قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ تَعَالَى فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ يَقَعُ مِنْ أَغْصَانِ تِلْكَ الشَّجَرَةِ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَسُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ اكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَأَخَذَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بِيَدِهِ فَقَالَ مَا نَعْرِفُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اكْتُبْ فِي قَضِيَّتِنَا مَا نَعْرِفُ قَالَ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَكَتَبَ هَذَا مَا صَالَحَ عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَ مَكَّةَ فَأَمْسَكَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بِيَدِهِ وَقَالَ لَقَدْ ظَلَمْنَاكَ إِنْ كُنْتَ رَسُولَهُ اكْتُبْ فِي قَضِيَّتِنَا مَا نَعْرِفُ فَقَالَ اكْتُبْ هَذَا مَا صَالَحَ عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ خَرَجَ عَلَيْنَا ثَلَاثُونَ شَابًّا عَلَيْهِمْ السِّلَاحُ فَثَارُوا فِي وُجُوهِنَا فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِأَبْصَارِهِمْ فَقَدِمْنَا إِلَيْهِمْ فَأَخَذْنَاهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ جِئْتُمْ فِي عَهْدِ أَحَدٍ أَوْ هَلْ
Abdulloh ibn Mugʻaffal al-Muzaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Hudaybiyada — Alloh taolo Qurʼonda zikr qilgan daraxtning tagida edik. Oʻsha daraxtning shoxlari Rasululloh ﷺning yelkalariga tegib turardi. Ali ibn Abu Tolib va Suhayl ibn Amr esa u zotning oldilarida edi. Rasululloh ﷺ Aliga (roziyallohu anhu): «Bismillahir rohmanir rohim, deb yoz», dedilar. Shunda Suhayl ibn Amr uning qoʻlidan ushlab: «Biz bismillahir rohmanir rohimni bilmaymiz. Bizning ishimizda biz biladigan (narsa)ni yoz», dedi. U zot: «Bismikallohumma, deb yoz», dedilar. Bas, (Ali): ‹Bu — Allohning Rasuli Muhammad ﷺ Makka ahli bilan sulh qilgan narsadir›, deb yozdi. Shunda Suhayl ibn Amr uning qoʻlini ushlab: «Agar sen Uning Rasuli boʻlsang, biz senga zulm qilgan boʻlamiz. Bizning ishimizda biz biladigan (narsa)ni yoz», dedi. U zot: «‹Bu — Muhammad ibn Abdulloh ibn Abdulmuttalib sulh qilgan narsadir›, deb yoz, holbuki men Allohning Rasuliman», dedilar. Bas, (Ali) yozdi. Biz shu holatda turganimizda, ustimizga qurollangan oʻttizta yigit chiqib, yuzimizga tashlandi. Rasululloh ﷺ ularga (qarshi) duo qildilar, Aziz va Jalil Alloh esa ularning koʻzlarini olib qoʻydi. Biz ularning oldiga borib, ularni ushladik. Rasululloh ﷺ: «Sizlar biror kishining ahdi (omonligi) bilan keldingizmi, yoki...» — dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал ал-Музаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Ҳудайбияда — Аллоҳ таоло Қуръонда зикр қилган дарахтнинг тагида эдик. Ўша дарахтнинг шохлари Расулуллоҳ ﷺнинг елкаларига тегиб турарди. Али ибн Абу Толиб ва Суҳайл ибн Амр эса у зотнинг олдиларида эди. Расулуллоҳ ﷺ Алига (розияллоҳу анҳу): «Бисмиллаҳир роҳманир роҳим, деб ёз», дедилар. Шунда Суҳайл ибн Амр унинг қўлидан ушлаб: «Биз бисмиллаҳир роҳманир роҳимни билмаймиз. Бизнинг ишимизда биз биладиган (нарса)ни ёз», деди. У зот: «Бисмикаллоҳумма, деб ёз», дедилар. Бас, (Али): ‹Бу — Аллоҳнинг Расули Муҳаммад ﷺ Макка аҳли билан сулҳ қилган нарсадир›, деб ёзди. Шунда Суҳайл ибн Амр унинг қўлини ушлаб: «Агар сен Унинг Расули бўлсанг, биз сенга зулм қилган бўламиз. Бизнинг ишимизда биз биладиган (нарса)ни ёз», деди. У зот: «‹Бу — Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулмутталиб сулҳ қилган нарсадир›, деб ёз, ҳолбуки мен Аллоҳнинг Расулиман», дедилар. Бас, (Али) ёзди. Биз шу ҳолатда турганимизда, устимизга қуролланган ўттизта йигит чиқиб, юзимизга ташланди. Расулуллоҳ ﷺ уларга (қарши) дуо қилдилар, Азиз ва Жалил Аллоҳ эса уларнинг кўзларини олиб қўйди. Биз уларнинг олдига бориб, уларни ушладик. Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар бирор кишининг аҳди (омонлиги) билан келдингизми, ёки...» — дедилар.