Abdussamad ibn Ali
عبد الصمد بن علي #
Tabaʼ tobeʼin
Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy)Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий)
Ummatning donishmandi Abdulloh ibn al-Abbos ibn Abdulmuttalibning nabirasi — katta amir, Abu Muhammad al-Hoshimiy al-Abbosiy, Saffoh va Mansurning amakisi. Balqoda yuz va nechanchidir yilda tugʻilgan. Otasidan hadis aytgan. Undan Mahdiy va boshqalar rivoyat qilgan. Aytilishicha, u sut tishlari bilan vafot etgan va ular bir-biriga yopishgan edi. U azim xilqatli, yirik gavdali edi. Saffohning vafoti chogʻida akasi Abdulloh bilan birga Mansurga qarshi chiqqan, ularga qarshi Abu Muslim al-Xurosoniy jang qilgan; kunlar uni turlicha aylantirdi va u shu vaqtgacha yashadi. Rashid uni ulugʻlar va hurmat qilardi. Damashq amirligini, Basra amirligini va boshqa (mansablarni) boshqargan. Undan oʻgʻli Ismoil hamda ukasi Sulaymon ibn Alining oʻgʻli Jaʼfarning oʻgʻillari Abdulvohid va Yaʼqub rivoyat qiladi. Uning «Juzʼul-Boniyosiy»da eshitganimiz, guvohlarni ikrom qilish haqidagi hadisi bor; u munkardir — haj amiri Abdussamad ibn Muso al-Hoshimiyning rivoyatidan, u amakisi Ibrohim ibn Muhammad ibn Ibrohimdan, u undan, u otasidan, u bobosidan. Nasabning takrorlanishida u xalifa Yazidga va ashara(-i mubashshara)dan biri Saʼid ibn Zaydga oʻxshash edi. Umrining oxirida otasi va bobosi kabi koʻzi ojiz boʻlib qolgan. Uning onasi — Ibn Qays ar-Ruqayyot gʻazal aytgan Kasiradir; u shunday degan edi: «Kasiradan unga tarab qaytdi, koʻzi esa yoshlarni toʻkadi».Умматнинг донишманди Абдуллоҳ ибн ал-Аббос ибн Абдулмутталибнинг набираси — катта амир, Абу Муҳаммад ал-Ҳошимий ал-Аббосий, Саффоҳ ва Мансурнинг амакиси. Балқода юз ва нечанчидир йилда туғилган. Отасидан ҳадис айтган. Ундан Маҳдий ва бошқалар ривоят қилган. Айтилишича, у сут тишлари билан вафот этган ва улар бир-бирига ёпишган эди. У азим хилқатли, йирик гавдали эди. Саффоҳнинг вафоти чоғида акаси Абдуллоҳ билан бирга Мансурга қарши чиққан, уларга қарши Абу Муслим ал-Хуросоний жанг қилган; кунлар уни турлича айлантирди ва у шу вақтгача яшади. Рашид уни улуғлар ва ҳурмат қиларди. Дамашқ амирлигини, Басра амирлигини ва бошқа (мансабларни) бошқарган. Ундан ўғли Исмоил ҳамда укаси Сулаймон ибн Алининг ўғли Жаъфарнинг ўғиллари Абдулвоҳид ва Яъқуб ривоят қилади. Унинг «Жузъул-Бониёсий»да эшитганимиз, гувоҳларни икром қилиш ҳақидаги ҳадиси бор; у мункардир — ҳаж амири Абдуссамад ибн Мусо ал-Ҳошимийнинг ривоятидан, у амакиси Иброҳим ибн Муҳаммад ибн Иброҳимдан, у ундан, у отасидан, у бобосидан. Насабнинг такрорланишида у халифа Язидга ва ашара(-и мубашшара)дан бири Саъид ибн Зайдга ўхшаш эди. Умрининг охирида отаси ва бобоси каби кўзи ожиз бўлиб қолган. Унинг онаси — Ибн Қайс ар-Руқайёт ғазал айтган Касирадир; у шундай деган эди: «Касирадан унга тараб қайтди, кўзи эса ёшларни тўкади».
Manba: Siyar aʼlam an-nubalo (az-Zahabiy), j. 13, b. 129Манба: Сияр аълам ан-нубало (аз-Заҳабий), ж. 13, б. 129
al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir)ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир)
Yaʼni majlisda Rashidning amakisi Sulaymon ibn Abu Jaʼfar, Sulaymonning amakisi Abbos ibn Muhammad ibn Ali va Saffohning amakisi Abdussamad ibn Ali bor edi; xulosasi — Abdussamad Rashid amakisining amakisining amakisi, chunki u Rashid bobosining amakisi edi. U otasidan, u bobosi Abdulloh ibn Abbosdan, u Nabiy ﷺ dan: «Yaxshilik va sila-rahm umrlarni uzaytiradi, diyorlarni obod qiladi va mollarni koʻpaytiradi — qavm fojir boʻlsa ham», deb rivoyat qilgan.Яъни мажлисда Рашиднинг амакиси Сулаймон ибн Абу Жаъфар, Сулаймоннинг амакиси Аббос ибн Муҳаммад ибн Али ва Саффоҳнинг амакиси Абдуссамад ибн Али бор эди; хулосаси — Абдуссамад Рашид амакисининг амакисининг амакиси, чунки у Рашид бобосининг амакиси эди. У отасидан, у бобоси Абдуллоҳ ибн Аббосдан, у Набий ﷺ дан: «Яхшилик ва сила-раҳм умрларни узайтиради, диёрларни обод қилади ва молларни кўпайтиради — қавм фожир бўлса ҳам», деб ривоят қилган.
Manba: al-Bidoya van-nihoya (Ibn Kasir), b. 5070Манба: ал-Бидоя ван-ниҳоя (Ибн Касир), б. 5070