حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي حُسَيْنٍ قَالَ حَدَّثَنِي شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ عَنْ عَامِرٍ أَوْ أَبِي عَامِرٍ أَوْ أَبِي مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَصْحَابُهُ جَاءَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فِي غَيْرِ صُورَتِهِ يَحْسِبُهُ رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ ثُمَّ وَضَعَ جِبْرِيلُ يَدَهُ عَلَى رُكْبَتَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ قَالَ أَنْ تُسْلِمَ وَجْهَكَ لِلَّهِ وَتَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ أَسْلَمْتُ قَالَ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَالْمَوْتِ وَالْحَيَاةِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْحِسَابِ وَالْمِيزَانِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ آمَنْتُ قَالَ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ كُنْتَ لَا تَرَاهُ فَهُوَ يَرَاكَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ أَحْسَنْتُ قَالَ نَعَمْ وَيَسْمَعُ رَجْعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ وَلَا يَرَى الَّذِي يُكَلِّمُهُ وَلَا يَسْمَعُ كَلَامَهُ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَانَ اللَّهِ خَمْسٌ مِنْ
Nabiy ﷺ sahobalari bor bir majlisda oʻtirgan edilar. Shu payt Jibril alayhissalom oʻz suratidan boshqa suratda huzurlariga keldi — u zot uni musulmonlardan bir kishi deb oʻyladilar. U salom berdi, u zot salomiga alik qaytardilar. Soʻng Jibril qoʻlini Nabiy ﷺning ikki tizzalariga qoʻyib, u zotga: «Yo Rasululloh, Islom nima?» dedi. U zot: «Yuzingni Allohga taslim qilishing, Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va rasuli deb guvohlik berishing, namozni toʻkis ado etishing va zakot berishingdir», dedilar. U: «Agar shuni qilsam, musulmon boʻlibmanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Soʻng u: «Iymon nima?» dedi. U zot: «Allohga, oxirat kuniga, farishtalarga, kitobga, paygʻambarlarga, oʻlimga, oʻlimdan keyingi hayotga, jannatga, doʻzaxga, hisobga, mezonga va qadarning barchasiga — uning yaxshisiga ham, yomoniga ham iymon keltirishingdir», dedilar. U: «Agar shuni qilsam, iymon keltiribmanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Soʻng u: «Ehson nima, yo Rasululloh?» dedi. U zot: «Allohga Uni koʻrib turgandek ibodat qilishingdir; agar sen Uni koʻrmasang ham, U seni koʻradi», dedilar. U: «Agar shuni qilsam, ehson qilibmanmi?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. (Hozir boʻlganlar) Rasululloh ﷺning unga qaytarayotgan javoblarini eshitar, ammo u zot bilan gaplashayotgan kishini koʻrmas va uning soʻzini eshitmas edilar. U: «Qiyomat qachon, yo Rasululloh?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Subhanalloh! Beshtasi...»Набий ﷺ саҳобалари бор бир мажлисда ўтирган эдилар. Шу пайт Жибрил алайҳиссалом ўз суратидан бошқа суратда ҳузурларига келди — у зот уни мусулмонлардан бир киши деб ўйладилар. У салом берди, у зот саломига алик қайтардилар. Сўнг Жибрил қўлини Набий ﷺнинг икки тиззаларига қўйиб, у зотга: «Ё Расулуллоҳ, Ислом нима?» деди. У зот: «Юзингни Аллоҳга таслим қилишинг, Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва расули деб гувоҳлик беришинг, намозни тўкис адо этишинг ва закот беришингдир», дедилар. У: «Агар шуни қилсам, мусулмон бўлибманми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Сўнг у: «Иймон нима?» деди. У зот: «Аллоҳга, охират кунига, фаришталарга, китобга, пайғамбарларга, ўлимга, ўлимдан кейинги ҳаётга, жаннатга, дўзахга, ҳисобга, мезонга ва қадарнинг барчасига — унинг яхшисига ҳам, ёмонига ҳам иймон келтиришингдир», дедилар. У: «Агар шуни қилсам, иймон келтирибманми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Сўнг у: «Эҳсон нима, ё Расулуллоҳ?» деди. У зот: «Аллоҳга Уни кўриб тургандек ибодат қилишингдир; агар сен Уни кўрмасанг ҳам, У сени кўради», дедилар. У: «Агар шуни қилсам, эҳсон қилибманми?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. (Ҳозир бўлганлар) Расулуллоҳ ﷺнинг унга қайтараётган жавобларини эшитар, аммо у зот билан гаплашаётган кишини кўрмас ва унинг сўзини эшитмас эдилар. У: «Қиёмат қачон, ё Расулуллоҳ?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Субҳаналлоҳ! Бештаси...»