حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ وَكِيعٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ، بِالرَّحَبَةِ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ الْحُدَيْبِيَةِ خَرَجَ إِلَيْنَا نَاسٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فِيهِمْ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَأُنَاسٌ مِنْ رُؤَسَاءِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ خَرَجَ إِلَيْكَ نَاسٌ مِنْ أَبْنَائِنَا وَإِخْوَانِنَا وَأَرِقَّائِنَا وَلَيْسَ لَهُمْ فِقْهٌ فِي الدِّينِ وَإِنَّمَا خَرَجُوا فِرَارًا مِنْ أَمْوَالِنَا وَضِيَاعِنَا فَارْدُدْهُمْ إِلَيْنَا . " فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ فِقْهٌ فِي الدِّينِ سَنُفَقِّهُهُمْ " . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا مَعْشَرَ قُرَيْشٍ لَتَنْتَهُنَّ أَوْ لَيَبْعَثَنَّ اللَّهُ عَلَيْكُمْ مَنْ يَضْرِبُ رِقَابَكُمْ بِالسَّيْفِ عَلَى الدِّينِ قَدِ امْتَحَنَ اللَّهُ قَلْبَهُ عَلَى الإِيمَانِ " . قَالُوا مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَقَالَ عُمَرُ مَنْ هُوَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " هُوَ خَاصِفُ النَّعْلِ " . وَكَانَ أَعْطَى عَلِيًّا نَعْلَهُ يَخْصِفُهَا ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَيْنَا عَلِيٌّ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ كَذَبَ عَلَىَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ رِبْعِيٍّ عَنْ عَلِيٍّ . وَسَمِعْتُ الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يَقُولُ لَمْ يَكْذِبْ رِبْعِيُّ بْنُ حِرَاشٍ فِي الإِسْلاَمِ كِذْبَةً . وَأَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي الأَسْوَدِ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ مَهْدِيٍّ يَقُولُ مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ أَثْبَتُ أَهْلِ الْكُوفَةِ .
Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu) ar-Rahbada (bizga) hadis aytib berdi: «Hudaybiya kuni boʻlganida, mushriklardan bir qancha kishilar bizning oldimizga chiqishdi, ular orasida Suhayl ibn Amr va mushriklarning baʼzi boshliqlari bor edi. Ular: ‹Ey Rasululloh! Oldingizga oʻgʻillarimiz, birodarlarimiz va qullarimizdan bir qancha kishilar chiqib keldi, holbuki ularning dinda fiqhi (tushunchasi) yoʻq, balki ular bizning mol-mulkimiz va yer-suvimizdan qochib chiqishgan, xolos. Ularni bizga qaytarib bering›, deyishdi. (Sahobalar): ‹Agar ularning dinda fiqhi boʻlmasa, biz ularni faqih qilamiz (oʻrgatamiz)›, deyishdi. Shunda Nabiy ﷺ: ‹Ey Quraysh jamoasi! Sizlar (bundan) yo qaytasizlar, yoki Alloh sizlarning ustingizga shunday bir kishini yuboradiki, u sizlarning boʻyningizni din yoʻlida qilich bilan uradi. Alloh uning qalbini iymon ila imtihon qilib (tasdiqlab) qoʻygan›, dedilar. Ular: ‹U kim, ey Rasululloh?› deyishdi, Abu Bakr ham: ‹U kim, ey Rasululloh?› dedi va Umar ham: ‹U kim, ey Rasululloh?› dedi. U zot: ‹U poyabzal yamovchidir›, dedilar. U zot Aliga poyabzallarini yamash uchun bergan edilar». Soʻng Ali bizga oʻgirilib: «Albatta, Rasululloh ﷺ: ‹Kim menga atayin yolgʻon nisbat bersa, oʻzining oʻrnini doʻzaxdan tayyorlab qoʻyaversin›, dedilar», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻl bilan, Ribʼiyning Alidan (rivoyatidan) bilamiz. Men Jorudning shunday deganini eshitdim: «Men Vakiʼning shunday deganini eshitdim: ‹Ribʼiy ibn Hirosh Islomda biror marta ham yolgʻon gapirmagan›». Menga Muhammad ibn Ismoil Abdulloh ibn Abul Asvaddan xabar berib aytdi: «Men Abdurahmon ibn Mahdiyning shunday deganini eshitdim: ‹Mansur ibn al-Mutamir kufaliklarning eng mustahkam (sobit)idir›».Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу) ар-Раҳбада (бизга) ҳадис айтиб берди: «Ҳудайбия куни бўлганида, мушриклардан бир қанча кишилар бизнинг олдимизга чиқишди, улар орасида Суҳайл ибн Амр ва мушрикларнинг баъзи бошлиқлари бор эди. Улар: ‹Эй Расулуллоҳ! Олдингизга ўғилларимиз, биродарларимиз ва қулларимиздан бир қанча кишилар чиқиб келди, ҳолбуки уларнинг динда фиқҳи (тушунчаси) йўқ, балки улар бизнинг мол-мулкимиз ва ер-сувимиздан қочиб чиқишган, холос. Уларни бизга қайтариб беринг›, дейишди. (Саҳобалар): ‹Агар уларнинг динда фиқҳи бўлмаса, биз уларни фақиҳ қиламиз (ўргатамиз)›, дейишди. Шунда Набий ﷺ: ‹Эй Қурайш жамоаси! Сизлар (бундан) ё қайтасизлар, ёки Аллоҳ сизларнинг устингизга шундай бир кишини юборадики, у сизларнинг бўйнингизни дин йўлида қилич билан уради. Аллоҳ унинг қалбини иймон ила имтиҳон қилиб (тасдиқлаб) қўйган›, дедилар. Улар: ‹У ким, эй Расулуллоҳ?› дейишди, Абу Бакр ҳам: ‹У ким, эй Расулуллоҳ?› деди ва Умар ҳам: ‹У ким, эй Расулуллоҳ?› деди. У зот: ‹У поябзал ямовчидир›, дедилар. У зот Алига поябзалларини ямаш учун берган эдилар». Сўнг Али бизга ўгирилиб: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Ким менга атайин ёлғон нисбат берса, ўзининг ўрнини дўзахдан тайёрлаб қўяверсин›, дедилар», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир, биз уни фақат шу йўл билан, Рибъийнинг Алидан (ривоятидан) биламиз. Мен Жоруднинг шундай деганини эшитдим: «Мен Вакиънинг шундай деганини эшитдим: ‹Рибъий ибн Ҳирош Исломда бирор марта ҳам ёлғон гапирмаган›». Менга Муҳаммад ибн Исмоил Абдуллоҳ ибн Абул Асваддан хабар бериб айтди: «Мен Абдураҳмон ибн Маҳдийнинг шундай деганини эшитдим: ‹Мансур ибн ал-Мутамир куфаликларнинг энг мустаҳкам (собит)идир›».