حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ حَكِيمٍ الضَّبِّيِّ، قَالَ خَافَ مِنْ زِيَادٍ أَوِ ابْنِ زِيَادٍ فَأَتَى الْمَدِينَةَ فَلَقِيَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ فَنَسَبَنِي فَانْتَسَبْتُ لَهُ فَقَالَ يَا فَتَى أَلاَ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا قَالَ قُلْتُ بَلَى رَحِمَكَ اللَّهُ . قَالَ يُونُسُ أَحْسِبُهُ ذَكَرَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ أَوَّلَ مَا يُحَاسَبُ النَّاسُ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ أَعْمَالِهِمُ الصَّلاَةُ قَالَ يَقُولُ رَبُّنَا جَلَّ وَعَزَّ لِمَلاَئِكَتِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ انْظُرُوا فِي صَلاَةِ عَبْدِي أَتَمَّهَا أَمْ نَقَصَهَا فَإِنْ كَانَتْ تَامَّةً كُتِبَتْ لَهُ تَامَّةً وَإِنْ كَانَ انْتَقَصَ مِنْهَا شَيْئًا قَالَ انْظُرُوا هَلْ لِعَبْدِي مِنْ تَطَوُّعٍ فَإِنْ كَانَ لَهُ تَطَوُّعٌ قَالَ أَتِمُّوا لِعَبْدِي فَرِيضَتَهُ مِنْ تَطَوُّعِهِ ثُمَّ تُؤْخَذُ الأَعْمَالُ عَلَى ذَاكُمْ " .
Anas ibn Hakim az-Zabbiy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, u Ziyoddan yoki Ibn Ziyoddan qoʻrqib, Madinaga keldi va Abu Hurayra (roziyallohu anhu) bilan uchrashdi. (Anas) aytadi: «(Abu Hurayra) mening nasabimni soʻradi, men unga nasabimni aytdim. Shunda u: ‹Ey yigit, senga bir hadisni soʻzlab bermaymi?› dedi. Men: ‹Albatta (soʻzlab bering), Alloh sizga rahm qilsin›, dedim». Yunus aytadi: Oʻylaymanki, u (Abu Hurayra) buni Nabiy ﷺdan zikr qildi. (Abu Hurayra) dedi: (Nabiy ﷺ) shunday dedilar: «Albatta, qiyomat kuni odamlar amallaridan eng avval hisob-kitob qilinadigani namozdir. Rabbimiz jalla va azza — U eng yaxshi biluvchi boʻlsa-da — farishtalariga aytadi: ‹Bandamning namoziga qaranglar, uni toʻkis qildimi yoki kamaytirdimi?› Bas, agar (namozi) toʻkis boʻlsa, unga toʻkis (qilib) yoziladi. Agar undan biror narsa kamaytirgan boʻlsa, (Alloh): ‹Bandamning (biror) nafl (namozi) bormi, qaranglar?› deydi. Bas, agar uning nafli boʻlsa: ‹Bandamning farzini nafllaridan toʻldiringlar›, deydi. Soʻngra amallar shu (tartib) asosida olinadi (hisob qilinadi)».Анас ибн Ҳаким аз-Заббий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, у Зиёддан ёки Ибн Зиёддан қўрқиб, Мадинага келди ва Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) билан учрашди. (Анас) айтади: «(Абу Ҳурайра) менинг насабимни сўради, мен унга насабимни айтдим. Шунда у: ‹Эй йигит, сенга бир ҳадисни сўзлаб бермайми?› деди. Мен: ‹Албатта (сўзлаб беринг), Аллоҳ сизга раҳм қилсин›, дедим». Юнус айтади: Ўйлайманки, у (Абу Ҳурайра) буни Набий ﷺдан зикр қилди. (Абу Ҳурайра) деди: (Набий ﷺ) шундай дедилар: «Албатта, қиёмат куни одамлар амалларидан энг аввал ҳисоб-китоб қилинадигани намоздир. Раббимиз жалла ва азза — У энг яхши билувчи бўлса-да — фаришталарига айтади: ‹Бандамнинг намозига қаранглар, уни тўкис қилдими ёки камайтирдими?› Бас, агар (намози) тўкис бўлса, унга тўкис (қилиб) ёзилади. Агар ундан бирор нарса камайтирган бўлса, (Аллоҳ): ‹Бандамнинг (бирор) нафл (намози) борми, қаранглар?› дейди. Бас, агар унинг нафли бўлса: ‹Бандамнинг фарзини нафлларидан тўлдиринглар›, дейди. Сўнгра амаллар шу (тартиб) асосида олинади (ҳисоб қилинади)».