حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ أُخْبِرْتُ أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ و عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ مُوسَى عَنْ فُلَانٍ و عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَلَمْ يَبْلُغْ أَبُو الزُّبَيْرِ هَذِهِ الْقِصَّةَ كُلَّهَاأَنَّ أَبَا قَتَادَةَ أَتَى أَهْلَهُ فَوَجَدَ قَصْعَةَ ثَرِيدٍ مِنْ قَدِيدِ الْأَضْحَى فَأَبَى أَنْ يَأْكُلَهُ فَأَتَى قَتَادَةَ بْنَ النُّعْمَانِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فِي حَجٍّ فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ أَمَرْتُكُمْ أَنْ لَا تَأْكُلُوا الْأَضَاحِيَّ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ لِتَسَعَكُمْ وَإِنِّي أُحِلُّهُ لَكُمْ فَكُلُوا مِنْهُ مَا شِئْتُمْ قَالَ وَلَا تَبِيعُوا لُحُومَ الْهَدْيِ وَالْأَضَاحِيِّ فَكُلُوا وَتَصَدَّقُوا وَاسْتَمْتِعُوا بِجُلُودِهَا وَإِنْ أُطْعِمْتُمْ مِنْ لُحُومِهَا شَيْئًا فَكُلُوهُ إِنْ شِئْتُمْ

Abu Qatoda oʻz ahli huzuriga kelib, qurbonlik goʻshtining qoqidan qilingan bir tovoq tarid topdi va uni yeyishdan bosh tortdi. Soʻng Qatoda ibn an-Nuʼmon (roziyallohu anhu) huzuriga bordi, u esa unga xabar berdiki, Nabiy ﷺ haj (paytida) turib: «Men sizlarga qurbonlik goʻshtlarini uch kundan ortiq yemasliklaringizni buyurgan edim — bu (goʻsht) hammangizga yetsin, deb. Endi esa men uni sizlarga halol qildim, bas, undan xohlaganingizcha yenglar», dedilar. Yana: «Hadiy va qurbonlik goʻshtlarini sotmanglar; yenglar, sadaqa qilinglar va terilaridan foydalaninglar. Agar sizlarga ularning goʻshtidan biror narsa taomlantirilsa, xohlasangiz yenglar», dedilar.Абу Қатода ўз аҳли ҳузурига келиб, қурбонлик гўштининг қоқидан қилинган бир товоқ тарид топди ва уни ейишдан бош тортди. Сўнг Қатода ибн ан-Нуъмон (розияллоҳу анҳу) ҳузурига борди, у эса унга хабар бердики, Набий ﷺ ҳаж (пайтида) туриб: «Мен сизларга қурбонлик гўштларини уч кундан ортиқ емасликларингизни буюрган эдим — бу (гўшт) ҳаммангизга етсин, деб. Энди эса мен уни сизларга ҳалол қилдим, бас, ундан хоҳлаганингизча енглар», дедилар. Яна: «Ҳадий ва қурбонлик гўштларини сотманглар; енглар, садақа қилинглар ва териларидан фойдаланинглар. Агар сизларга уларнинг гўштидан бирор нарса таомлантирилса, хоҳласангиз енглар», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ مُوسَى أَخْبَرَنِي زُبَيْدٌأَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ أَتَى أَهْلَهُ فَوَجَدَ قَصْعَةً مِنْ قَدِيدِ الْأَضْحَى فَأَبَى أَنْ يَأْكُلَهُ فَأَتَى قَتَادَةَ بْنَ النُّعْمَانِ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَامَ فَقَالَ إِنِّي كُنْتُ أَمَرْتُكُمْ أَنْ لَا تَأْكُلُوا الْأَضَاحِيَّ فَوْقَ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ لِتَسَعَكُمْ وَإِنِّي أُحِلُّهُ لَكُمْ فَكُلُوا مِنْهُ مَا شِئْتُمْ وَلَا تَبِيعُوا لُحُومَ الْهَدْيِ وَالْأَضَاحِيِّ فَكُلُوا وَتَصَدَّقُوا وَاسْتَمْتِعُوا بِجُلُودِهَا وَلَا تَبِيعُوهَا وَإِنْ أُطْعِمْتُمْ مِنْ لَحْمِهَا فَكُلُوا إِنْ شِئْتُمْو قَالَ فِي هَذَا الْحَدِيثِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَالْآنَ فَكُلُوا وَاتَّجِرُوا وَادَّخِرُوا قَالَ حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ نَحْوَ حَدِيثِ زُبَيْدٍ هَذَا عَنْ أَبِي سَعِيدٍ لَمْ يَبْلُغْهُ كُلُّ ذَلِكَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Zubayd xabar berdiki, Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) oʻz ahli huzuriga kelib, qurbonlik goʻshtining qoqidan bir tovoq topdi va uni yeyishdan bosh tortdi. Soʻng Qatoda ibn an-Nuʼmon huzuriga bordi, u unga xabar berdiki, Nabiy ﷺ turib: «Men sizlarga qurbonlik goʻshtlarini uch kundan ortiq yemasliklaringizni buyurgan edim — bu (goʻsht) hammangizga yetsin, deb. Endi esa men uni sizlarga halol qildim, bas, undan xohlaganingizcha yenglar. Hadiy va qurbonlik goʻshtlarini sotmanglar; yenglar, sadaqa qilinglar va terilaridan foydalaninglar, ularni sotmanglar. Agar sizlarga ularning goʻshtidan taomlantirilsa, xohlasangiz yenglar», dedilar. U bu hadisda Abu Saʼiddan, u Nabiy ﷺdan: «Endi yenglar, savdo qilinglar va saqlab qoʻyinglar», deb (rivoyat qildi). Hajjoj Ibn Jurayjdan aytdi: Menga Abu Zubayr Jobirdan Zubaydning Abu Saʼiddan (rivoyat qilgan) mana shu hadisiga oʻxshash rivoyat qildi; unga bularning hammasi Nabiy ﷺdan yetmagan.Зубайд хабар бердики, Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) ўз аҳли ҳузурига келиб, қурбонлик гўштининг қоқидан бир товоқ топди ва уни ейишдан бош тортди. Сўнг Қатода ибн ан-Нуъмон ҳузурига борди, у унга хабар бердики, Набий ﷺ туриб: «Мен сизларга қурбонлик гўштларини уч кундан ортиқ емасликларингизни буюрган эдим — бу (гўшт) ҳаммангизга етсин, деб. Энди эса мен уни сизларга ҳалол қилдим, бас, ундан хоҳлаганингизча енглар. Ҳадий ва қурбонлик гўштларини сотманглар; енглар, садақа қилинглар ва териларидан фойдаланинглар, уларни сотманглар. Агар сизларга уларнинг гўштидан таомлантирилса, хоҳласангиз енглар», дедилар. У бу ҳадисда Абу Саъиддан, у Набий ﷺдан: «Энди енглар, савдо қилинглар ва сақлаб қўйинглар», деб (ривоят қилди). Ҳажжож Ибн Журайждан айтди: Менга Абу Зубайр Жобирдан Зубайднинг Абу Саъиддан (ривоят қилган) мана шу ҳадисига ўхшаш ривоят қилди; унга буларнинг ҳаммаси Набий ﷺдан етмаган.

قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو قَالَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ عَنْ شَرِيكٍ يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ تَمِيمٍ عَنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ عَنْ أَبِيهِ وَعَمِّهِ قَتَادَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ كُلُوا لُحُومَ الْأَضَاحِيِّ وَادَّخِرُوا

Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) va uning amakisi Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qurbonlik goʻshtlarini yenglar va saqlab qoʻyinglar», dedilar.Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) ва унинг амакиси Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қурбонлик гўштларини енглар ва сақлаб қўйинглар», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنِ بْنِ جَعْفَرٍ وَأَبِي إِسْحَاقُ بْنُ يَسَارٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ مَوْلَى بَنِي عَدِيِّ بْنِ النَّجَّارِ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَهَانَا عَنْ أَنْ نَأْكُلَ لُحُومَ نُسُكِنَا فَوْقَ ثَلَاثٍ قَالَ فَخَرَجْتُ فِي سَفَرٍ ثُمَّ قَدِمْتُ عَلَى أَهْلِي وَذَلِكَ بَعْدَ الْأَضْحَى بِأَيَّامٍ قَالَ فَأَتَتْنِي صَاحِبَتِي بِسَاقٍ قَدْ جَعَلَتْ فِيهِ قَدِيدًا فَقُلْتُ لَهَا أَنَّى لَكِ هَذَا الْقَدِيدُ فَقَالَتْ مِنْ ضَحَايَانَا قَالَ فَقُلْتُ لَهَا أَوَلَمْ يَنْهَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ أَنْ نَأْكُلَهَا فَوْقَ ثَلَاثٍ قَالَ فَقَالَتْ إِنَّهُ قَدْ رَخَّصَ لِلنَّاسِ بَعْدَ ذَلِكَ قَالَ فَلَمْ أُصَدِّقْهَا حَتَّى بَعَثْتُ إِلَى أَخِي قَتَادَةَ بْنِ النُّعْمَانِ وَكَانَ بَدْرِيًّا أَسْأَلُهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ فَبَعَثَ إِلَيَّ أَنْ كُلْ طَعَامَكَ فَقَدْ صَدَقَتْ قَدْ أَرْخَصَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْمُسْلِمِينَ فِي ذَلِكَ

Abu Saʼid al-Xudriy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizni qurbonliklarimizning goʻshtini uch kundan ortiq yeyishimizdan qaytargan edilar. Men bir safarga chiqdim, soʻng ahlim huzuriga qaytdim — bu qurbonlik hayitidan bir necha kun keyin edi. Xotinim menga ichiga qoqi goʻsht solingan bir son keltirdi. Men unga: «Bu qoqi senga qayerdan?» dedim. U: «Qurbonliklarimizdan», dedi. Men unga: «Rasululloh ﷺ bizni buni uch kundan ortiq yeyishdan qaytarmaganmidilar?» dedim. U: «U zot bundan keyin odamlarga ruxsat berganlar», dedi. Men uni tasdiqlamadim va bu haqda soʻrab, birodarim Qatoda ibn an-Nuʼmonga — u badrlik edi — odam yubordim. U menga: «Taomingni ye, u toʻgʻri aytibdi; Rasululloh ﷺ musulmonlarga bunga ruxsat berganlar», deb (xabar) yubordi.Абу Саъид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизни қурбонликларимизнинг гўштини уч кундан ортиқ ейишимиздан қайтарган эдилар. Мен бир сафарга чиқдим, сўнг аҳлим ҳузурига қайтдим — бу қурбонлик ҳайитидан бир неча кун кейин эди. Хотиним менга ичига қоқи гўшт солинган бир сон келтирди. Мен унга: «Бу қоқи сенга қаердан?» дедим. У: «Қурбонликларимиздан», деди. Мен унга: «Расулуллоҳ ﷺ бизни буни уч кундан ортиқ ейишдан қайтармаганмидилар?» дедим. У: «У зот бундан кейин одамларга рухсат берганлар», деди. Мен уни тасдиқламадим ва бу ҳақда сўраб, биродарим Қатода ибн ан-Нуъмонга — у бадрлик эди — одам юбордим. У менга: «Таомингни е, у тўғри айтибди; Расулуллоҳ ﷺ мусулмонларга бунга рухсат берганлар», деб (хабар) юборди.