حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْتَمِعُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيُلْهَمُونَ ذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا عَلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ فَأَرَاحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ أَبُو الْبَشَرِ خَلَقَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِيَدِهِ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّنَا عَزَّ وَجَلَّ يُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا فَيَقُولُ لَهُمْ آدَمُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ذَنْبَهُ الَّذِي أَصَابَ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَقُولُ وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا فَإِنَّهُ أَوَّلُ رَسُولٍ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ لَهُمْ خَطِيئَتَهُ وَسُؤَالَهُ رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مَا لَيْسَ لَهُ بِهِ عِلْمٌ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ بِذَلِكَ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ عَزَّ وَجَلَّ فَيَأْتُونَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام عَبْدًا كَلَّمَهُ اللَّهُ وَأَعْطَاهُ التَّوْرَاةَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ لَهُمْ النَّفْسَ الَّتِي قَتَلَ بِغَيْرِ نَفْسٍ فَيَسْتَحْيِي رَبَّهُ مِنْ ذَلِكَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَكَلِمَتَهُ وَرُوحَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي قَالَ الْحَسَنُ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Qiyomat kuni muʼminlar toʻplanadilar va ularga shu (fikr) ilhom qilinadi; bas, ular: ‹Koshki, Robbimiz azza va jalla huzurida shafoat soʻrasak — U bizni mana shu joyimizdan rohatlantirsa!› deydilar. Bas, ular Odam alayhissalomning oldiga kelib: ‹Ey Odam, sen — bashariyatning otasisan; Alloh azza va jalla seni Oʻz qoʻli bilan yaratdi, farishtalarini senga sajda qildirdi va senga har bir narsaning ismlarini oʻrgatdi. Bizga Robbimiz azza va jalla huzurida shafoat qil — U bizni mana shu joyimizdan rohatlantirsin›, deydilar. Odam ularga: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va oʻzi qilgan gunohini zikr qilib, Robbi azza va jalladan uyaladi hamda: ‹Lekin Nuhning oldiga boringlar; chunki u — Alloh yerga yuborgan birinchi rasuldir›, deydi. Bas, ular Nuhning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va ularga oʻz xatosini hamda Robbi azza va jalladan oʻzi bilmagan narsani soʻraganini zikr qilib, shu sababdan Robbidan uyaladi va: ‹Lekin Rahmon azza va jallaning xalili Ibrohimning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular (Ibrohimning oldiga) keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muso alayhissalomning oldiga boringlar — u shunday bandaki, Alloh u bilan soʻzlashgan va unga Tavrotni bergan›, deydi. Bas, ular Musoning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman›, deydi va ularga oʻzi jon evaziga boʻlmagan holda oʻldirgan jonni zikr qilib, shu sababdan Robbidan uyaladi va: ‹Lekin Iso — Allohning bandasi, Uning rasuli, Uning kalimasi va Uning ruhi — ning oldiga boringlar›, deydi. Bas, ular Isoning oldiga keladilar. U: ‹Men u (martaba)da emasman; lekin Muhammad ﷺning oldiga boringlar — u shunday bandaki, Alloh uning avval va keyin (qilgan) gunohini magʻfirat qilgan›, deydi. Bas, ular mening oldimga keladilar». Hasan aytdi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Қиёмат куни муъминлар тўпланадилар ва уларга шу (фикр) илҳом қилинади; бас, улар: ‹Кошки, Роббимиз азза ва жалла ҳузурида шафоат сўрасак — У бизни мана шу жойимиздан роҳатлантирса!› дейдилар. Бас, улар Одам алайҳиссаломнинг олдига келиб: ‹Эй Одам, сен — башариятнинг отасисан; Аллоҳ азза ва жалла сени Ўз қўли билан яратди, фаришталарини сенга сажда қилдирди ва сенга ҳар бир нарсанинг исмларини ўргатди. Бизга Роббимиз азза ва жалла ҳузурида шафоат қил — У бизни мана шу жойимиздан роҳатлантирсин›, дейдилар. Одам уларга: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва ўзи қилган гуноҳини зикр қилиб, Робби азза ва жалладан уялади ҳамда: ‹Лекин Нуҳнинг олдига боринглар; чунки у — Аллоҳ ерга юборган биринчи расулдир›, дейди. Бас, улар Нуҳнинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва уларга ўз хатосини ҳамда Робби азза ва жалладан ўзи билмаган нарсани сўраганини зикр қилиб, шу сабабдан Роббидан уялади ва: ‹Лекин Раҳмон азза ва жалланинг халили Иброҳимнинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар (Иброҳимнинг олдига) келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Мусо алайҳиссаломнинг олдига боринглар — у шундай бандаки, Аллоҳ у билан сўзлашган ва унга Тавротни берган›, дейди. Бас, улар Мусонинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман›, дейди ва уларга ўзи жон эвазига бўлмаган ҳолда ўлдирган жонни зикр қилиб, шу сабабдан Роббидан уялади ва: ‹Лекин Исо — Аллоҳнинг бандаси, Унинг расули, Унинг калимаси ва Унинг руҳи — нинг олдига боринглар›, дейди. Бас, улар Исонинг олдига келадилар. У: ‹Мен у (мартаба)да эмасман; лекин Муҳаммад ﷺнинг олдига боринглар — у шундай бандаки, Аллоҳ унинг аввал ва кейин (қилган) гуноҳини мағфират қилган›, дейди. Бас, улар менинг олдимга келадилар». Ҳасан айтди.