حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ الرَّجُلُ يَتَزَوَّجُ وَلَا يَفْرِضُ لَهَا يَعْنِي ثُمَّ يَمُوتُ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ وَأَبِي حَسَّانَ الْأَعْرَجِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّهُ قَالَاخْتَلَفُوا إِلَى ابْنِ مَسْعُودٍ فِي ذَلِكَ شَهْرًا أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ فَقَالُوا لَا بُدَّ مِنْ أَنْ تَقُولَ فِيهَا قَالَ فَإِنِّي أَقْضِي لَهَا مِثْلَ صَدُقَةِ امْرَأَةٍ مِنْ نِسَائِهَا لَا وَكْسَ وَلَا شَطَطَ وَلَهَا الْمِيرَاثُ وَعَلَيْهَا الْعِدَّةُ فَإِنْ يَكُ صَوَابًا فَمِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَإِنْ يَكُنْ خَطَأً فَمِنِّي وَمِنْ الشَّيْطَانِ وَاللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَرَسُولُهُ بَرِيئَانِ فَقَامَ رَهْطٌ مِنْ أَشْجَعَ فِيهِمْ الْجَرَّاحُ وَأَبُو سِنَانٍ فَقَالُوا نَشْهَدُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَضَى فِي امْرَأَةٍ مِنَّا يُقَالُ لَهَا بَرْوَعُ بِنْتُ وَاشِقٍ بِمِثْلِ الَّذِي قَضَيْتَ فَفَرِحَ ابْنُ مَسْعُودٍ بِذَلِكَ فَرَحًا شَدِيدًا حِينَ وَافَقَ قَوْلُهُ قَضَاءَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ قَالَ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ قَالَ أَبِي وَقَرَأْتُ عَلَى يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ عَنْ هِشَامٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ خِلَاسٍ وَعَنْ أَبِي حَسَّانَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ أَنَّ ابْنَ مَسْعُودٍ أُتِيَ فِي امْرَأَةٍ تَزَوَّجَهَا رَجُلٌ فَلَمْ يُسَمِّ لَهَا صَدَاقًا فَمَاتَ قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا قَالَ فَاخْتَلَفُوا إِلَى ابْنِ مَسْعُودٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كَانَ زَوْجُهَا هِلَالَ أَحْسَبُهُ قَالَ ابْنَ مُرَّةَ قَالَ عَبْدُ الْوَهَّابِ وَكَانَ زَوْجُهَا هِلَالَ بْنَ مُرَّةَ الْأَشْجَعِيَّ
Abdulloh ibn Utba ibn Masʼud aytdi: (Bir kishi bir ayolga uylanib, unga mahr belgilamay vafot etgan masala haqida) bir oy yoki shunga yaqin muddat Ibn Masʼudning oldiga qatnashdi. Ular: «Albatta, bu haqda bir soʻz aytishing kerak», dedilar. U: «Men bu ayolga oʻz tengdoshlari ayollarning mahriga oʻxshash mahrni hukm qilaman — na kamaytiriladi, na koʻpaytiriladi; unga meros ham bor va uning zimmasida idda ham bor. Agar bu toʻgʻri boʻlsa, u Alloh azza va jalladandir; agar xato boʻlsa, u mendan va shaytondandir, Alloh azza va jalla hamda Uning Rasuli bundan pokdirlar», dedi. Shunda Ashjaʼ qabilasidan bir necha kishi — ular orasida Jarroh va Abu Sinon bor edi — turib: «Biz Rasululloh ﷺ bizdan boʻlgan, Barvaʼ bint Voshiq deb ataladigan bir ayol haqida sen hukm qilganingdek hukm qilganlariga guvohlik beramiz», dedilar. Oʻz soʻzi Rasululloh ﷺning hukmlariga muvofiq kelgani uchun Ibn Masʼud bundan qattiq xursand boʻldi. Boshqa rivoyatda: uning eri Hilol edi — gumonimcha, ibn Murra dedi; Abdulvahhob esa: uning eri Hilol ibn Murra al-Ashjaʼiy edi, dedi.Абдуллоҳ ибн Утба ибн Масъуд айтди: (Бир киши бир аёлга уйланиб, унга маҳр белгиламай вафот этган масала ҳақида) бир ой ёки шунга яқин муддат Ибн Масъуднинг олдига қатнашди. Улар: «Албатта, бу ҳақда бир сўз айтишинг керак», дедилар. У: «Мен бу аёлга ўз тенгдошлари аёлларнинг маҳрига ўхшаш маҳрни ҳукм қиламан — на камайтирилади, на кўпайтирилади; унга мерос ҳам бор ва унинг зиммасида идда ҳам бор. Агар бу тўғри бўлса, у Аллоҳ азза ва жалладандир; агар хато бўлса, у мендан ва шайтондандир, Аллоҳ азза ва жалла ҳамда Унинг Расули бундан покдирлар», деди. Шунда Ашжаъ қабиласидан бир неча киши — улар орасида Жарроҳ ва Абу Синон бор эди — туриб: «Биз Расулуллоҳ ﷺ биздан бўлган, Барваъ бинт Вошиқ деб аталадиган бир аёл ҳақида сен ҳукм қилганингдек ҳукм қилганларига гувоҳлик берамиз», дедилар. Ўз сўзи Расулуллоҳ ﷺнинг ҳукмларига мувофиқ келгани учун Ибн Масъуд бундан қаттиқ хурсанд бўлди. Бошқа ривоятда: унинг эри Ҳилол эди — гумонимча, ибн Мурра деди; Абдулваҳҳоб эса: унинг эри Ҳилол ибн Мурра ал-Ашжаъий эди, деди.