حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي حُسَيْنٍ حَدَّثَنَا شَهْرُ بْنُ حَوْشَبٍ عَنْ عَامِرٍ أَوْ أَبِي عَامِرٍ أَوْ أَبِي مَالِكٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَصْحَابُهُ جَاءَهُ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فِي غَيْرِ صُورَتِهِ يَحْسِبُهُ رَجُلًا مِنْ الْمُسْلِمِينَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَرَدَّ عَلَيْهِ السَّلَامَ ثُمَّ وَضَعَ جِبْرِيلُ يَدَهُ عَلَى رُكْبَتَيْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْإِسْلَامُ فَقَالَ أَنْ تُسْلِمَ وَجْهَكَ لِلَّهِ وَأَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ أَسْلَمْتُ قَالَ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ مَا الْإِيمَانُ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَالْمَوْتِ وَالْحَيَاةِ بَعْدَ الْمَوْتِ وَالْجَنَّةِ وَالنَّارِ وَالْحِسَابِ وَالْمِيزَانِ وَالْقَدَرِ كُلِّهِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ آمَنْتُ قَالَ نَعَمْ ثُمَّ قَالَ مَا الْإِحْسَانُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنَّكَ إِنْ كُنْتَ لَا تَرَاهُ فَهُوَ يَرَاكَ قَالَ فَإِذَا فَعَلْتُ ذَلِكَ فَقَدْ أَحْسَنْتُ قَالَ نَعَمْ وَنَسْمَعُ رَجْعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ وَلَا يُرَى الَّذِي يُكَلِّمُهُ وَلَا يُسْمَعُ كَلَامُهُ قَالَ فَمَتَى السَّاعَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سُبْحَانَ اللَّهِ خَمْسٌ مِنْ
Shahr ibn Havshab Omirdan yoki Abu Omirdan yoki Abu Molikdan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ ashoblari boʻlgan bir majlisda oʻtirganlarida, huzurlariga Jibril alayhissalom oʻz suratidan boshqa suratda keldi — u zot uni musulmonlardan bir kishi deb oʻyladilar. U salom berdi, u zot alik oldilar. Soʻng Jibril qoʻlini Nabiy ﷺning tizzalariga qoʻydi-da: «Yo Rasululloh, Islom nima?» dedi. U zot: «Yuzingni Allohga taslim qilishing, ‹Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va Rasulidir›, deb guvohlik berishing, namozni toʻkis ado etishing va zakot berishingdir», dedilar. U: «Shuni qilsam, musulmon boʻlaman-a?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Soʻng u: «Iymon nima?» dedi. U zot: «Allohga, oxirat kuniga, farishtalarga, Kitobga, paygʻambarlarga, oʻlimga va oʻlimdan keyingi hayotga, jannat va doʻzaxga, hisob va tarozuga hamda qadarning barchasiga — yaxshisiga ham, yomoniga ham iymon keltirishingdir», dedilar. U: «Shuni qilsam, iymon keltirgan boʻlaman-a?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Soʻng u: «Yo Rasululloh, ehson nima?» dedi. U zot: «Allohga Uni koʻrib turgandek ibodat qilishingdir; sen Uni koʻrmasang ham, U seni koʻrib turadi», dedilar. U: «Shuni qilsam, ehson qilgan boʻlaman-a?» dedi. U zot: «Ha», dedilar. Biz Rasululloh ﷺning unga bergan javoblarini eshitib turardik, ammo u zot bilan gaplashayotgan kishi koʻrinmas va uning gapi eshitilmas edi. U: «Yo Rasululloh, Qiyomat qachon?» dedi. Rasululloh ﷺ: «Subhanalloh! Beshta (narsa)...», dedilar.Шаҳр ибн Ҳавшаб Омирдан ёки Абу Омирдан ёки Абу Моликдан ривоят қилади: Набий ﷺ ашоблари бўлган бир мажлисда ўтирганларида, ҳузурларига Жибрил алайҳиссалом ўз суратидан бошқа суратда келди — у зот уни мусулмонлардан бир киши деб ўйладилар. У салом берди, у зот алик олдилар. Сўнг Жибрил қўлини Набий ﷺнинг тиззаларига қўйди-да: «Ё Расулуллоҳ, Ислом нима?» деди. У зот: «Юзингни Аллоҳга таслим қилишинг, ‹Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва Расулидир›, деб гувоҳлик беришинг, намозни тўкис адо этишинг ва закот беришингдир», дедилар. У: «Шуни қилсам, мусулмон бўламан-а?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Сўнг у: «Иймон нима?» деди. У зот: «Аллоҳга, охират кунига, фаришталарга, Китобга, пайғамбарларга, ўлимга ва ўлимдан кейинги ҳаётга, жаннат ва дўзахга, ҳисоб ва тарозуга ҳамда қадарнинг барчасига — яхшисига ҳам, ёмонига ҳам иймон келтиришингдир», дедилар. У: «Шуни қилсам, иймон келтирган бўламан-а?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Сўнг у: «Ё Расулуллоҳ, эҳсон нима?» деди. У зот: «Аллоҳга Уни кўриб тургандек ибодат қилишингдир; сен Уни кўрмасанг ҳам, У сени кўриб туради», дедилар. У: «Шуни қилсам, эҳсон қилган бўламан-а?» деди. У зот: «Ҳа», дедилар. Биз Расулуллоҳ ﷺнинг унга берган жавобларини эшитиб турардик, аммо у зот билан гаплашаётган киши кўринмас ва унинг гапи эшитилмас эди. У: «Ё Расулуллоҳ, Қиёмат қачон?» деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Субҳаналлоҳ! Бешта (нарса)...», дедилар.