قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ إِيَاسٍ الْجُرَيْرِيُّ عَنْ قَيْسِ بْنِ عَبَايَةَ عَنِ ابْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَسَمِعَنِي أَبِي وَأَنَا أَقُولُ {بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ} فَقَالَ أَيْ بُنَيَّ إِيَّاكَ قَالَ وَلَمْ أَرَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ أَبْغَضَ إِلَيْهِ حَدَثًا فِي الْإِسْلَامِ مِنْهُ فَإِنِّي قَدْ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَمَعَ عُثْمَانَ فَلَمْ أَسْمَعْ أَحَدًا مِنْهُمْ يَقُولُهَا فَلَا تَقُلْهَا إِذَا أَنْتَ قَرَأْتَ فَقُلْ {الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}

Abdulloh ibn Mugʻaffalning oʻgʻli Yazid ibn Abdulloh aytdi: Otam meni «Bismillahir-Rahmanir-Rahim» deb turganimda eshitib qoldi va: «Ey oʻgʻilcham, bundan ehtiyot boʻl!» dedi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺning ashoblaridan Islomda (paydo boʻlgan) yangilikni undan koʻra yomonroq koʻradigan birorta kishini koʻrmadim. (Otam dedi:) «Men Rasululloh ﷺ bilan, Abu Bakr bilan, Umar bilan va Usmon bilan namoz oʻqiganman, ulardan birortasining buni aytganini eshitmadim. Sen ham uni aytma. Qachon qiroat qilsang, ‹Al-hamdu lillahi Robbil-olamin› deb (boshla)».Абдуллоҳ ибн Муғаффалнинг ўғли Язид ибн Абдуллоҳ айтди: Отам мени «Бисмиллаҳир-Раҳманир-Раҳим» деб турганимда эшитиб қолди ва: «Эй ўғилчам, бундан эҳтиёт бўл!» деди. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг ашобларидан Исломда (пайдо бўлган) янгиликни ундан кўра ёмонроқ кўрадиган бирорта кишини кўрмадим. (Отам деди:) «Мен Расулуллоҳ ﷺ билан, Абу Бакр билан, Умар билан ва Усмон билан намоз ўқиганман, улардан бирортасининг буни айтганини эшитмадим. Сен ҳам уни айтма. Қачон қироат қилсанг, ‹Ал-ҳамду лиллаҳи Роббил-оламин› деб (бошла)».

قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَوْلَا أَنَّ الْكِلَابَ أُمَّةٌ مِنْ الْأُمَمِ لَأَمَرْتُ بِقَتْلِهَا فَاقْتُلُوا مِنْهَا الْأَسْوَدَ الْبَهِيمَ وَأَيُّمَا قَوْمٍ اتَّخَذُوا كَلْبًا لَيْسَ بِكَلْبِ حَرْثٍ أَوْ صَيْدٍ أَوْ مَاشِيَةٍ نَقَصُوا مِنْ أُجُورِهِمْ كُلَّ يَوْمٍ قِيرَاطًا

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar itlar ummatlardan bir ummat boʻlmaganida edi, ularni oʻldirishga buyurar edim. Bas, ulardan qop-qora boʻlganini oʻldiringlar. Har qanday qavm ekin, ov yoki chorva iti boʻlmagan bir itni saqlasa, ularning ajridan har kuni bir qiyrot kamayadi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар итлар умматлардан бир уммат бўлмаганида эди, уларни ўлдиришга буюрар эдим. Бас, улардан қоп-қора бўлганини ўлдиринглар. Ҳар қандай қавм экин, ов ёки чорва ити бўлмаган бир итни сақласа, уларнинг ажридан ҳар куни бир қийрот камаяди», дедилар.

قَالَوَكُنَّا نُؤْمَرُ أَنْ نُصَلِّيَ فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلَا نُصَلِّيَ فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِ فَإِنَّهَا خُلِقَتْ مِنْ الشَّيَاطِينِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: «Biz qoʻy qoʻtonlarida namoz oʻqishga va tuya qoʻralarida namoz oʻqimaslikka buyurilar edik; chunki ular shaytonlardan yaratilgan».Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: «Биз қўй қўтонларида намоз ўқишга ва туя қўраларида намоз ўқимасликка буюрилар эдик; чунки улар шайтонлардан яратилган».

قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ قَالَ سَمِعْتُ شُعْبَةَ يَذْكُرُ عَنْ أَبِي إِيَاسٍ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ الْمُزَنِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَسَمِعْتُهُ يَقْرَأُ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَوْمَ الْفَتْحِ فَلَوْلَا أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ عَلَيَّ لَحَكَيْتُ لَكُمْ قِرَاءَةَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَرَأَ سُورَةَ الْفَتْحِ قَالَ لَوْلَا أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ عَلَيَّ لَحَكَيْتُ لَكُمْ مَا قَالَ عَبْدُ اللَّهِ يَعْنِي ابْنَ مُغَفَّلٍ كَيْفَ قَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَو قَالَ بَهْزٌ وَغُنْدَرٌ قَالَ فَرَجَّعَ فِيهَا

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: Men u zotning — yaʼni Nabiy ﷺning — Fath kuni qiroat qilayotganlarini eshitdim. «Agar odamlar mening atrofimga toʻplanib qolishidan (xavfsiramaganimda), sizlarga Rasululloh ﷺning qiroatlarini qilib koʻrsatgan boʻlardim». U aytdi: U zot Fath surasini oʻqidilar. (Roviy) dedi: Agar odamlar atrofimga toʻplanib qolishidan (xavfsiramaganimda), Abdulloh — yaʼni Ibn Mugʻaffal — Rasululloh ﷺ qanday qiroat qilganlari haqida aytgan narsani sizlarga qilib koʻrsatgan boʻlardim. Bahz va Gʻundar: «U zot unda tarjiʼ qildilar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен у зотнинг — яъни Набий ﷺнинг — Фатҳ куни қироат қилаётганларини эшитдим. «Агар одамлар менинг атрофимга тўпланиб қолишидан (хавфсирамаганимда), сизларга Расулуллоҳ ﷺнинг қироатларини қилиб кўрсатган бўлардим». У айтди: У зот Фатҳ сурасини ўқидилар. (Ровий) деди: Агар одамлар атрофимга тўпланиб қолишидан (хавфсирамаганимда), Абдуллоҳ — яъни Ибн Муғаффал — Расулуллоҳ ﷺ қандай қироат қилганлари ҳақида айтган нарсани сизларга қилиб кўрсатган бўлардим. Баҳз ва Ғундар: «У зот унда таржиъ қилдилар», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَ كُلِّ أَذَانَيْنِ صَلَاةٌ لِمَنْ شَاءَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi: «Har ikki azon (azon bilan iqoma) orasida xohlagan kishi uchun namoz bordir».Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади: «Ҳар икки азон (азон билан иқома) орасида хоҳлаган киши учун намоз бордир».

قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ وَبَهْزٌ قَالَا حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ قَالَ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُغَفَّلٍقَالَ قَالَ دُلِّيَ جِرَابٌ مِنْ شَحْمٍ يَوْمَ خَيْبَرَ قَالَ فَالْتَزَمْتُهُ قُلْتُ لَا أُعْطِي أَحَدًا مِنْهُ شَيْئًا قَالَ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَبَسَّمُ قَالَ بَهْزٌ إِلَيَّ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: Xaybar kuni (qalʼadan) bir xalta yogʻ tashlandi. Men uni quchoqlab olib: «Bundan hech kimga hech narsa bermayman», dedim. Soʻng oʻgirilib qarasam, Rasululloh ﷺ tabassum qilib turgan edilar. Bahz: «menga (qarab)», dedi.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: Хайбар куни (қалъадан) бир халта ёғ ташланди. Мен уни қучоқлаб олиб: «Бундан ҳеч кимга ҳеч нарса бермайман», дедим. Сўнг ўгирилиб қарасам, Расулуллоҳ ﷺ табассум қилиб турган эдилар. Баҳз: «менга (қараб)», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنِ ابْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَرَ بِقَتْلِ الْكِلَابِ ثُمَّ قَالَ مَا لَهُمْ وَلَهَا فَرَخَّصَ فِي كَلْبِ الصَّيْدِ وَفِي كَلْبِ الْغَنَمِ قَالَ وَإِذَا وَلَغَ الْكَلْبُ فِي الْإِنَاءِ فَاغْسِلُوهُ سَبْعَ مِرَارٍ وَالثَّامِنَةَ عَفِّرُوهُ بِالتُّرَابِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ itlarni oʻldirishga buyurdilar, soʻng: «Ularga (odamlarga) nima boʻldi-yu, ularga (itlarga) nima boʻldi?» — dedilar va ov iti hamda qoʻy (podasi) iti(ni saqlash)ga ruxsat berdilar. (U) dedi: «It idishni yalasa, uni yetti marta yuvinglar; sakkizinchisida uni tuproq bilan ishqalanglar».Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ итларни ўлдиришга буюрдилар, сўнг: «Уларга (одамларга) нима бўлди-ю, уларга (итларга) нима бўлди?» — дедилар ва ов ити ҳамда қўй (подаси) ити(ни сақлаш)га рухсат бердилар. (У) деди: «Ит идишни яласа, уни етти марта ювинглар; саккизинчисида уни тупроқ билан ишқаланглар».

قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ هِشَامٍ قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ التَّرَجُّلِ إِلَّا غِبًّا

Abdulloh ibn Mugʻaffal al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ sochni (har kuni) tarashdan qaytardilar — faqat kunora (bir kun oraliq) boʻlsagina (ruxsat berdilar).Абдуллоҳ ибн Муғаффал ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ сочни (ҳар куни) тарашдан қайтардилар — фақат кунора (бир кун оралиқ) бўлсагина (рухсат бердилар).

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنِي كَهْمَسٌ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنِ ابْنِ مُغَفَّلٍ قَالَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَنْ الْخَذْفِ وَقَالَ إِنَّهَا لَا يُنْكَأُ بِهَا عَدُوٌّ وَلَا يُصَادُ بِهَا صَيْدٌ

Ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ xazf (tosh otish)dan qaytardilar va: «Albatta, u bilan na dushman yaralanadi, na ov ovlanadi», dedilar.Ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ хазф (тош отиш)дан қайтардилар ва: «Албатта, у билан на душман яраланади, на ов овланади», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنِ فُضَيْلِ بْنِ زَيْدٍ الرَّقَاشِيِّ قَالَكُنَّا عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَ فَتَذَاكَرْنَا الشَّرَابَ فَقَالَ الْخَمْرُ حَرَامٌ قُلْتُ لَهُ الْخَمْرُ حَرَامٌ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ إِيشْ تُرِيدُ تُرِيدُ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَنْهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالْمُزَفَّتِقَالَ قُلْتُ مَا الْحَنْتَمُ قَالَ كُلُّ خَضْرَاءَ وَبَيْضَاءَ قَالَ قُلْتُ مَا الْمُزَفَّتُ قَالَ كُلُّ مُقَيَّرٍ مِنْ زِقٍّ أَوْ غَيْرِهِ

Fuzayl ibn Zayd ar-Raqoshiy aytdi: Biz Abdulloh ibn Mugʻaffalning huzurida edik. Ichimliklar haqida gaplashib qoldik. U: «Xamr haromdir», dedi. Men unga: «Xamr Aziz va Jalil Allohning Kitobida haromdir», dedim. U: «Nima istaysan? Mening Rasululloh ﷺdan eshitganimni istaysanmi? Men Rasululloh ﷺning dubbo, hantam va muzaffatdan qaytarayotganlarini eshitdim», dedi. Men: «Hantam nima?» dedim. U: «Har bir yashil va oq (koʻza)», dedi. Men: «Muzaffat nima?» dedim. U: «Meshdan yoki boshqadan boʻlsin, qora smola surilgan har bir (idish)», dedi.Фузайл ибн Зайд ар-Рақоший айтди: Биз Абдуллоҳ ибн Муғаффалнинг ҳузурида эдик. Ичимликлар ҳақида гаплашиб қолдик. У: «Хамр ҳаромдир», деди. Мен унга: «Хамр Азиз ва Жалил Аллоҳнинг Китобида ҳаромдир», дедим. У: «Нима истайсан? Менинг Расулуллоҳ ﷺдан эшитганимни истайсанми? Мен Расулуллоҳ ﷺнинг дуббо, ҳантам ва музаффатдан қайтараётганларини эшитдим», деди. Мен: «Ҳантам нима?» дедим. У: «Ҳар бир яшил ва оқ (кўза)», деди. Мен: «Музаффат нима?» дедим. У: «Мешдан ёки бошқадан бўлсин, қора смола сурилган ҳар бир (идиш)», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ قَالَ أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَزِيدَ الرَّقَاشِيِّ عَنْ أَبِي نَعَامَةَ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍسَمِعَ ابْنًا لَهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْفِرْدَوْسَ وَكَذَا وَأَسْأَلُكَ كَذَا فَقَالَ أَيْ بُنَيَّ سَلْ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ يَكُونُ فِي هَذِهِ الْأُمَّةِ قَوْمٌ يَعْتَدُونَ فِي الدُّعَاءِ وَالطَّهُورِ

Abu Naʼoma (rivoyat qiladi)ki, Abdulloh ibn Mugʻaffal oʻgʻlining: «Allohim, men Sendan Firdavsni va shundayni soʻrayman, Sendan shundayni soʻrayman», deyayotganini eshitdi va: «Ey oʻgʻilcham, Allohdan jannatni soʻra va Undan doʻzaxdan panoh tila. Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Bu ummatda duoda va tahoratda haddan oshadigan bir qavm boʻladi›, deyayotganlarini eshitganman», dedi.Абу Наъома (ривоят қилади)ки, Абдуллоҳ ибн Муғаффал ўғлининг: «Аллоҳим, мен Сендан Фирдавсни ва шундайни сўрайман, Сендан шундайни сўрайман», деяётганини эшитди ва: «Эй ўғилчам, Аллоҳдан жаннатни сўра ва Ундан дўзахдан паноҳ тила. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Бу умматда дуода ва таҳоратда ҳаддан ошадиган бир қавм бўлади›, деяётганларини эшитганман», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ الْأَعْلَى قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَقْطَعُ الصَّلَاةَ الْمَرْأَةُ وَالْكَلْبُ وَالْحِمَارُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Namozni ayol, it va eshak uzadi (buzadi)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Намозни аёл, ит ва эшак узади (бузади)», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ تَبِعَ جِنَازَةً حَتَّى يُصَلِّيَ عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ وَمَنْ انْتَظَرَهَا حَتَّى يُفْرَغَ مِنْهَا فَلَهُ قِيرَاطَانِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim janozaga ergashib, unga namoz oʻqisa, unga bir qirot (savob) boʻladi. Kim uni (dafn) tugagunicha kutib tursa, unga ikki qirot boʻladi», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким жанозага эргашиб, унга намоз ўқиса, унга бир қирот (савоб) бўлади. Ким уни (дафн) тугагунича кутиб турса, унга икки қирот бўлади», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ قَالَ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلُّوا فِي مَرَابِضِ الْغَنَمِ وَلَا تُصَلُّوا فِي أَعْطَانِ الْإِبِلِ فَإِنَّهَا خُلِقَتْ مِنْ الشَّيَاطِينِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qoʻy qoʻtonlarida namoz oʻqing, tuya qoʻralarida namoz oʻqimang, chunki ular shaytonlardan yaratilgan», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қўй қўтонларида намоз ўқинг, туя қўраларида намоз ўқиманг, чунки улар шайтонлардан яратилган», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ قَالَ حَدَّثَنِي ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَكُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ تَعَالَى فِي الْقُرْآنِ وَكَانَ يَقَعُ مِنْ أَغْصَانِ تِلْكَ الشَّجَرَةِ عَلَى ظَهْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَسُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِعَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ اكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَأَخَذَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بِيَدِهِ فَقَالَ مَا نَعْرِفُ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ اكْتُبْ فِي قَضِيَّتِنَا مَا نَعْرِفُ قَالَ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَكَتَبَ هَذَا مَا صَالَحَ عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهْلَ مَكَّةَ فَأَمْسَكَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو بِيَدِهِ وَقَالَ لَقَدْ ظَلَمْنَاكَ إِنْ كُنْتَ رَسُولَهُ اكْتُبْ فِي قَضِيَّتِنَا مَا نَعْرِفُ فَقَالَ اكْتُبْ هَذَا مَا صَالَحَ عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَتَبَ فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ إِذْ خَرَجَ عَلَيْنَا ثَلَاثُونَ شَابًّا عَلَيْهِمْ السِّلَاحُ فَثَارُوا فِي وُجُوهِنَا فَدَعَا عَلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِأَبْصَارِهِمْ فَقَدِمْنَا إِلَيْهِمْ فَأَخَذْنَاهُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ جِئْتُمْ فِي عَهْدِ أَحَدٍ أَوْ هَلْ

Abdulloh ibn Mugʻaffal al-Muzaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan birga Hudaybiyada — Alloh taolo Qurʼonda zikr qilgan daraxtning tagida edik. Oʻsha daraxtning shoxlari Rasululloh ﷺning yelkalariga tegib turardi. Ali ibn Abu Tolib va Suhayl ibn Amr esa u zotning oldilarida edi. Rasululloh ﷺ Aliga (roziyallohu anhu): «Bismillahir rohmanir rohim, deb yoz», dedilar. Shunda Suhayl ibn Amr uning qoʻlidan ushlab: «Biz bismillahir rohmanir rohimni bilmaymiz. Bizning ishimizda biz biladigan (narsa)ni yoz», dedi. U zot: «Bismikallohumma, deb yoz», dedilar. Bas, (Ali): ‹Bu — Allohning Rasuli Muhammad ﷺ Makka ahli bilan sulh qilgan narsadir›, deb yozdi. Shunda Suhayl ibn Amr uning qoʻlini ushlab: «Agar sen Uning Rasuli boʻlsang, biz senga zulm qilgan boʻlamiz. Bizning ishimizda biz biladigan (narsa)ni yoz», dedi. U zot: «‹Bu — Muhammad ibn Abdulloh ibn Abdulmuttalib sulh qilgan narsadir›, deb yoz, holbuki men Allohning Rasuliman», dedilar. Bas, (Ali) yozdi. Biz shu holatda turganimizda, ustimizga qurollangan oʻttizta yigit chiqib, yuzimizga tashlandi. Rasululloh ﷺ ularga (qarshi) duo qildilar, Aziz va Jalil Alloh esa ularning koʻzlarini olib qoʻydi. Biz ularning oldiga borib, ularni ushladik. Rasululloh ﷺ: «Sizlar biror kishining ahdi (omonligi) bilan keldingizmi, yoki...» — dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал ал-Музаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бирга Ҳудайбияда — Аллоҳ таоло Қуръонда зикр қилган дарахтнинг тагида эдик. Ўша дарахтнинг шохлари Расулуллоҳ ﷺнинг елкаларига тегиб турарди. Али ибн Абу Толиб ва Суҳайл ибн Амр эса у зотнинг олдиларида эди. Расулуллоҳ ﷺ Алига (розияллоҳу анҳу): «Бисмиллаҳир роҳманир роҳим, деб ёз», дедилар. Шунда Суҳайл ибн Амр унинг қўлидан ушлаб: «Биз бисмиллаҳир роҳманир роҳимни билмаймиз. Бизнинг ишимизда биз биладиган (нарса)ни ёз», деди. У зот: «Бисмикаллоҳумма, деб ёз», дедилар. Бас, (Али): ‹Бу — Аллоҳнинг Расули Муҳаммад ﷺ Макка аҳли билан сулҳ қилган нарсадир›, деб ёзди. Шунда Суҳайл ибн Амр унинг қўлини ушлаб: «Агар сен Унинг Расули бўлсанг, биз сенга зулм қилган бўламиз. Бизнинг ишимизда биз биладиган (нарса)ни ёз», деди. У зот: «‹Бу — Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулмутталиб сулҳ қилган нарсадир›, деб ёз, ҳолбуки мен Аллоҳнинг Расулиман», дедилар. Бас, (Али) ёзди. Биз шу ҳолатда турганимизда, устимизга қуролланган ўттизта йигит чиқиб, юзимизга ташланди. Расулуллоҳ ﷺ уларга (қарши) дуо қилдилар, Азиз ва Жалил Аллоҳ эса уларнинг кўзларини олиб қўйди. Биз уларнинг олдига бориб, уларни ушладик. Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлар бирор кишининг аҳди (омонлиги) билан келдингизми, ёки...» — дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سَعِيدٍ الْجُرَيْرِيِّ عَنْ أَبِي نَعَامَةَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ سَمِعَ ابْنًا لَهُ يَقُولُ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ الْقَصْرَ الْأَبْيَضَ مِنْ الْجَنَّةِ إِذَا دَخَلْتُهَا عَنْ يَمِينِي قَالَ فَقَالَ لَهُ يَا بُنَيَّ سَلْ اللَّهَ الْجَنَّةَ وَتَعَوَّذْهُ مِنْ النَّارِ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ سَيَكُونُ بَعْدِي قَوْمٌ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّةِ يَعْتَدُونَ فِي الدُّعَاءِ وَالطَّهُورِ

Abu Naʼoma (rivoyat qiladi)ki, Abdulloh ibn Mugʻaffal oʻgʻlining: «Allohim, men Sendan jannatga kirganimda uning oʻng tomonidagi oq qasrni soʻrayman», deyayotganini eshitdi. Shunda unga: «Ey oʻgʻilcham, Allohdan jannatni soʻra va Undan doʻzaxdan panoh tila. Chunki men Rasululloh ﷺning: ‹Mendan keyin bu ummatdan duoda va tahoratda haddan oshadigan bir qavm boʻladi›, deyayotganlarini eshitganman», dedi.Абу Наъома (ривоят қилади)ки, Абдуллоҳ ибн Муғаффал ўғлининг: «Аллоҳим, мен Сендан жаннатга кирганимда унинг ўнг томонидаги оқ қасрни сўрайман», деяётганини эшитди. Шунда унга: «Эй ўғилчам, Аллоҳдан жаннатни сўра ва Ундан дўзахдан паноҳ тила. Чунки мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Мендан кейин бу умматдан дуода ва таҳоратда ҳаддан ошадиган бир қавм бўлади›, деяётганларини эшитганман», деди.

قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا يُونُسُ وَحُمَيْدٌ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ وَيُعْطِي عَلَى الرِّفْقِ مَا لَا يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Aziz va Jalil Alloh marhamatlidir, marhamatni sevadi va marhamat uchun shunday (ajr) ato etadiki, qattiqqoʻllik uchun ato etmas», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Азиз ва Жалил Аллоҳ марҳаматлидир, марҳаматни севади ва марҳамат учун шундай (ажр) ато этадики, қаттиққўллик учун ато этмас», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ عَنْ عَبِيدَةَ بْنِ أَبِي رَائِطَةَ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زِيَادٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْحَابِي لَا تَتَّخِذُوهُمْ غَرَضًا بَعْدِي فَمَنْ أَحَبَّهُمْ فَبِحُبِّي أَحَبَّهُمْ وَمَنْ أَبْغَضَهُمْ فَبِبُغْضِي أَبْغَضَهُمْ وَمَنْ آذَاهُمْ فَقَدْ آذَانِي وَمَنْ آذَانِي فَقَدْ آذَى اللَّهَ وَمَنْ آذَى اللَّهَ أَوْشَكَ أَنْ يَأْخُذَهُ

Abdulloh ibn Mugʻaffal al-Muzaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sahobalarim! Mendan keyin ularni (taʼna) nishoni qilib olmanglar! Kim ularni sevsa, meni sevganligi uchun ularni sevibdi. Kim ularga gʻazab qilsa, menga gʻazab qilganligi uchun ularga gʻazab qilibdi. Kim ularga ozor bersa, batahqiq menga ozor beribdi. Kim menga ozor bersa, batahqiq Allohga ozor beribdi. Kim Allohga ozor bersa, Alloh uni tezda (jazoga) tutishi yaqindir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал ал-Музаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Саҳобаларим! Мендан кейин уларни (таъна) нишони қилиб олманглар! Ким уларни севса, мени севганлиги учун уларни севибди. Ким уларга ғазаб қилса, менга ғазаб қилганлиги учун уларга ғазаб қилибди. Ким уларга озор берса, батаҳқиқ менга озор берибди. Ким менга озор берса, батаҳқиқ Аллоҳга озор берибди. Ким Аллоҳга озор берса, Аллоҳ уни тезда (жазога) тутиши яқиндир», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو جَعْفَرٍ الرَّازِيُّ عَنِ الرَّبِيعِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَوْ عَنْ غَيْرِهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ الْمُزَنِيِّ قَالَأَنَا شَهِدْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ نَهَى عَنْ نَبِيذِ الْجَرِّ وَأَنَا شَهِدْتُهُ حِينَ رَخَّصَ فِيهِ قَالَ وَاجْتَنِبُوا الْمُسْكِرَ

Abdulloh ibn Mugʻaffal al-Muzaniy (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ sopol koʻzada (tayyorlangan) nabizdan qaytarganlarida men hozir edim; unga ruxsat berganlarida ham hozir edim. U zot: «Mast qiluvchi (ichimlik)dan saqlaninglar», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал ал-Музаний (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ сопол кўзада (тайёрланган) набиздан қайтарганларида мен ҳозир эдим; унга рухсат берганларида ҳам ҳозир эдим. У зот: «Маст қилувчи (ичимлик)дан сақланинглар», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ وَيَرْضَاهُ وَيُعْطِي عَلَى الرِّفْقِ مَا لَا يُعْطِي عَلَى الْعُنْفِ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Albatta, Alloh marhamatlidir, marhamatni sevadi va undan rozi boʻladi, hamda marhamat uchun shunday (ajr) ato etadiki, qattiqqoʻllik uchun ato etmas», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Албатта, Аллоҳ марҳаматлидир, марҳаматни севади ва ундан рози бўлади, ҳамда марҳамат учун шундай (ажр) ато этадики, қаттиққўллик учун ато этмас», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍأَنَّ رَجُلًا لَقِيَ امْرَأَةً كَانَتْ بَغِيًّا فِي الْجَاهِلِيَّةِ فَجَعَلَ يُلَاعِبُهَا حَتَّى بَسَطَ يَدَهُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ الْمَرْأَةُ مَهْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ ذَهَبَ بِالشِّرْكِ وَقَالَ عَفَّانُ مَرَّةً ذَهَبَ بِالْجَاهِلِيَّةِ وَجَاءَنَا بِالْإِسْلَامِ فَوَلَّى الرَّجُلُ فَأَصَابَ وَجْهَهُ الْحَائِطُ فَشَجَّهُ ثُمَّ أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ أَنْتَ عَبْدٌ أَرَادَ اللَّهُ بِكَ خَيْرًا إِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ بِعَبْدٍ خَيْرًا عَجَّلَ لَهُ عُقُوبَةَ ذَنْبِهِ وَإِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ شَرًّا أَمْسَكَ عَلَيْهِ بِذَنْبِهِ حَتَّى يُوَفَّى بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ كَأَنَّهُ عَيْرٌ

Abdulloh ibn Mugʻaffal (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi johiliyatda fohisha boʻlgan bir ayolga duch keldi va u bilan hazillasha boshladi, hatto unga qoʻlini choʻzdi. Shunda ayol: «Boʻldi qil! Aziz va Jalil Alloh shirkni ketkazdi — Affon bir marta: ‹johiliyatni ketkazdi›, dedi — va bizga Islomni keltirdi», dedi. Bas, u kishi yuz oʻgirdi va yuzi devorga urilib, uni yorib yubordi. Soʻng u Nabiy ﷺning huzurlariga kelib, (boʻlgan voqeani) xabar berdi. U zot: «Sen — Alloh oʻzingga yaxshilikni iroda qilgan bandasan. Aziz va Jalil Alloh bir bandaga yaxshilikni iroda qilsa, uning gunohi jazosini (bu dunyoda) tezlatadi. Bir bandaga yomonlikni iroda qilsa, gunohini unga saqlab qoʻyadi — toki qiyomat kunida unga toʻla-toʻkis (jazo) berilsin, goʻyo u eshakdek (yuk koʻtarib turgan boʻladi)», dedilar.Абдуллоҳ ибн Муғаффал (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши жоҳилиятда фоҳиша бўлган бир аёлга дуч келди ва у билан ҳазиллаша бошлади, ҳатто унга қўлини чўзди. Шунда аёл: «Бўлди қил! Азиз ва Жалил Аллоҳ ширкни кетказди — Аффон бир марта: ‹жоҳилиятни кетказди›, деди — ва бизга Исломни келтирди», деди. Бас, у киши юз ўгирди ва юзи деворга урилиб, уни ёриб юборди. Сўнг у Набий ﷺнинг ҳузурларига келиб, (бўлган воқеани) хабар берди. У зот: «Сен — Аллоҳ ўзингга яхшиликни ирода қилган бандасан. Азиз ва Жалил Аллоҳ бир бандага яхшиликни ирода қилса, унинг гуноҳи жазосини (бу дунёда) тезлатади. Бир бандага ёмонликни ирода қилса, гуноҳини унга сақлаб қўяди — токи қиёмат кунида унга тўла-тўкис (жазо) берилсин, гўё у эшакдек (юк кўтариб турган бўлади)», дедилар.

قَالَ حَدَّثَنَا عَفَّانُ قَالَ حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ أَبُو زَيْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الْأَحْوَلُ عَنْ فُضَيْلِ بْنِ زَيْدٍ الرَّقَاشِيِّ وَقَدْ غَزَا سَبْعَ غَزَوَاتٍ فِي إِمْرَةِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُأَنَّهُ أَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ هَذَا الشَّرَابِ فَقَالَ الْخَمْرَ قَالَ هَذَا فِي الْقُرْآنِ أَفَلَا أُحَدِّثُكَ سَمِعْتُ مُحَمَّدًا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدَأَ بِالِاسْمِ أَوْ بِالرِّسَالَةِ قَالَ شَرْعِي أَنِّي اكْتَفَيْتُ قَالَ نَهَى عَنْ الدُّبَّاءِ وَالْحَنْتَمِ وَالنَّقِيرِ وَالْمُقَيَّرِقَالَ مَا الْحَنْتَمُ قَالَ الْأَخْضَرُ وَالْأَبْيَضُ قَالَ مَا الْمُقَيَّرُ قَالَ مَا لُطِخَ بِالْقَارِ مِنْ زِقٍّ أَوْ غَيْرِهِ قَالَ فَانْطَلَقْتُ إِلَى السُّوقِ فَاشْتَرَيْتُ أَفِيقَةً فَمَا زَالَتْ مُعَلَّقَةً فِي بَيْتِي قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُغَفَّلٍ فَحَدَّثَ رَجُلٌ عِنْدَهُ مِنْ قَوْمِهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ أَخْطَأَ فِيهِ مَعْمَرٌ لِأَنَّ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ لَمْ يَلْقَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُغَفَّلٍ

Fuzayl ibn Zayd ar-Raqoshiy — u Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) amirligi davrida yetti gʻazotda qatnashgan edi — (rivoyat qiladi)ki, u Abdulloh ibn Mugʻaffalning oldiga kelib: «Menga bu ichimlikdan Alloh bizga harom qilgan (narsa)ni xabar bering», dedi. U: «Xamrni», dedi. (Fuzayl): «Bu Qurʼonda (bor). Menga (bundan boshqasini) soʻzlab bermaysizmi?» dedi. (Abdulloh): «Men Muhammad — Allohning Rasuli ﷺdan eshitdim», dedi — u ismdan boshladimi yoki risolatdan boshladimi. (Fuzayl) dedi: «Menga shu kifoya». (Abdulloh): «U zot dubbo, hantam, naqir va muqayyardan qaytardilar», dedi. (Fuzayl): «Hantam nima?» dedi. U: «Yashil va oq (koʻza)», dedi. (Fuzayl): «Muqayyar nima?» dedi. U: «Meshdan yoki boshqadan boʻlsin, qora smola surilgan (idish)», dedi. (Fuzayl) dedi: Men bozorga borib, bir afiqa (teri idish) sotib oldim; u uyimda osigʻliq turaverdi. — Abdurrazzoq (aytdi): bizga Maʼmar, u Ayyubdan, u Saʼid ibn Jubayrdan xabar berdi: Men Abdulloh ibn Mugʻaffalning huzurida edim, uning oldida qavmidan bir kishi soʻzladi — deb, hadisni zikr qildi. Abu Abdurrahmon aytdi: Unda Maʼmar xato qilgan, chunki Saʼid ibn Jubayr Abdulloh ibn Mugʻaffalga uchrashmagan.Фузайл ибн Зайд ар-Рақоший — у Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) амирлиги даврида етти ғазотда қатнашган эди — (ривоят қилади)ки, у Абдуллоҳ ибн Муғаффалнинг олдига келиб: «Менга бу ичимликдан Аллоҳ бизга ҳаром қилган (нарса)ни хабар беринг», деди. У: «Хамрни», деди. (Фузайл): «Бу Қуръонда (бор). Менга (бундан бошқасини) сўзлаб бермайсизми?» деди. (Абдуллоҳ): «Мен Муҳаммад — Аллоҳнинг Расули ﷺдан эшитдим», деди — у исмдан бошладими ёки рисолатдан бошладими. (Фузайл) деди: «Менга шу кифоя». (Абдуллоҳ): «У зот дуббо, ҳантам, нақир ва муқайярдан қайтардилар», деди. (Фузайл): «Ҳантам нима?» деди. У: «Яшил ва оқ (кўза)», деди. (Фузайл): «Муқайяр нима?» деди. У: «Мешдан ёки бошқадан бўлсин, қора смола сурилган (идиш)», деди. (Фузайл) деди: Мен бозорга бориб, бир афиқа (тери идиш) сотиб олдим; у уйимда осиғлиқ тураверди. — Абдурраззоқ (айтди): бизга Маъмар, у Айюбдан, у Саъид ибн Жубайрдан хабар берди: Мен Абдуллоҳ ибн Муғаффалнинг ҳузурида эдим, унинг олдида қавмидан бир киши сўзлади — деб, ҳадисни зикр қилди. Абу Абдурраҳмон айтди: Унда Маъмар хато қилган, чунки Саъид ибн Жубайр Абдуллоҳ ибн Муғаффалга учрашмаган.