حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَنْصُورٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، - يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ - حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي خُصَيْفُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَزَرِيُّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ يَا أَبَا الْعَبَّاسِ عَجِبْتُ لاِخْتِلاَفِ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي إِهْلاَلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَوْجَبَ . فَقَالَ إِنِّي لأَعْلَمُ النَّاسِ بِذَلِكَ إِنَّهَا إِنَّمَا كَانَتْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَجَّةٌ وَاحِدَةٌ فَمِنْ هُنَاكَ اخْتَلَفُوا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجًّا فَلَمَّا صَلَّى فِي مَسْجِدِهِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْهِ أَوْجَبَ فِي مَجْلِسِهِ فَأَهَلَّ بِالْحَجِّ حِينَ فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ فَسَمِعَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَحَفِظْتُهُ عَنْهُ ثُمَّ رَكِبَ فَلَمَّا اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ وَذَلِكَ أَنَّ النَّاسَ إِنَّمَا كَانُوا يَأْتُونَ أَرْسَالاً فَسَمِعُوهُ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ يُهِلُّ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ ثُمَّ مَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ أَهَلَّ وَأَدْرَكَ ذَلِكَ مِنْهُ أَقْوَامٌ فَقَالُوا إِنَّمَا أَهَلَّ حِينَ عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أَوْجَبَ فِي مُصَلاَّهُ وَأَهَلَّ حِينَ اسْتَقَلَّتْ بِهِ نَاقَتُهُ وَأَهَلَّ حِينَ عَلاَ عَلَى شَرَفِ الْبَيْدَاءِ . قَالَ سَعِيدٌ فَمَنْ أَخَذَ بِقَوْلِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ أَهَلَّ فِي مُصَلاَّهُ إِذَا فَرَغَ مِنْ رَكْعَتَيْهِ .
Said ibn Jubayr (rahimahulloh) aytadi: Men Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ga: «Ey Abul-Abbos, Rasululloh ﷺning ashoblari u zot ﷺ ehromga niyat qilib uni vojib qilganlari (paytlari) haqida ixtilof qilganlaridan hayratdaman», dedim. U: «Albatta, men buni odamlarning eng bilguvchisiman. Aslida Rasululloh ﷺdan boʻlgani faqat bir haj edi, ana shundan ular ixtilof qildilar. Rasululloh ﷺ hajga niyat qilib (Madinadan) chiqdilar. Zul-Hulayfadagi masjidlarida ikki rakaat namoz oʻqiganlarida, oʻtirgan joylarida (ehromni) vojib qildilar va ikki rakaatdan boʻshaganlarida hajga niyat qilib talbiya aytdilar. Buni u zotdan baʼzi qavmlar eshitdilar, men ham uni u zotdan yodlab oldim. Soʻng u zot (ulovga) mindilar va tuyalari ularni koʻtarib tik turganda, talbiya aytdilar. Buni esa baʼzi qavmlar ilgʻab oldilar. Buning sababi shuki, odamlar (u zotning oldilariga) toʻp-toʻp boʻlib kelar edilar. Ular u zotni tuyalari koʻtarib tik turganda talbiya aytayotganlarini eshitib: ‹Rasululloh ﷺ faqat tuyalari koʻtarib tik turganda talbiya aytdilar›, dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ (yoʻlda) davom etdilar va Baydo balandligiga koʻtarilganlarida talbiya aytdilar. Buni esa boshqa qavmlar ilgʻadilar va: ‹U zot faqat Baydo balandligiga koʻtarilganlarida talbiya aytdilar›, dedilar. Allohga qasamki, u zot namoz oʻqigan joylarida (ehromni) vojib qildilar, tuyalari ularni koʻtarib tik turganda talbiya aytdilar va Baydo balandligiga koʻtarilganlarida ham talbiya aytdilar», dedi. Said aytadi: Kim Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)ning soʻzini olsa, ikki rakaatdan boʻshagach, namoz oʻqigan joyida talbiya aytadi.Саид ибн Жубайр (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Мен Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)га: «Эй Абул-Аббос, Расулуллоҳ ﷺнинг ашоблари у зот ﷺ эҳромга ният қилиб уни вожиб қилганлари (пайтлари) ҳақида ихтилоф қилганларидан ҳайратдаман», дедим. У: «Албатта, мен буни одамларнинг энг билгувчисиман. Аслида Расулуллоҳ ﷺдан бўлгани фақат бир ҳаж эди, ана шундан улар ихтилоф қилдилар. Расулуллоҳ ﷺ ҳажга ният қилиб (Мадинадан) чиқдилар. Зул-Ҳулайфадаги масжидларида икки ракаат намоз ўқиганларида, ўтирган жойларида (эҳромни) вожиб қилдилар ва икки ракаатдан бўшаганларида ҳажга ният қилиб талбия айтдилар. Буни у зотдан баъзи қавмлар эшитдилар, мен ҳам уни у зотдан ёдлаб олдим. Сўнг у зот (уловга) миндилар ва туялари уларни кўтариб тик турганда, талбия айтдилар. Буни эса баъзи қавмлар илғаб олдилар. Бунинг сабаби шуки, одамлар (у зотнинг олдиларига) тўп-тўп бўлиб келар эдилар. Улар у зотни туялари кўтариб тик турганда талбия айтаётганларини эшитиб: ‹Расулуллоҳ ﷺ фақат туялари кўтариб тик турганда талбия айтдилар›, дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ (йўлда) давом этдилар ва Байдо баландлигига кўтарилганларида талбия айтдилар. Буни эса бошқа қавмлар илғадилар ва: ‹У зот фақат Байдо баландлигига кўтарилганларида талбия айтдилар›, дедилар. Аллоҳга қасамки, у зот намоз ўқиган жойларида (эҳромни) вожиб қилдилар, туялари уларни кўтариб тик турганда талбия айтдилар ва Байдо баландлигига кўтарилганларида ҳам талбия айтдилар», деди. Саид айтади: Ким Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)нинг сўзини олса, икки ракаатдан бўшагач, намоз ўқиган жойида талбия айтади.