حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ مَعْقِلِ بْنِ مُنَبِّهٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ يَعْنِي ابْنَ مَعْقِلٍ قَالَ سَمِعْتُ وَهْبًا يَقُولُ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الرَّقِيمَ فَقَالَ إِنَّ ثَلَاثَةً كَانُوا فِي كَهْفٍ فَوَقَعَ الْجَبَلُ عَلَى بَابِ الْكَهْفِ فَأُوصِدَ عَلَيْهِمْ قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ تَذَاكَرُوا أَيُّكُمْ عَمِلَ حَسَنَةً لَعَلَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ بِرَحْمَتِهِ يَرْحَمُنَا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ قَدْ عَمِلْتُ حَسَنَةً مَرَّةً كَانَ لِي أُجَرَاءُ يَعْمَلُونَ فَجَاءَنِي عُمَّالٌ لِي فَاسْتَأْجَرْتُ كُلَّ رَجُلٍ مِنْهُمْ بِأَجْرٍ مَعْلُومٍ فَجَاءَنِي رَجُلٌ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَطَ النَّهَارِ فَاسْتَأْجَرْتُهُ بِشَطْرِ أَصْحَابِهِ فَعَمِلَ فِي بَقِيَّةِ نَهَارِهِ كَمَا عَمِلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ فِي نَهَارِهِ كُلِّهِ فَرَأَيْتُ عَلَيَّ فِي الزِّمَامِ أَنْ لَا أُنْقِصَهُ مِمَّا اسْتَأْجَرْتُ بِهِ أَصْحَابَهُ لِمَا جَهِدَ فِي عَمَلِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ أَتُعْطِي هَذَا مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَنِي وَلَمْ يَعْمَلْ إِلَّا نِصْفَ نَهَارٍ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ لَمْ أَبْخَسْكَ شَيْئًا مِنْ شَرْطِكَ وَإِنَّمَا هُوَ مَالِي أَحْكُمُ فِيهِ مَا شِئْتُ قَالَ فَغَضِبَ وَذَهَبَ وَتَرَكَ أَجْرَهُ قَالَ فَوَضَعْتُ حَقَّهُ فِي جَانِبٍ مِنْ الْبَيْتِ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ مَرَّتْ بِي بَعْدَ ذَلِكَ بَقَرٌ فَاشْتَرَيْتُ بِهِ فَصِيلَةً مِنْ الْبَقَرِ فَبَلَغَتْ مَا شَاءَ اللَّهُ فَمَرَّ بِي بَعْدَ حِينٍ شَيْخًا ضَعِيفًا لَا أَعْرِفُهُ فَقَالَ إِنَّ لِي عِنْدَكَ حَقًّا فَذَكَّرَنِيهِ حَتَّى عَرَفْتُهُ فَقُلْتُ إِيَّاكَ أَبْغِي هَذَا حَقُّكَ فَعَرَضْتُهَا
Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning ar-Raqimni zikr qilayotganlarini eshitdi. U zot shunday dedilar: Uch kishi bir gʻorda edilar. Bas, togʻ gʻorning ogʻziga qulab tushdi va ular ustiga (gʻor) berkilib qoldi. Ulardan biri: «Qaysi biringiz biror yaxshilik qilgan boʻlsangiz, uni oʻzaro eslanglar; shoyad Alloh azza va jalla oʻz rahmati bilan bizga rahm qilsa», dedi. Ulardan bir kishi: «Men bir marta yaxshilik qilgan edim. Mening ish qiladigan yollanma ishchilarim bor edi. Bir kuni yonimga ishchilarim keldi, men ularning har biri bilan maʼlum haq evaziga kelishdim. Kunning oʻrtasida yonimga bir kishi keldi, men uni sheriklarining (haqi)ning yarmiga yolladim. U kunning qolgan qismida ularning har biri butun kun davomida qilgan ishdek ish qildi. Ishida jon kuydirgani uchun men unga sheriklari bilan kelishgan haqimdan kam bermaslikni oʻzimga lozim deb bildim. Shunda ulardan bir kishi: ‹Faqat yarim kun ishlagan boʻlsa ham, bunga menga berganingdek berasanmi?› dedi. Men: ‹Ey Allohning bandasi, men sening shartingdan hech narsani kamaytirmadim; bu esa mening molim, unda xohlaganimcha hukm qilaman›, dedim. Bas, u gʻazablanib ketdi va oʻz haqini tashlab ketdi. Men uning haqini uyning bir chekkasiga qoʻyib qoʻydim, Alloh xohlaganicha (turdi). Soʻng shundan keyin yonimdan sigirlar oʻtdi, men u (haq)ga bir sigir buzogʻini sotib oldim, u Alloh xohlaganicha (koʻpaydi). Bir muddatdan keyin yonimdan men tanimaydigan kuchsiz bir chol oʻtib qoldi va: ‹Sening zimmangda mening haqim bor›, dedi. U menga eslatdi, nihoyat men uni tanidim. Men: ‹Men seni izlab yurgan edim, mana bu sening haqing›, dedim va uni unga taqdim etdimНуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг ар-Рақимни зикр қилаётганларини эшитди. У зот шундай дедилар: Уч киши бир ғорда эдилар. Бас, тоғ ғорнинг оғзига қулаб тушди ва улар устига (ғор) беркилиб қолди. Улардан бири: «Қайси бирингиз бирор яхшилик қилган бўлсангиз, уни ўзаро эсланглар; шояд Аллоҳ азза ва жалла ўз раҳмати билан бизга раҳм қилса», деди. Улардан бир киши: «Мен бир марта яхшилик қилган эдим. Менинг иш қиладиган ёлланма ишчиларим бор эди. Бир куни ёнимга ишчиларим келди, мен уларнинг ҳар бири билан маълум ҳақ эвазига келишдим. Куннинг ўртасида ёнимга бир киши келди, мен уни шерикларининг (ҳақи)нинг ярмига ёлладим. У куннинг қолган қисмида уларнинг ҳар бири бутун кун давомида қилган ишдек иш қилди. Ишида жон куйдиргани учун мен унга шериклари билан келишган ҳақимдан кам бермасликни ўзимга лозим деб билдим. Шунда улардан бир киши: ‹Фақат ярим кун ишлаган бўлса ҳам, бунга менга берганингдек берасанми?› деди. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг бандаси, мен сенинг шартингдан ҳеч нарсани камайтирмадим; бу эса менинг молим, унда хоҳлаганимча ҳукм қиламан›, дедим. Бас, у ғазабланиб кетди ва ўз ҳақини ташлаб кетди. Мен унинг ҳақини уйнинг бир чеккасига қўйиб қўйдим, Аллоҳ хоҳлаганича (турди). Сўнг шундан кейин ёнимдан сигирлар ўтди, мен у (ҳақ)га бир сигир бузоғини сотиб олдим, у Аллоҳ хоҳлаганича (кўпайди). Бир муддатдан кейин ёнимдан мен танимайдиган кучсиз бир чол ўтиб қолди ва: ‹Сенинг зиммангда менинг ҳақим бор›, деди. У менга эслатди, ниҳоят мен уни танидим. Мен: ‹Мен сени излаб юрган эдим, мана бу сенинг ҳақинг›, дедим ва уни унга тақдим этдим