قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ قَالَ حَدَّثَنَا شَبِيبُ بْنُ غَرْقَدَةَ عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْأَحْوَصِ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَنَّهُشَهِدَ حَجَّةَ الْوَدَاعِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا يَجْنِي جَانٍ إِلَّا عَلَى نَفْسِهِ لَا يَجْنِي وَالِدٌ عَلَى وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ عَلَى وَالِدِهِ

Amr ibn al-Ahvas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ bilan Vidolashuv hajida hozir boʻlgan edi. Rasululloh ﷺ: «Jinoyatchi faqat oʻz zimmasiga jinoyat qiladi. Ota oʻz farzandi zimmasiga jinoyat qilmaydi, farzand ham oʻz otasi zimmasiga jinoyat qilmaydi», dedilar.Амр ибн ал-Аҳвас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ билан Видолашув ҳажида ҳозир бўлган эди. Расулуллоҳ ﷺ: «Жиноятчи фақат ўз зиммасига жиноят қилади. Ота ўз фарзанди зиммасига жиноят қилмайди, фарзанд ҳам ўз отаси зиммасига жиноят қилмайди», дедилар.

حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَيُّوبَ بْنِ مَيْسَرَةَ بْنِ حَلْبَسٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي سَمِعَ خُرَيْمَ بْنَ فَاتِكٍ الْأَسَدِيَّ يَقُولُأَهْلُ الشَّامِ سَوْطُ اللَّهِ فِي الْأَرْضِ يَنْتَقِمُ بِهِمْ مِمَّنْ يَشَاءُ كَيْفَ يَشَاءُ وَحَرَامٌ عَلَى مُنَافِقِيهِمْ أَنْ يَظْهَرُوا عَلَى مُؤْمِنِيهِمْ وَلَنْ يَمُوتُوا إِلَّا هَمًّا أَوْ غَيْظًا أَوْ حُزْنًا

Xuraym ibn Fotik al-Asadiy (roziyallohu anhu) shunday der edi: Shom ahli — Allohning yerdagi qamchisidir; U ular bilan Oʻzi xohlagan kishidan, Oʻzi xohlaganidek intiqom oladi. Ularning munofiqlari moʻminlari ustidan gʻolib boʻlishi harom (qilingan)dir; ular faqat gʻam yoki gʻazab yoxud hasrat bilan oʻladilar.Хурайм ибн Фотик ал-Асадий (розияллоҳу анҳу) шундай дер эди: Шом аҳли — Аллоҳнинг ердаги қамчисидир; У улар билан Ўзи хоҳлаган кишидан, Ўзи хоҳлаганидек интиқом олади. Уларнинг мунофиқлари мўминлари устидан ғолиб бўлиши ҳаром (қилинган)дир; улар фақат ғам ёки ғазаб ёхуд ҳасрат билан ўладилар.

حَدَّثَنَا هَيْثَمُ بْنُ خَارِجَةَ قَالَ حَدَّثَنَا طَيَّافٌ الْإِسْكَنْدَرَانِيُّ عَنِ ابْنِ شَرَاحِيلَ بْنِ بُكَيْلٍ عَنِ أَبِيهِ شُرَاحْبِيلَ قَالَقُلْتُ لِابْنِ عُمَرَ إِنَّ لِي أَرْحَامًا بِمِصْرَ يَتَّخِذُونَ مِنْ هَذِهِ الْأَعْنَابِ قَالَ وَفَعَلَ ذَلِكَ أَحَدٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ لَا تَكُونُوا بِمَنْزِلَةِ الْيَهُودِ حُرِّمَتْ عَلَيْهِمْ الشُّحُومُ فَبَاعُوهَا وَأَكَلُوا أَثْمَانَهَا قَالَ قُلْتُ مَا تَقُولُ فِي رَجُلٍ أَخَذَ عُنْقُودًا فَعَصَرَهُ فَشَرِبَهُ قَالَ لَا بَأْسَ فَلَمَّا نَزَلْتُ قَالَ مَا حَلَّ شُرْبُهُ حَلَّ بَيْعُهُ

Shurahbil aytdi: Men Ibn Umarga: «Misrda qarindoshlarim bor, ular shu uzumlardan (ichimlik) tayyorlashadi», dedim. U: «Buni musulmonlardan biror kishi qiladimi?» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Yahudiylar oʻrnida boʻlmanglar: ularga yogʻlar harom qilingan edi, ular esa uni sotib, pulini yedilar», dedi. Men: «Bir kishi bir shingil (uzum)ni olib, uni siqib ichsa, bu haqda nima deysiz?» dedim. U: «Zarari yoʻq», dedi. Men (uning oldidan) tushganimda, u: «Nimani ichish halol boʻlsa, uni sotish ham halol», dedi.Шураҳбил айтди: Мен Ибн Умарга: «Мисрда қариндошларим бор, улар шу узумлардан (ичимлик) тайёрлашади», дедим. У: «Буни мусулмонлардан бирор киши қиладими?» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Яҳудийлар ўрнида бўлманглар: уларга ёғлар ҳаром қилинган эди, улар эса уни сотиб, пулини едилар», деди. Мен: «Бир киши бир шингил (узум)ни олиб, уни сиқиб ичса, бу ҳақда нима дейсиз?» дедим. У: «Зарари йўқ», деди. Мен (унинг олдидан) тушганимда, у: «Нимани ичиш ҳалол бўлса, уни сотиш ҳам ҳалол», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا هَيْثَمٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَيْمُونٍ الْأَشْعَرِيُّ عَنِ الْعَلَاءِ بْنِ الْحَارِثِ عَنْ مَكْحُولٍرَفَعَهُ قَالَ أَيُّمَا شَجَرَةٍ أَظَلَّتْ عَلَى قَوْمٍ فَصَاحِبُهُ بِالْخِيَارِ مِنْ قَطْعِ مَا أَظَلَّ أَوْ أَكْلِ ثَمَرِهَا

Makhul (rahimahulloh) uni (Nabiy ﷺga) marfuʼ qilib aytdi: «Qaysi bir daraxt bir qavm ustiga soya solsa, uning egasi ixtiyorlidir: soya solgan (shoxi)ni kesadi yoki uning mevasini yeydi».Макҳул (раҳимаҳуллоҳ) уни (Набий ﷺга) марфуъ қилиб айтди: «Қайси бир дарахт бир қавм устига соя солса, унинг эгаси ихтиёрлидир: соя солган (шохи)ни кесади ёки унинг мевасини ейди».