حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو أَبُو عَامِرٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ قَالَ حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ بِشْرٍ التَّغْلِبِيُّ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَكَانَ جَلِيسًا لِأَبِي الدَّرْدَاءِ قَالَكَانَ بِدِمَشْقَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقَالُ لَهُ ابْنُ الْحَنْظَلِيَّةِ وَكَانَ رَجُلًا مُتَوَحِّدًا قَلَّمَا يُجَالِسُ النَّاسَ إِنَّمَا هُوَ فِي صَلَاةٍ فَإِذَا فَرَغَ فَإِنَّمَا يُسَبِّحُ وَيُكَبِّرُ حَتَّى يَأْتِيَ أَهْلَهُ فَمَرَّ بِنَا يَوْمًا وَنَحْنُ عِنْدَ أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ لَهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ كَلِمَةً تَنْفَعُنَا وَلَا تَضُرُّكَ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَرِيَّةً فَقَدِمْتُ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَجَلَسَ فِي الْمَجْلِسِ الَّذِي فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لِرَجُلٍ إِلَى جَنْبِهِ لَوْ رَأَيْتَنَا حِينَ الْتَقَيْنَا نَحْنُ وَالْعَدُوَّ فَحَمَلَ فُلَانٌ فَطَعَنَ فَقَالَ خُذْهَا وَأَنَا الْغُلَامُ الْغِفَارِيُّ كَيْفَ تَرَى فِي قَوْلِهِ قَالَ مَا أُرَاهُ إِلَّا قَدْ أَبْطَلَ أَجْرَهُ فَسَمِعَ ذَلِكَ آخَرُ فَقَالَ مَا أَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا فَتَنَازَعَا حَتَّى سَمِعَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ لَا بَأْسَ أَنْ يُحْمَدَ وَيُؤْجَرَقَالَ فَرَأَيْتُ أَبَا الدَّرْدَاءِ سُرَّ بِذَلِكَ وَجَعَلَ يَرْفَعُ رَأْسَهُ إِلَيْهِ وَيَقُولُ آنْتَ سَمِعْتَ ذَلِكَ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَقُولُ نَعَمْ فَمَا زَالَ يُعِيدُ عَلَيْهِ حَتَّى إِنِّي لَأَقُولُ لَيَبْرُكَنَّ عَلَى رُكْبَتَيْهِ
Qays ibn Bishr at-Tagʻlibiy otasidan rivoyat qiladi — uning otasi Abu Dardo (roziyallohu anhu)ning suhbatdoshi edi — u aytadi: Damashqda Paygʻambar ﷺning sahobalaridan Ibnul-Hanzaliyya degan bir kishi bor edi. U yolgʻiz yashaydigan, odamlar bilan kam oʻtiradigan kishi edi; uning ishi faqat namoz edi, namozdan boʻshasa, ahli huzuriga ketguncha tasbeh va takbir bilan mashgʻul boʻlardi. Bir kuni biz Abu Dardo (roziyallohu anhu)ning huzurida turganimizda u yonimizdan oʻtib qoldi. Abu Dardo (roziyallohu anhu) unga: «Bizga foyda beradigan, oʻzingga zarar yetkazmaydigan bir soʻz ayt», dedi. U aytdi: Rasululloh ﷺ bir sariyyani joʻnatdilar, u qaytib keldi. Ulardan bir kishi kelib, Rasululloh ﷺ oʻtiradigan joyda oʻtirdi va yonidagi bir kishiga: «Qani edi, biz dushman bilan toʻqnashganimizni koʻrsang edi! Falonchi hujum qildi va nayza sanchib: ‹Buni mendan ol, men Gʻifor qabilasidan boʻlgan yigitman›, dedi. Uning bu soʻzi haqida nima deysan?» dedi. U: «Men uning ajri behuda ketgan, deb oʻylayman», dedi. Buni boshqa bir kishi eshitib: «Men bunda biror zarar koʻrmayapman», dedi. Ular tortishib qoldilar, hatto Nabiy ﷺ buni eshitib qoldilar va: «Subhanalloh! Ham ajr olib, ham maqtalishida zarar yoʻq», dedilar. Men Abu Dardo (roziyallohu anhu)ning bundan xursand boʻlganini koʻrdim; u boshini unga koʻtarib: «Buni Rasululloh ﷺdan oʻzing eshitdingmi?» derdi, u esa: «Ha», derdi. U buni shu qadar takror soʻradiki, men hatto: ‹U tizzasi bilan choʻkib oladi shekilli›, dedim.Қайс ибн Бишр ат-Тағлибий отасидан ривоят қилади — унинг отаси Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)нинг суҳбатдоши эди — у айтади: Дамашқда Пайғамбар ﷺнинг саҳобаларидан Ибнул-Ҳанзалийя деган бир киши бор эди. У ёлғиз яшайдиган, одамлар билан кам ўтирадиган киши эди; унинг иши фақат намоз эди, намоздан бўшаса, аҳли ҳузурига кетгунча тасбеҳ ва такбир билан машғул бўларди. Бир куни биз Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурида турганимизда у ёнимиздан ўтиб қолди. Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) унга: «Бизга фойда берадиган, ўзингга зарар етказмайдиган бир сўз айт», деди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ бир сарийяни жўнатдилар, у қайтиб келди. Улардан бир киши келиб, Расулуллоҳ ﷺ ўтирадиган жойда ўтирди ва ёнидаги бир кишига: «Қани эди, биз душман билан тўқнашганимизни кўрсанг эди! Фалончи ҳужум қилди ва найза санчиб: ‹Буни мендан ол, мен Ғифор қабиласидан бўлган йигитман›, деди. Унинг бу сўзи ҳақида нима дейсан?» деди. У: «Мен унинг ажри беҳуда кетган, деб ўйлайман», деди. Буни бошқа бир киши эшитиб: «Мен бунда бирор зарар кўрмаяпман», деди. Улар тортишиб қолдилар, ҳатто Набий ﷺ буни эшитиб қолдилар ва: «Субҳаналлоҳ! Ҳам ажр олиб, ҳам мақталишида зарар йўқ», дедилар. Мен Абу Дардо (розияллоҳу анҳу)нинг бундан хурсанд бўлганини кўрдим; у бошини унга кўтариб: «Буни Расулуллоҳ ﷺдан ўзинг эшитдингми?» дерди, у эса: «Ҳа», дерди. У буни шу қадар такрор сўрадики, мен ҳатто: ‹У тиззаси билан чўкиб олади шекилли›, дедим.