QurʼonҚуръонPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Al-Anbiya surasi · Oyatсураси · Оят79

فَفَهَّمْنَـٰهَا سُلَيْمَـٰنَ ۚ وَكُلًّا ءَاتَيْنَا حُكْمًا وَعِلْمًا ۚ وَسَخَّرْنَا مَعَ دَاوُۥدَ ٱلْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَٱلطَّيْرَ ۚ وَكُنَّا فَـٰعِلِينَ

Muhammad Sodiq Muhammad Yusuf: Bas, Biz uni Sulaymonga fahmlatdik. Ularning har biriga hukmni va ilmni bergan edik. Dovud bilan birga tasbih aytsin deb, tog`larni va qushlarni bo`yinsundirib qo`ydik. Shularni qilguvchi bo`lgan Bizmiz.Бас, Биз уни Сулаймонга фаҳмлатдик. Уларнинг ҳар бирига ҳукмни ва илмни берган эдик. Довуд билан бирга тасбиҳ айтсин деб, тоғларни ва қушларни бўйинсундириб қўйдик. Шуларни қилгувчи бўлган Бизмиз.Alauddin Mansour: Bas, Biz uni Sulaymonga anglatdik. Biz har ikkisiga hikmat-paygʻambarlik va ilm ato etdik. Togʻlar va qushlarni Dovud bilan birga tasbeh aytadigan qilib boʻysundirib qoʻydik. Biz shunday qila olguvchidirmiz.Бас, Биз уни Сулаймонга англатдик. Биз ҳар иккисига ҳикмат-пайғамбарлик ва илм ато этдик. Тоғлар ва қушларни Довуд билан бирга тасбеҳ айтадиган қилиб бўйсундириб қўйдик. Биз шундай қила олгувчидирмиз.

328-sahifa · 17-juz · 33-hizb328-саҳифа · 17-жуз · 33-ҳизб
Soʻzma-soʻzСўзма-сўз
فَفَهَّمْنَـٰهَاbas, uni fahmlatdikбас, уни фаҳмлатдикسُلَيْمَـٰنَ ۚSulaymongaСулаймонгаوَكُلًّاva har birigaва ҳар биригаءَاتَيْنَاberdikбердикحُكْمًۭاhukmniҳукмниوَعِلْمًۭا ۚva ilmniва илмниوَسَخَّرْنَاva boʻyinsundirdikва бўйинсундирдикمَعَbilan birgaбилан биргаدَاوُۥدَDovudДовудٱلْجِبَالَtogʻlarniтоғларниيُسَبِّحْنَtasbih aytsinlar debтасбиҳ айтсинлар дебوَٱلطَّيْرَ ۚva qushlarniва қушларниوَكُنَّاva Biz edikва Биз эдикفَـٰعِلِينَ(shularni) qilguvchi(шуларни) қилгувчи
TafsirТафсир

Ushbu oyatlarda zikr qilingan Dovud hamda Sulaymon alayhissalomlarning ekinzor haqidagi hukmlari, tafsirchi ulamolarimiz rivoyat qilishlaricha, quyidagicha boʻlgan:

Oʻz davrining Paygʻambari va podshohi boʻlmish Dovud alayhissalomning huzurlariga ikki kishi oralarida hukm chiqarishni soʻrab kelishibdi. Ulardan biri ekinzor sohibi, ikkinchisi qoʻylar egasi ekan.

«Oʻshanda u(ekinzor)ga qavmning qoʻyi kechasi tarqalib ketgan edi.»

Kechasi bilan ekinzorni payhon qilib, yeb bitirgan edi. Dovud alayhissalom ikki tomonning gapini eshitib boʻlib, qoʻylarning ekinzor egasiga berilishiga hukm chiqardilar. Payhon boʻlib yoʻqolgan ekinzor oʻrniga uni payhon qilgan qoʻylarni olib berish ayni adolat edi. Bu hukmdan keyin qaytib ketayotgan qoʻy egasi Sulaymon alayhissalomni koʻrib qolib, boʻlgan hodisani u kishiga aytib berdi. Shunda Sulaymon alayhissalom otalari Dovud alayhissalom oldilariga kirdilar va

«Ey, Allohning Nabiyi, hukm siz chiqargan hukmdek boʻlmasligi kerak edi», dedilar. Dovud alayhissalom:

«Qanday boʻlishi kerak edi?»–dedilar. Sulaymon alayhissalom:

«Qoʻyni ekinzor egasiga bering, u foydalanib tursin. Ekinzorni esa, qoʻy egasiga bering, uni tuzatib, asl holiga keltirsin. Soʻngra, har kim oʻz narsasini qaytarib oladi. Ekinzor egasi ekinzorini eski holiga kelgandan soʻngra qaytarib oladi. Qoʻy egasi ham qoʻylarini qaytarib oladi», dedilar. Shunda Dovud alay- hissalom:

«Hukm sen chiqargan hukmdir», dedilar.

«Biz ularning hukmiga shohid boʻlgan edik.»

Shuning uchun, oʻsha adolatga qoʻshib, buzilgan narsani tuzatishni ham oʻz ichiga olgan hukmni chiqardik.

«Bas, Biz uni Sulaymonga fahmlatdik. Ularning har biriga hukmni va ilmni bergan edik.»

Yaʼni, ham Dovud alayhissalomga, ham Sulaymon alayhissalomga hukmni va ilmni bergan edik. Dovud alayhissalom chiqargan hukm ham xato emas. Adolatli hukm edi. Ammo Sulaymon alayhissalomning hukmlari toʻgʻriroq, mukammalroq boʻldi.

«Dovud bilan birga tasbih aytsin deb togʻlarni va qushlarni boʻyinsundirib qoʻydik. Shularni qilguvchi boʻlgan Bizmiz.»

Dovud alayhissalom xushovoz munojotlari ila mashhur boʻlganlar. U zot alayhissalom Tavrotni tilovat qilganlarida, osmonda uchib kelayotgan qushlar toʻxtab qolishar va u kishiga qoʻshilib tasbih aytishar edilar. Shuningdek, togʻlar ham oʻziga xos uslub bilan u kishiga qoʻshilib tasbih aytishi qushlarnikidan ham gʻaroyib boʻlganidan, oyati karimada qushlardan oldin togʻlar kelganiga tafsirchi ulamolarimiz eʼtibor qaratganlar.

Keyingi oyatda Alloh taolo Oʻz Paygʻambari Dovud alayhissalomga bergan xususiyatlardan yana birini esga soladi: