فَاخْتَارَ لِقَاءَ رَبِّهِ . قَالَ فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَهُمْ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ بَلْ نَفْدِيكَ بِآبَائِنَا وَأَمْوَالِنَا . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " مَا مِنَ النَّاسِ أَحَدٌ أَمَنَّ إِلَيْنَا فِي صُحْبَتِهِ وَذَاتِ يَدِهِ مِنِ ابْنِ أَبِي قُحَافَةَ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلاً لاَتَّخَذْتُ ابْنَ أَبِي قُحَافَةَ خَلِيلاً وَلَكِنْ وُدٌّ وَإِخَاءُ إِيمَانٍ وُدٌّ وَإِخَاءُ إِيمَانٍ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا وَإِنَّ صَاحِبَكُمْ خَلِيلُ اللَّهِ " وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَبِي عَوَانَةَ عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ عُمَيْرٍ بِإِسْنَادٍ غَيْرِ هَذَا . وَمَعْنَى قَوْلِهِ أَمَنَّ إِلَيْنَا يَعْنِي أَمَنَّ عَلَيْنَا . وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ .
Ibn Abu Muallo otasidan rivoyat qiladiki, Rasululloh ﷺ bir kuni xutba qilib shunday dedilar: «Albatta, bir kishini Robbisi dunyoda xohlaganicha yashashi va dunyoda xohlaganicha tanovul qilishi bilan Robbisiga uchrashi orasida ixtiyor qoʻydi, u esa Robbisiga uchrashni ixtiyor qildi». (Rovi) aytdi: Shunda Abu Bakr yigʻladi. Paygʻambar ﷺning sahobalari: «Bu choldan ajablanmaysizlarmi? Rasululloh ﷺ Robbisi dunyo bilan Robbisiga uchrash orasida ixtiyor qoʻygan, u esa Robbisiga uchrashni ixtiyor qilgan bir solih kishini zikr qildilar (xolos)», dedilar. (Rovi) aytdi: Abu Bakr ular ichida Rasululloh ﷺ aytgan narsani eng yaxshi bilgani edi. Shunda Abu Bakr: «Yoʻq, biz sizni otalarimiz va mol-mulklarimiz bilan fido qilamiz», dedi. Bas, Rasululloh ﷺ: «Suhbati va moli bilan bizga Ibn Abu Quhofadan koʻra koʻproq ehson qilgan birorta odam yoʻq. Agar men (Allohdan oʻzga) bir doʻst tutuvchi boʻlganimda, Ibn Abu Quhofani doʻst tutgan boʻlardim. Lekin (bizning oramizdagisi) iymon muhabbati va birodarligidir», dedilar — buni ikki yoki uch marta takrorladilar — «Albatta, sizlarning sohibingiz Allohning doʻstidir». Bu hadis Abu Avonadan, u Abdulmalik ibn Umayrdan boshqa isnod bilan ham rivoyat qilingan. «Amanna ilayno» degani «bizga ehson qilgan» maʼnosidadir. Bu bobda Abu Saiddan ham (rivoyat) bor. Bu hadis hasan gʻaribdir.Ибн Абу Муалло отасидан ривоят қиладики, Расулуллоҳ ﷺ бир куни хутба қилиб шундай дедилар: «Албатта, бир кишини Роббиси дунёда хоҳлаганича яшаши ва дунёда хоҳлаганича тановул қилиши билан Роббисига учраши орасида ихтиёр қўйди, у эса Роббисига учрашни ихтиёр қилди». (Рови) айтди: Шунда Абу Бакр йиғлади. Пайғамбар ﷺнинг саҳобалари: «Бу чолдан ажабланмайсизларми? Расулуллоҳ ﷺ Роббиси дунё билан Роббисига учраш орасида ихтиёр қўйган, у эса Роббисига учрашни ихтиёр қилган бир солиҳ кишини зикр қилдилар (холос)», дедилар. (Рови) айтди: Абу Бакр улар ичида Расулуллоҳ ﷺ айтган нарсани энг яхши билгани эди. Шунда Абу Бакр: «Йўқ, биз сизни оталаримиз ва мол-мулкларимиз билан фидо қиламиз», деди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ: «Суҳбати ва моли билан бизга Ибн Абу Қуҳофадан кўра кўпроқ эҳсон қилган бирорта одам йўқ. Агар мен (Аллоҳдан ўзга) бир дўст тутувчи бўлганимда, Ибн Абу Қуҳофани дўст тутган бўлардим. Лекин (бизнинг орамиздагиси) иймон муҳаббати ва биродарлигидир», дедилар — буни икки ёки уч марта такрорладилар — «Албатта, сизларнинг соҳибингиз Аллоҳнинг дўстидир». Бу ҳадис Абу Авонадан, у Абдулмалик ибн Умайрдан бошқа иснод билан ҳам ривоят қилинган. «Аманна илайно» дегани «бизга эҳсон қилган» маъносидадир. Бу бобда Абу Саиддан ҳам (ривоят) бор. Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.