حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ خَيْثَمَةَ وَالشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَالٌ بَيِّنٌ وَحَرَامٌ بَيِّنٌ وَشُبُهَاتٌ بَيْنَ ذَلِكَ مَنْ تَرَكَ الشُّبُهَاتِ فَهُوَ لِلْحَرَامِ أَتْرَكُ وَمَحَارِمُ اللَّهِ حِمًى فَمَنْ أَرْتَعَ حَوْلَ الْحِمَى كَانَ قَمِنًا أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Halol ravshan, harom (ham) ravshan, ikkisining oʻrtasida esa shubhali narsalar bor. Kim shubhali narsalarni tark qilsa, u haromni yanada tark qiluvchi boʻladi. Allohning harom qilgan narsalari — qoʻriqxonadir. Kim qoʻriqxona atrofida (mol) boqsa, uning ichida boqib qoʻyishi yaqindir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳалол равшан, ҳаром (ҳам) равшан, иккисининг ўртасида эса шубҳали нарсалар бор. Ким шубҳали нарсаларни тарк қилса, у ҳаромни янада тарк қилувчи бўлади. Аллоҳнинг ҳаром қилган нарсалари — қўриқхонадир. Ким қўриқхона атрофида (мол) боқса, унинг ичида боқиб қўйиши яқиндир», дедилар.

حَدَّثَنَا هَاشِمٌ قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ خَيْثَمَةَ وَالشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَأْتِي قَوْمٌ تَسْبِقُ أَيْمَانُهُمْ شَهَادَتَهُمْ وَشَهَادَتُهُمْ أَيْمَانَهُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning eng yaxshisi mening asrimdir, soʻngra ulardan keyingilar, soʻngra ulardan keyingilar, soʻngra ulardan keyingilardir. Soʻngra shunday qavm keladiki, ularning qasamlari guvohliklaridan, guvohliklari esa qasamlaridan oʻzib ketadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг энг яхшиси менинг асримдир, сўнгра улардан кейингилар, сўнгра улардан кейингилар, сўнгра улардан кейингилардир. Сўнгра шундай қавм келадики, уларнинг қасамлари гувоҳликларидан, гувоҳликлари эса қасамларидан ўзиб кетади», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَيُونُسُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَاصِمِ بْنِ بَهْدَلَةَ عَنْ خَيْثَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ خَيْرُ هَذِهِ الْأُمَّةِ الْقَرْنُ الَّذِينَ بُعِثْتُ فِيهِمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ قَالَ حَسَنٌ ثُمَّ يَنْشَأُ أَقْوَامٌ تَسْبِقُ أَيْمَانُهُمْ شَهَادَتَهُمْ وَشَهَادَتُهُمْ أَيْمَانَهُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bu ummatning eng yaxshisi — men ular orasiga yuborilgan asrdir, soʻngra ulardan keyingilar, soʻngra ulardan keyingilar, soʻngra ulardan keyingilarning keyingilaridir», dedilar. Hasan (oʻz rivoyatida): «Soʻngra shunday qavmlar paydo boʻladiki, ularning qasamlari guvohliklaridan, guvohliklari esa qasamlaridan oʻzib ketadi», dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бу умматнинг энг яхшиси — мен улар орасига юборилган асрдир, сўнгра улардан кейингилар, сўнгра улардан кейингилар, сўнгра улардан кейингиларнинг кейингиларидир», дедилар. Ҳасан (ўз ривоятида): «Сўнгра шундай қавмлар пайдо бўладики, уларнинг қасамлари гувоҳликларидан, гувоҳликлари эса қасамларидан ўзиб кетади», деди.

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُهَاجِرٍ عَنْ عَامِرٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍرَفَعَهُ قَالَ إِنَّ مِنْ الزَّبِيبِ خَمْرًا وَمِنْ التَّمْرِ خَمْرًا وَمِنْ الْحِنْطَةِ خَمْرًا وَمِنْ الشَّعِيرِ خَمْرًا وَمِنْ الْعَسَلِ خَمْرًا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan marfuʼ holda rivoyat qilinadi: «Albatta mayizdan ham xamr boʻladi, xurmodan ham xamr boʻladi, bugʻdoydan ham xamr boʻladi, arpadan ham xamr boʻladi va asaldan ham xamr boʻladi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан марфуъ ҳолда ривоят қилинади: «Албатта майиздан ҳам хамр бўлади, хурмодан ҳам хамр бўлади, буғдойдан ҳам хамр бўлади, арпадан ҳам хамр бўлади ва асалдан ҳам хамр бўлади».

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ فَذَكَرَ حَدِيثًا قَالَ وَحَدَّثَ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَسْأَلُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ يَسْأَلُ حَتَّى انْجَلَتْ الشَّمْسُ قَالَ فَقَالَ إِنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الْجَاهِلِيَّةِ يَقُولُونَ أَوْ يَزْعُمُونَ أَنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ إِذَا انْكَسَفَ وَاحِدٌ مِنْهُمَا فَإِنَّمَا يَنْكَسِفُ لِمَوْتِ عَظِيمٍ مِنْ عُظَمَاءِ أَهْلِ الْأَرْضِ وَإِنَّ ذَاكَ لَيْسَ كَذَلِكَ وَلَكِنَّهُمَا خَلْقَانِ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ فَإِذَا تَجَلَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِشَيْءٍ مِنْ خَلْقِهِ خَشَعَ لَهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ davrlarida quyosh tutildi. U zot ikki rakat namoz oʻqib, soʻng duo qilar, yana ikki rakat namoz oʻqib, soʻng duo qilar edilar — to quyosh ochilguncha. Soʻng u zot: «Albatta johiliyat ahlidan boʻlgan baʼzi odamlar quyosh yoki oydan biri tutilsa, u yer ahlining ulugʻlaridan birining oʻlimi sababli tutiladi, deb aytadilar — yoki gumon qiladilar. Holbuki bu unday emas. Balki ikkovi Allohning maxluqlaridan ikki maxluqdir. Alloh azza va jalla Oʻz maxluqotidan biror narsaga tajalliy qilsa, u Unga xushuʼ qiladi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ даврларида қуёш тутилди. У зот икки ракат намоз ўқиб, сўнг дуо қилар, яна икки ракат намоз ўқиб, сўнг дуо қилар эдилар — то қуёш очилгунча. Сўнг у зот: «Албатта жоҳилият аҳлидан бўлган баъзи одамлар қуёш ёки ойдан бири тутилса, у ер аҳлининг улуғларидан бирининг ўлими сабабли тутилади, деб айтадилар — ёки гумон қиладилар. Ҳолбуки бу ундай эмас. Балки иккови Аллоҳнинг махлуқларидан икки махлуқдир. Аллоҳ азза ва жалла Ўз махлуқотидан бирор нарсага тажаллий қилса, у Унга хушуъ қилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنِ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ عَنْ ذَرٍّ عَنْ يُسَيْعٍ الْكِنْدِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ الدُّعَاءَ هُوَ الْعِبَادَةُ ثُمَّ قَرَأَ {ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي}

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta duo — aynan ibodatdir», dedilar. Soʻngra: {Menga duo qilinglar, sizlarga ijobat qilaman. Albatta, Menga ibodat qilishdan kibr qilganlar...} (Gʻofir 60) oyatini oʻqidilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта дуо — айнан ибодатдир», дедилар. Сўнгра: {Менга дуо қилинглар, сизларга ижобат қиламан. Албатта, Менга ибодат қилишдан кибр қилганлар...} (Ғофир 60) оятини ўқидилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ عَنِ الْعَوَّامِ قَالَ حَدَّثَنِي رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ مِنْ آلِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَخَرَجَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ بَعْدَ صَلَاةِ الْعِشَاءِ رَفَعَ بَصَرَهُ إِلَى السَّمَاءِ ثُمَّ خَفَضَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ قَدْ حَدَثَ فِي السَّمَاءِ شَيْءٌ فَقَالَ أَلَا إِنَّهُ سَيَكُونُ بَعْدِي أُمَرَاءُ يَكْذِبُونَ وَيَظْلِمُونَ فَمَنْ صَدَّقَهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَمَالَأَهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَلَيْسَ مِنِّي وَلَا أَنَا مِنْهُ وَمَنْ لَمْ يُصَدِّقْهُمْ بِكَذِبِهِمْ وَلَمْ يُمَالِئْهُمْ عَلَى ظُلْمِهِمْ فَهُوَ مِنِّي وَأَنَا مِنْهُ أَلَا وَإِنَّ دَمَ الْمُسْلِمِ كَفَّارَتُهُ أَلَا وَإِنَّ سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ هُنَّ الْبَاقِيَاتُ الصَّالِحَاتُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Biz xufton namozidan keyin masjidda edik, Rasululloh ﷺ huzurimizga chiqdilar. U zot koʻzlarini osmonga koʻtardilar, soʻng tushirdilar — biz osmonda bir narsa yuz beribdi deb oʻyladik. Soʻng u zot: «Ogoh boʻlinglar! Albatta, mendan keyin yolgʻon gapiradigan va zulm qiladigan amirlar boʻladi. Kim ularning yolgʻonini tasdiqlasa va zulmlarida ularga yordam bersa, u mendan emas, men ham undan emasman. Kim ularning yolgʻonini tasdiqlamasa va zulmlarida ularga yordam bermasa, u mendan, men ham undanman. Ogoh boʻlinglar! Albatta, musulmonning qoni uning kafforatidir. Ogoh boʻlinglar! Albatta, ‹Subhanalloh›, ‹Alhamdulillah›, ‹La ilaha illalloh› va ‹Allohu akbar› — ana shular boqiy qoluvchi solih (amal)lardir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Биз хуфтон намозидан кейин масжидда эдик, Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримизга чиқдилар. У зот кўзларини осмонга кўтардилар, сўнг туширдилар — биз осмонда бир нарса юз берибди деб ўйладик. Сўнг у зот: «Огоҳ бўлинглар! Албатта, мендан кейин ёлғон гапирадиган ва зулм қиладиган амирлар бўлади. Ким уларнинг ёлғонини тасдиқласа ва зулмларида уларга ёрдам берса, у мендан эмас, мен ҳам ундан эмасман. Ким уларнинг ёлғонини тасдиқламаса ва зулмларида уларга ёрдам бермаса, у мендан, мен ҳам унданман. Огоҳ бўлинглар! Албатта, мусулмоннинг қони унинг каффоратидир. Огоҳ бўлинглар! Албатта, ‹Субҳаналлоҳ›, ‹Алҳамдулиллаҳ›, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› ва ‹Аллоҳу акбар› — ана шулар боқий қолувчи солиҳ (амал)лардир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ أَبَاهُ نَحَلَهُ نُحْلًا فَقَالَتْ لَهُ أُمُّ النُّعْمَانِ أَشْهِدْ لِابْنِي عَلَى هَذَا النُّحْلِ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ لَهُ أَوَكُلَّ وَلَدِكَ أَعْطَيْتَ مَا أَعْطَيْتَ هَذَا قَالَ لَا قَالَ فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَشْهَدَ لَهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, otasi unga bir narsa tuhfa qildi. Shunda Nuʼmonning onasi unga: «Oʻgʻlimga qilgan bu tuhfangga Nabiy ﷺ ni guvoh qil», dedi. U Nabiy ﷺ huzuriga kelib, buni u zotga aytdi. U zot unga: «Barcha farzandlaringga ham mana shunga berganingdek berganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ bunga guvoh boʻlishni yoqtirmadilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, отаси унга бир нарса туҳфа қилди. Шунда Нуъмоннинг онаси унга: «Ўғлимга қилган бу туҳфангга Набий ﷺ ни гувоҳ қил», деди. У Набий ﷺ ҳузурига келиб, буни у зотга айтди. У зот унга: «Барча фарзандларингга ҳам мана шунга берганингдек берганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бунга гувоҳ бўлишни ёқтирмадилар.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِ كَمَثَلِ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى الرَّجُلُ رَأْسَهُ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ جَسَدِهِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminning misoli jasad misolidir: kishining boshi ogʻrisa, jasadining qolgan qismi (ham) unga (hamdard boʻlib) intiladi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминнинг мисоли жасад мисолидир: кишининг боши оғриса, жасадининг қолган қисми (ҳам) унга (ҳамдард бўлиб) интилади», — дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ يَقُولُعَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِ وَاللَّهِ مَا كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ قَالَ نَبِيُّكُمْ عَلَيْهِ السَّلَام يَشْبَعُ مِنْ الدَّقَلِ وَمَا تَرْضَوْنَ دُونَ أَلْوَانِ التَّمْرِ وَالزُّبْدِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) Kufa minbarida turib shunday dedi: «Allohga qasamki, Nabiy ﷺ — yoki: Nabiyingiz alayhissalom, dedi — past navli quruq xurmodan ham toʻymas edilar, sizlar esa turli xurmolar va sariyogʻdan boshqasiga rozi boʻlmaysizlar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) Куфа минбарида туриб шундай деди: «Аллоҳга қасамки, Набий ﷺ — ёки: Набийингиз алайҳиссалом, деди — паст навли қуруқ хурмодан ҳам тўймас эдилар, сизлар эса турли хурмолар ва сариёғдан бошқасига рози бўлмайсизлар».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكٍ أَنَّهُسَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ أَحْمَدُ اللَّهَ تَعَالَى فَرُبَّمَا أَتَى عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الشَّهْرُ يَظَلُّ يَتَلَوَّى مَا يَشْبَعُ مِنْ الدَّقَلِ

Simok Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)ning xutba qilib turib shunday deganini eshitdi: «Alloh taologa hamd aytaman. Rasululloh ﷺ ga shunday oy kelar ediki, u zot (ochlikdan) buralib turar, past navli quruq xurmodan ham toʻymas edilar».Симок Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)нинг хутба қилиб туриб шундай деганини эшитди: «Аллоҳ таолога ҳамд айтаман. Расулуллоҳ ﷺ га шундай ой келар эдики, у зот (очликдан) буралиб турар, паст навли қуруқ хурмодан ҳам тўймас эдилар».

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَذَهَبَ أَبِي بَشِيرُ بْنُ سَعْدٍ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِيُشْهِدَهُ عَلَى نُحْلٍ نَحَلَنِيهِ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَكُلَّ بَنِيكَ نَحَلْتَ مِثْلَ هَذَا قَالَ لَا قَالَ فَأَرْجِعْهَا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Otam Bashir ibn Saʼd menga qilgan tuhfasiga guvoh qilish uchun Rasululloh ﷺ huzurlariga bordi. Shunda Nabiy ﷺ: «Barcha oʻgʻillaringga ham shunga oʻxshash tuhfa qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, uni qaytar», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Отам Башир ибн Саъд менга қилган туҳфасига гувоҳ қилиш учун Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига борди. Шунда Набий ﷺ: «Барча ўғилларингга ҳам шунга ўхшаш туҳфа қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, уни қайтар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ حَدَّثَنَا فِطْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو الضُّحَى قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُانْطَلَقَ بِي أَبِي إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعْنِي يُشْهِدُهُ عَلَى عَطِيَّةٍ يُعْطِينِيهَا فَقَالَ هَلْ لَكَ وَلَدٌ غَيْرُهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَسَوِّ بَيْنَهُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Otam meni Rasululloh ﷺ huzurlariga olib bordi, yaʼni menga bergan atiyyasiga u zotni guvoh qilmoqchi edi. Shunda u zot: «Bundan boshqa farzanding bormi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, ular orasini teng qil», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Отам мени Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига олиб борди, яъни менга берган атийясига у зотни гувоҳ қилмоқчи эди. Шунда у зот: «Бундан бошқа фарзандинг борми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ундай бўлса, улар орасини тенг қил», дедилар.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكٍ قَالَسَمِعْتُ النُّعْمَانَ يَخْطُبُ وَعَلَيْهِ خَمِيصَةٌ لَهُ فَقَالَ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُ أَنْذَرْتُكُمْ النَّارَ فَلَوْ أَنَّ رَجُلًا مَوْضِعَ كَذَا وَكَذَا سَمِعَ صَوْتَهُ

Simok aytdi: Men Nuʼmon (roziyallohu anhu)ning egnida xamisasi bilan xutba qilayotganini eshitdim. U shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ning xutba qilib turib: «Sizlarni doʻzaxdan ogohlantirdim!» deganlarini eshitdim — hattoki bir kishi falon-falon joyda boʻlsa ham, u zotning ovozini eshitardi.Симок айтди: Мен Нуъмон (розияллоҳу анҳу)нинг эгнида хамисаси билан хутба қилаётганини эшитдим. У шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг хутба қилиб туриб: «Сизларни дўзахдан огоҳлантирдим!» деганларини эшитдим — ҳаттоки бир киши фалон-фалон жойда бўлса ҳам, у зотнинг овозини эшитарди.

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ تَعَالَى وَالْمُدَّهِنِ فِيهَا كَمَثَلِ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ فِي الْبَحْرِ فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا وَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلَاهَا فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا يَصْعَدُونَ فَيَسْتَقُونَ الْمَاءَ فَيَصُبُّونَ عَلَى الَّذِينَ فِي أَعْلَاهَا فَقَالَ الَّذِينَ فِي أَعْلَاهَا لَا نَدَعُكُمْ تَصْعَدُونَ فَتُؤْذُونَنَا فَقَالَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا فَإِنَّنَا نَنْقُبُهَا مِنْ أَسْفَلِهَا فَنَسْتَقِي قَالَ فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ فَمَنَعُوهُمْ نَجَوْا جَمِيعًا وَإِنْ تَرَكُوهُمْ غَرِقُوا جَمِيعًا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taoloning hududlari (chegaralari)da turuvchi kishi bilan unda sustkashlik qiluvchining misoli dengizdagi bir kemada (joy uchun) qurʼa tashlagan qavmga oʻxshaydi: ularning baʼzilari kemaning pastki qismidan, baʼzilari esa yuqori qismidan joy oldilar. Pastki qismdagilar suv olish uchun yuqoriga koʻtarilib, yuqoridagilarning ustiga (suv) toʻkar edilar. Shunda yuqoridagilar: ‹Bizni ranjitishingiz uchun sizlarni koʻtarilishga qoʻymaymiz›, dedilar. Pastdagilar esa: ‹Biz oʻz qismimizdan (kemani) teshib suv olamiz›, dedilar. Agar (yuqoridagilar) ularning qoʻllaridan ushlab toʻxtatsalar, hammalari qutuladilar; agar ularni (oʻz holiga) qoʻyib bersalar, hammalari gʻarq boʻladilar», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таолонинг ҳудудлари (чегаралари)да турувчи киши билан унда сусткашлик қилувчининг мисоли денгиздаги бир кемада (жой учун) қуръа ташлаган қавмга ўхшайди: уларнинг баъзилари кеманинг пастки қисмидан, баъзилари эса юқори қисмидан жой олдилар. Пастки қисмдагилар сув олиш учун юқорига кўтарилиб, юқоридагиларнинг устига (сув) тўкар эдилар. Шунда юқоридагилар: ‹Бизни ранжитишингиз учун сизларни кўтарилишга қўймаймиз›, дедилар. Пастдагилар эса: ‹Биз ўз қисмимиздан (кемани) тешиб сув оламиз›, дедилар. Агар (юқоридагилар) уларнинг қўлларидан ушлаб тўхтатсалар, ҳаммалари қутуладилар; агар уларни (ўз ҳолига) қўйиб берсалар, ҳаммалари ғарқ бўладилар», дедилар.

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا مُوسَى يَعْنِي ابْنَ مُسْلِمٍ الطَّحَّانَ عَنْ عَوْنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَنْ أَخِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ مِنْ جَلَالِ اللَّهِ مِنْ تَسْبِيحِهِ وَتَحْمِيدِهِ وَتَكْبِيرِهِ وَتَهْلِيلِهِ يَتَعَاطَفْنَ حَوْلَ الْعَرْشِ لَهُنَّ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُذَكِّرُونَ بِصَاحِبِهِنَّ أَلَا يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ لَا يَزَالَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ شَيْءٌ يُذَكِّرُ بِهِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning ulugʻvorligini zikr etib, Unga tasbeh, tahmid, takbir va tahlil aytuvchilarning (zikrlari) Arsh atrofida aylanib yuradi; ularning asalarilarning gʻuvillashiday gʻuvillashi bor, ular egasini eslatib turadi. Sizlardan birortangiz Allohning huzurida oʻzini eslatib turuvchi narsa doim boʻlib turishini istamaydimi?» dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг улуғворлигини зикр этиб, Унга тасбеҳ, таҳмид, такбир ва таҳлил айтувчиларнинг (зикрлари) Арш атрофида айланиб юради; уларнинг асалариларнинг ғувиллашидай ғувиллаши бор, улар эгасини эслатиб туради. Сизлардан бирортангиз Аллоҳнинг ҳузурида ўзини эслатиб турувчи нарса доим бўлиб туришини истамайдими?» дедилар.

حَدَّثَنَا يَعْلَى أَخْبَرَنَا أَبُو حَيَّانَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَسَأَلَتْ أُمِّي أَبِي بَعْضَ الْمَوْهِبَةِ لِي فَوَهَبَهَا لِي فَقَالَتْ لَا أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَأَخَذَ أَبِي بِيَدِي وَأَنَا غُلَامٌ وَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّ هَذَا ابْنَةَ رَوَاحَةَ زَاوَلَتْنِي عَلَى بَعْضِ الْمَوْهِبَةِ لَهُ وَإِنِّي قَدْ وَهَبْتُهَا لَهُ وَقَدْ أَعْجَبَهَا أَنْ أُشْهِدَكَ قَالَ يَا بَشِيْرُ أَلَكَ ابْنٌ غَيْرُ هَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَ قَالَ فَوَهَبْتَ لَهُ مِثْلَ الَّذِي وَهَبْتَ لِهَذَا قَالَ لَا قَالَ فَلَا تُشْهِدْنِي إِذًا فَإِنِّي لَا أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: «Onam otamdan menga biror narsa hadya qilishini soʻradi, u esa uni menga hadya qildi. Shunda onam: ‹Rasululloh ﷺ ni guvoh qilmaguningcha rozi boʻlmayman›, dedi. Otam qoʻlimdan ushladi — men esa hali bola edim — va Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: ‹Ey Allohning Rasuli! Mana shu bolaning onasi Ravoha qizi mendan unga bir narsa hadya qilishimni talab qildi, men esa uni unga hadya qildim; u sizni bunga guvoh qilishimni istadi›, dedi. U zot: ‹Ey Bashir! Shundan boshqa oʻgʻling bormi?› dedilar. U: ‹Ha›, dedi. U zot: ‹Bunga berganingdek unga ham hadya qildingmi?› dedilar. U: ‹Yoʻq›, dedi. U zot: ‹Unday boʻlsa, meni guvoh qilma; chunki men zulmga guvoh boʻlmayman›, dedilar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: «Онам отамдан менга бирор нарса ҳадя қилишини сўради, у эса уни менга ҳадя қилди. Шунда онам: ‹Расулуллоҳ ﷺ ни гувоҳ қилмагунингча рози бўлмайман›, деди. Отам қўлимдан ушлади — мен эса ҳали бола эдим — ва Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули! Мана шу боланинг онаси Равоҳа қизи мендан унга бир нарса ҳадя қилишимни талаб қилди, мен эса уни унга ҳадя қилдим; у сизни бунга гувоҳ қилишимни истади›, деди. У зот: ‹Эй Башир! Шундан бошқа ўғлинг борми?› дедилар. У: ‹Ҳа›, деди. У зот: ‹Бунга берганингдек унга ҳам ҳадя қилдингми?› дедилар. У: ‹Йўқ›, деди. У зот: ‹Ундай бўлса, мени гувоҳ қилма; чунки мен зулмга гувоҳ бўлмайман›, дедилар».

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى الصَّفِّ الْأَوَّلِ أَوْ الصُّفُوفِ الْأُوَلِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Nabiy ﷺ ning: «Albatta, aziz va jalil Alloh hamda Uning farishtalari birinchi safga — yoki: oldingi saflarga — salovot aytadilar», deganlarini eshitdim.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Набий ﷺ нинг: «Албатта, азиз ва жалил Аллоҳ ҳамда Унинг фаришталари биринчи сафга — ёки: олдинги сафларга — саловот айтадилар», деганларини эшитдим.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَانْكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَخَرَجَ فَكَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَيَسْأَلُ وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَيَسْأَلُ حَتَّى انْجَلَتْ فَقَالَ إِنَّ رِجَالًا يَزْعُمُونَ أَنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ إِذَا انْكَسَفَ وَاحِدٌ مِنْهُمَا فَإِنَّمَا يَنْكَسِفُ لِمَوْتِ عَظِيمٍ مِنْ الْعُظَمَاءِ وَلَيْسَ كَذَلِكَ وَلَكِنَّهُمَا خَلْقَانِ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَإِذَا تَجَلَّى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِشَيْءٍ مِنْ خَلْقِهِ خَشَعَ لَهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida quyosh tutildi. U zot chiqdilar-da, ikki rakat namoz oʻqib duo qilar, yana ikki rakat namoz oʻqib duo qilar edilar — toki quyosh yorishguncha. Soʻng: «Albatta, baʼzi kishilar quyosh bilan oydan biri tutilsa, u faqat ulugʻlardan birining oʻlimi tufayli tutiladi, deb daʼvo qiladilar. Bu unday emas. Balki ular aziz va jalil Allohning maxluqotidan ikki maxluqdir. Aziz va jalil Alloh oʻz maxluqotidan biror narsaga tajalli qilsa, u Unga boʻysunadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида қуёш тутилди. У зот чиқдилар-да, икки ракат намоз ўқиб дуо қилар, яна икки ракат намоз ўқиб дуо қилар эдилар — токи қуёш ёришгунча. Сўнг: «Албатта, баъзи кишилар қуёш билан ойдан бири тутилса, у фақат улуғлардан бирининг ўлими туфайли тутилади, деб даъво қиладилар. Бу ундай эмас. Балки улар азиз ва жалил Аллоҳнинг махлуқотидан икки махлуқдир. Азиз ва жалил Аллоҳ ўз махлуқотидан бирор нарсага тажалли қилса, у Унга бўйсунади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ دَاوُدَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَحَمَلَنِي أَبِي بَشِيرُ بْنُ سَعْدٍ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اشْهَدْ أَنِّي قَدْ نَحَلْتُ النُّعْمَانَ كَذَا وَكَذَا شَيْئًا سَمَّاهُ قَالَ فَقَالَ أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَ مِثْلَ الَّذِي نَحَلْتَ النُّعْمَانَ قَالَ لَا قَالَ فَأَشْهِدْ غَيْرِي ثُمَّ قَالَ أَلَيْسَ يَسُرُّكَ أَنْ يَكُونُوا إِلَيْكَ فِي الْبِرِّ سَوَاءً قَالَ بَلَى قَالَ فَلَا إِذًا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Otam Bashir ibn Saʼd meni koʻtarib Nabiy ﷺ huzurlariga olib bordi va: «Ey Allohning Rasuli! Men Nuʼmonga ana shunday-ana shunday narsani hadya qilganimga guvoh boʻling», — dedi va (bergan narsasini) nomlab aytdi. Shunda (Rasululloh ﷺ): «Barcha farzandlaringga ham Nuʼmonga hadya qilganingdek hadya qildingmi?» — dedilar. (U): «Yoʻq», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Unday boʻlsa, bunga mendan boshqani guvoh qil», — dedilar. Soʻng: «Ularning senga yaxshilik qilishda teng boʻlishlari seni xursand qilmaydimi?» — dedilar. (U): «Albatta», — dedi. (Rasululloh ﷺ): «Unday boʻlsa, bunday qilma», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Отам Башир ибн Саъд мени кўтариб Набий ﷺ ҳузурларига олиб борди ва: «Эй Аллоҳнинг Расули! Мен Нуъмонга ана шундай-ана шундай нарсани ҳадя қилганимга гувоҳ бўлинг», — деди ва (берган нарсасини) номлаб айтди. Шунда (Расулуллоҳ ﷺ): «Барча фарзандларингга ҳам Нуъмонга ҳадя қилганингдек ҳадя қилдингми?» — дедилар. (У): «Йўқ», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ундай бўлса, бунга мендан бошқани гувоҳ қил», — дедилар. Сўнг: «Уларнинг сенга яхшилик қилишда тенг бўлишлари сени хурсанд қилмайдими?» — дедилар. (У): «Албатта», — деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Ундай бўлса, бундай қилма», — дедилар.

قَالَ عَبْد اللَّهِ وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ كَتَبَ إِلَيَّ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ أَبُو تَوْبَةَ يَعْنِي الْحَلَبِيَّ فَكَانَ فِي كِتَابِهِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلَّامٍ عَنْ أَخِيهِ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَلَّامٍ قَالَ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ قَالَكُنْتُ إِلَى جَانِبِ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ رَجُلٌ مَا أُبَالِ أَنْ لَا أَعْمَلَ بَعْدَ الْإِسْلَامِ إِلَّا أَنْ أَسْقِيَ الْحَاجَّ وَقَالَ آخَرُ مَا أُبَالِ أَنْ لَا أَعْمَلَ عَمَلًا بَعْدَ الْإِسْلَامِ إِلَّا أَنْ أَعْمُرَ الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ وَقَالَ آخَرُ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَفْضَلُ مِمَّا قُلْتُمْ فَزَجَرَهُمْ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رَضِيَ اللَّهُ تَعَالَى عَنْهُ فَقَالَ لَا تَرْفَعُوا أَصْوَاتَكُمْ عِنْدَ مِنْبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ يَوْمُ الْجُمُعَةِ وَلَكِنْ إِذَا صَلَّيْتُ الْجُمُعَةَ دَخَلْتُ فَاسْتَفْتَيْتُهُ فِيمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيهِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ {أَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ} إِلَى آخِرِ الْآيَةِ كُلِّهَا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning minbarlari yonida edim. Shunda bir kishi: «Islomdan keyin hojilarga suv ichirishdan boshqa amal qilmasam ham parvo qilmayman», — dedi. Boshqasi: «Islomdan keyin Masjidul-Haromni obod qilishdan boshqa amal qilmasam ham parvo qilmayman», — dedi. Yana boshqasi: «Alloh yoʻlidagi jihod sizlar aytgan (amal)lardan afzaldir», — dedi. Shunda Umar ibn Xattob (roziyallohu anhu) ularni jerkib: «Rasululloh ﷺ ning minbarlari yonida, bunda ham juma kunida ovozlaringizni koʻtarmanglar! Lekin juma namozini oʻqib boʻlganimdan keyin (huzurlariga) kirib, oʻzlaringiz ixtilof qilgan (masala) haqida u zotdan fatvo soʻrayman», — dedi. Shunda Alloh: {Hojilarga suv ichirish va Masjidul-Haromni obod qilishni Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan... kishi (xizmati) kabi (teng) deb hisobladingizmi?} — degan oyatni oxirigacha nozil qildi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг минбарлари ёнида эдим. Шунда бир киши: «Исломдан кейин ҳожиларга сув ичиришдан бошқа амал қилмасам ҳам парво қилмайман», — деди. Бошқаси: «Исломдан кейин Масжидул-Ҳаромни обод қилишдан бошқа амал қилмасам ҳам парво қилмайман», — деди. Яна бошқаси: «Аллоҳ йўлидаги жиҳод сизлар айтган (амал)лардан афзалдир», — деди. Шунда Умар ибн Хаттоб (розияллоҳу анҳу) уларни жеркиб: «Расулуллоҳ ﷺ нинг минбарлари ёнида, бунда ҳам жума кунида овозларингизни кўтарманглар! Лекин жума намозини ўқиб бўлганимдан кейин (ҳузурларига) кириб, ўзларингиз ихтилоф қилган (масала) ҳақида у зотдан фатво сўрайман», — деди. Шунда Аллоҳ: {Ҳожиларга сув ичириш ва Масжидул-Ҳаромни обод қилишни Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган... киши (хизмати) каби (тенг) деб ҳисобладингизми?} — деган оятни охиригача нозил қилди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ مُجَالِدٍ حَدَّثَنَا عَامِرٌ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَوْمَأَ بِإِصْبَعَيْهِ إِلَى أُذُنَيْهِ إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَإِنَّ بَيْنَ الْحَلَالِ وَالْحَرَامِ مُشْتَبِهَاتٍ لَا يَدْرِي كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ أَمِنَ الْحَلَالِ هِيَ أَمْ مِنْ الْحَرَامِ فَمَنْ تَرَكَهَا اسْتَبْرَأَ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَاقَعَهَا يُوشِكُ أَنْ يُوَاقِعَ الْحَرَامَ فَمَنْ رَعَى إِلَى جَنْبِ حِمًى يُوشِكُ أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ وَلِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَحَارِمُهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) ikki barmogʻi bilan quloqlariga ishora qilib shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Albatta, halol ochiq-oydin, harom ham ochiq-oydin; halol bilan harom orasida esa shubhali narsalar bor — koʻp odamlar ular halolmi yoki haromdanmi, bilmaydilar. Kim ularni tark etsa, oʻz dinini va obroʻsini asragan boʻladi; kim ularga tushsa, haromga tushishi yaqindir. Kim qoʻriqxona yonida (mol) boqsa, uning ichida boqib yuborishi yaqindir. Har bir podshohning qoʻriqxonasi bor; albatta, Allohning qoʻriqxonasi Uning haromlaridir», deganlarini eshitdim.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) икки бармоғи билан қулоқларига ишора қилиб шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Албатта, ҳалол очиқ-ойдин, ҳаром ҳам очиқ-ойдин; ҳалол билан ҳаром орасида эса шубҳали нарсалар бор — кўп одамлар улар ҳалолми ёки ҳаромданми, билмайдилар. Ким уларни тарк этса, ўз динини ва обрўсини асраган бўлади; ким уларга тушса, ҳаромга тушиши яқиндир. Ким қўриқхона ёнида (мол) боқса, унинг ичида боқиб юбориши яқиндир. Ҳар бир подшоҳнинг қўриқхонаси бор; албатта, Аллоҳнинг қўриқхонаси Унинг ҳаромларидир», деганларини эшитдим.

قَالَ وَسَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُإِنَّ أَبِي بَشِيرًا وَهَبَ لِي هِبَةً فَقَالَتْ أُمِّي أَشْهِدْ عَلَيْهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخَذَ بِيَدِي فَانْطَلَقَ بِي حَتَّى أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمَّ هَذَا الْغُلَامِ سَأَلَتْنِي أَنْ أَهَبَ لَهُ هِبَةً فَوَهَبْتُهَا لَهُ فَقَالَتْ أَشْهِدْ عَلَيْهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَتَيْتُكَ لِأُشْهِدَكَ فَقَالَ رُوَيْدَكَ أَلَكَ وَلَدٌ غَيْرُهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ كُلُّهُمْ أَعْطَيْتَهُ كَمَا أَعْطَيْتَهُ قَالَ لَا قَالَ فَلَا تُشْهِدْنِي إِذًا إِنِّي لَا أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ إِنَّ لِبَنِيكَ عَلَيْكَ مِنْ الْحَقِّ أَنْ تَعْدِلَ بَيْنَهُمْ

Yana men Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Otam Bashir menga bir hadya qildi. Shunda onam: «Bunga Rasululloh ﷺ ni guvoh qil», dedi. Otam qoʻlimdan ushlab, meni olib ketdi va Rasululloh ﷺ huzurlariga keldik. U: «Ey Allohning Rasuli! Mana shu bolaning onasi mendan unga bir hadya qilishimni soʻradi, men esa uni unga hadya qildim. Soʻng u: ‹Bunga Rasululloh ﷺ ni guvoh qil›, dedi. Shuning uchun sizni guvoh qilgani keldim», dedi. U zot: «Shoshma! Undan boshqa farzanding bormi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Hammasiga ham unga berganingdek berdingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, meni guvoh qilma; albatta, men zulmga guvoh boʻlmayman. Albatta, oʻgʻillaringning sening zimmangdagi haqqi — ular orasida adolat qilishingdir», dedilar.Яна мен Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Отам Башир менга бир ҳадя қилди. Шунда онам: «Бунга Расулуллоҳ ﷺ ни гувоҳ қил», деди. Отам қўлимдан ушлаб, мени олиб кетди ва Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдик. У: «Эй Аллоҳнинг Расули! Мана шу боланинг онаси мендан унга бир ҳадя қилишимни сўради, мен эса уни унга ҳадя қилдим. Сўнг у: ‹Бунга Расулуллоҳ ﷺ ни гувоҳ қил›, деди. Шунинг учун сизни гувоҳ қилгани келдим», деди. У зот: «Шошма! Ундан бошқа фарзандинг борми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Ҳаммасига ҳам унга берганингдек бердингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, мени гувоҳ қилма; албатта, мен зулмга гувоҳ бўлмайман. Албатта, ўғилларингнинг сенинг зиммангдаги ҳаққи — улар орасида адолат қилишингдир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنَا عَامِرٌ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍيَخْطُبُ يَقُولُ وَأَوْمَأَ بِأُصْبُعِهِ إِلَى أُذُنَيْهِ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ وَالْوَاقِعِ فِيهَا أَوْ الْمُدَّهِنِ فِيهَا مَثَلُ قَوْمٍ رَكِبُوا سَفِينَةً فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا وَأَوْعَرَهَا وَشَرَّهَا وَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلَاهَا فَكَانَ الَّذِينَ فِي أَسْفَلِهَا إِذَا اسْتَقَوْا الْمَاءَ مَرُّوا عَلَى مَنْ فَوْقَهُمْ فَآذَوْهُمْ فَقَالُوا لَوْ خَرَقْنَا فِي نَصِيبِنَا خَرْقًا فَاسْتَقَيْنَا مِنْهُ وَلَمْ نُؤْذِ مَنْ فَوْقَنَا فَإِنْ تَرَكُوهُمْ وَأَمْرَهُمْ هَلَكُوا جَمِيعًا وَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ نَجَوْا جَمِيعًاحَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ قَالَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ فَذَكَرَهُ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا قَالَ سَمِعْتُ عَامِرًا يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) xutba qilib turib, barmogʻi bilan quloqlariga ishora qilgan holda shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Allohning hududlarida turuvchi kishi bilan ularga tushuvchining — yoki: ularda sustkashlik qiluvchining misoli bir kemaga mingan qavmning misolidir: ularning baʼzilari kemaning pastki, eng qiyin va eng yomon qismidan joy oldi, baʼzilari esa yuqori qismidan joy oldi. Pastdagilar suv olganlarida oʻzlaridan yuqoridagilarning yonidan oʻtar va ularni ranjitar edilar. Shunda ular: ‹Oʻz ulushimizda bir teshik teshib, oʻshandan suv olsak, yuqorimizdagilarni ranjitmagan boʻlardik›, dedilar. Bas, agar (yuqoridagilar) ularni oʻz holiga qoʻyib bersalar, hammalari halok boʻladilar; agar qoʻllaridan ushlab toʻxtatsalar, hammalari najot topadilar». Boshqa isnodlar bilan ham Nuʼmon ibn Bashirdan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Allohning hududlarida turuvchining misoli...» — soʻng hadisni zikr qildi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) хутба қилиб туриб, бармоғи билан қулоқларига ишора қилган ҳолда шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳнинг ҳудудларида турувчи киши билан уларга тушувчининг — ёки: уларда сусткашлик қилувчининг мисоли бир кемага минган қавмнинг мисолидир: уларнинг баъзилари кеманинг пастки, энг қийин ва энг ёмон қисмидан жой олди, баъзилари эса юқори қисмидан жой олди. Пастдагилар сув олганларида ўзларидан юқоридагиларнинг ёнидан ўтар ва уларни ранжитар эдилар. Шунда улар: ‹Ўз улушимизда бир тешик тешиб, ўшандан сув олсак, юқоримиздагиларни ранжитмаган бўлардик›, дедилар. Бас, агар (юқоридагилар) уларни ўз ҳолига қўйиб берсалар, ҳаммалари ҳалок бўладилар; агар қўлларидан ушлаб тўхтатсалар, ҳаммалари нажот топадилар». Бошқа иснодлар билан ҳам Нуъмон ибн Баширдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳнинг ҳудудларида турувчининг мисоли...» — сўнг ҳадисни зикр қилди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ زَكَرِيَّا قَالَ حَدَّثَنَا عَامِرٌ قَالَسَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَخْطُبُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ شَيْءٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) xutba qilib turib shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ning: «Moʻminlarning oʻzaro doʻstligi, mehribonligi va rahmdilligidagi misoli jasad misolidir: undan biror narsa ogʻrisa, jasadning qolgan qismi uyqusizlik va isitma bilan unga (hamdard boʻlib) intiladi», deganlarini eshitdim.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) хутба қилиб туриб шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг: «Мўминларнинг ўзаро дўстлиги, меҳрибонлиги ва раҳмдиллигидаги мисоли жасад мисолидир: ундан бирор нарса оғриса, жасаднинг қолган қисми уйқусизлик ва иситма билан унга (ҳамдард бўлиб) интилади», деганларини эшитдим.

وَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ الْحَلَالَ بَيِّنٌ وَالْحَرَامَ بَيِّنٌ وَبَيْنَهُمَا مُشْتَبِهَاتٌ لَا يَعْلَمُهَا كَثِيرٌ مِنْ النَّاسِ فَمَنْ اتَّقَى الشُّبُهَاتِ اسْتَبْرَأَ فِيهِ لِدِينِهِ وَعِرْضِهِ وَمَنْ وَاقَعَهَا وَاقَعَ الْحَرَامَ كَالرَّاعِي يَرْعَى حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكُ أَنْ يَرْتَعَ فِيهِ أَلَا وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ مَا حَرَّمَ أَلَا وَإِنَّ فِي الْإِنْسَانِ مُضْغَةً إِذَا صَلُحَتْ صَلُحَ الْجَسَدُ كُلُّهُ وَإِذَا فَسَدَتْ فَسَدَ الْجَسَدُ كُلُّهُ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُحَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا قَالَ سَمِعْتُ عَامِرًا يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Yana men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Albatta, halol ochiq-oydin, harom ham ochiq-oydin, ularning orasida esa shubhali narsalar bor, koʻp odamlar ularni bilmaydilar. Kim shubhali narsalardan saqlansa, oʻz dinini va obroʻsini asragan boʻladi. Kim ularga tushsa, haromga tushadi — u qoʻriqxona atrofida (mol) boqib yurgan choʻponga oʻxshaydi, uning ichida boqib yuborishi yaqindir. Ogoh boʻlinglar! Albatta, har bir podshohning qoʻriqxonasi bordir. Ogoh boʻlinglar! Albatta, Allohning qoʻriqxonasi U harom qilgan narsalardir. Ogoh boʻlinglar! Albatta, insonda bir parcha goʻsht bor: u sogʻ boʻlsa, butun jasad sogʻ boʻladi; u buzuq boʻlsa, butun jasad buzuq boʻladi. Ogoh boʻlinglar! U — qalbdir». Boshqa isnod bilan ham Nuʼmon ibn Bashirdan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarning misoli...» — soʻng hadisni zikr qildi.Яна мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Албатта, ҳалол очиқ-ойдин, ҳаром ҳам очиқ-ойдин, уларнинг орасида эса шубҳали нарсалар бор, кўп одамлар уларни билмайдилар. Ким шубҳали нарсалардан сақланса, ўз динини ва обрўсини асраган бўлади. Ким уларга тушса, ҳаромга тушади — у қўриқхона атрофида (мол) боқиб юрган чўпонга ўхшайди, унинг ичида боқиб юбориши яқиндир. Огоҳ бўлинглар! Албатта, ҳар бир подшоҳнинг қўриқхонаси бордир. Огоҳ бўлинглар! Албатта, Аллоҳнинг қўриқхонаси У ҳаром қилган нарсалардир. Огоҳ бўлинглар! Албатта, инсонда бир парча гўшт бор: у соғ бўлса, бутун жасад соғ бўлади; у бузуқ бўлса, бутун жасад бузуқ бўлади. Огоҳ бўлинглар! У — қалбдир». Бошқа иснод билан ҳам Нуъмон ибн Баширдан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларнинг мисоли...» — сўнг ҳадисни зикр қилди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّي بَيْنَ الصُّفُوفِ كَمَا تُسَوَّى الْقِدَاحُ أَوْ الرِّمَاحُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: «Rasululloh ﷺ saflarni xuddi oʻqlar — yoki nayzalar toʻgʻrilanganidek toʻgʻrilar edilar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ сафларни худди ўқлар — ёки найзалар тўғриланганидек тўғрилар эдилар».

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا أَبُو بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَنَا أَعْلَمُ النَّاسِ أَوْ كَأَعْلَمِ النَّاسِ بِوَقْتِ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلْعِشَاءِ كَانَ يُصَلِّيهَا بَعْدَ سُقُوطِ الْقَمَرِ فِي اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ مِنْ أَوَّلِ الشَّهْرِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: «Rasululloh ﷺ ning xufton namozini oʻqigan vaqtlarini odamlar ichida eng yaxshi biladigani menman — yoki: eng yaxshi biladiganlaridanman. U zot uni oyning boshidagi uchinchi kechada oy botganidan keyin oʻqir edilar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ нинг хуфтон намозини ўқиган вақтларини одамлар ичида энг яхши биладигани менман — ёки: энг яхши биладиганлариданман. У зот уни ойнинг бошидаги учинчи кечада ой ботганидан кейин ўқир эдилар».

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ أَخْبَرَنَا سَيَّارٌ وَأَخْبَرَنَا مُغِيرَةُ وَأَخْبَرَنَا دَاوُدُ عَنِ الشَّعْبِيِّ وَإِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ وَمُجَالِدٌ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَنَحَلَنِي أَبِي نُحْلًا قَالَ إِسْمَاعِيلُ بْنُ سَالِمٍ مِنْ بَيْنِ الْقَوْمِ نَحَلَهُ غُلَامًا قَالَ فَقَالَتْ لَهُ أُمِّي عَمْرَةُ بِنْتُ رَوَاحَةَ ائْتِ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَشْهِدْهُ قَالَ فَأَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي النُّعْمَانَ نُحْلًا وَإِنَّ عَمْرَةَ سَأَلَتْنِي أَنْ أُشْهِدَكَ عَلَى ذَلِكَ فَقَالَ أَلَكَ وَلَدٌ سِوَاهُ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكُلَّهُمْ أَعْطَيْتَ مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَ النُّعْمَانَ فَقَالَ لَا فَقَالَ بَعْضُ هَؤُلَاءِ الْمُحَدِّثِينَ هَذَا جَوْرٌ وَقَالَ بَعْضُهُمْ هَذَا تَلْجِئَةٌ فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي وَقَالَ مُغِيرَةُ فِي حَدِيثِهِ أَلَيْسَ يَسُرُّكَ أَنْ يَكُونُوا لَكَ فِي الْبِرِّ وَاللُّطْفِ سَوَاءً قَالَ نَعَمْ قَالَ فَأَشْهِدْ عَلَى هَذَا غَيْرِي وَذَكَرَ مُجَالِدٌ فِي حَدِيثِهِ إِنَّ لَهُمْ عَلَيْكَ مِنْ الْحَقِّ أَنْ تَعْدِلَ بَيْنَهُمْ كَمَا أَنَّ لَكَ عَلَيْهِمْ مِنْ الْحَقِّ أَنْ يَبَرُّوكَ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) shunday dedi: «Otam menga bir inʼom berdi». Ismoil ibn Solim (rivoyatida): «(Otam) odamlar orasidan menga oʻzining bir qulini inʼom qildi», dedi. (Nuʼmon) dedi: «Onam Amra binti Ravoha unga: ‹Rasululloh ﷺ huzurlariga borib, buni u zotga guvoh qil›, dedi. Shunda (otam) Nabiy ﷺ huzurlariga keldi va buni u zotga aytib, guvoh qilmoqchi boʻldi-da, dedi: ‹Men oʻgʻlim Nuʼmonga bir inʼom berdim, Amra esa sizni bunga guvoh qilishimni soʻradi›. (Rasululloh ﷺ) dedilar: ‹Undan boshqa farzanding bormi?› (Otam): ‹Ha›, dedi. (U zot): ‹Nuʼmonga berganingdek, ularning hammasiga ham shunday berdingmi?› dedilar. (Otam): ‹Yoʻq›, dedi». Bu muhaddislarning baʼzilari (rivoyatida shunday) dedi: (Rasululloh ﷺ): «Bu zulmdir», dedilar. Baʼzilari esa: «Bu majburlovdir, sen bunga mendan boshqani guvoh qil», dedilar. Mugʻiyra oʻz hadisida (shunday) dedi: (Rasululloh ﷺ): «Ularning yaxshilik va mehribonlikda senga (nisbatan) teng boʻlishlari seni xursand qilmaydimi?» dedilar. (Otam): «Ha», dedi. (U zot): «Unda bunga mendan boshqani guvoh qil», dedilar. Mujolid oʻz hadisida (shunday) zikr qildi: (Rasululloh ﷺ): «Sening ularning ustidagi haqqing — senga yaxshilik qilishlari boʻlganidek, ularning ham sening ustingda haqlari — orangizda adolatli boʻlishingdir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) шундай деди: «Отам менга бир инъом берди». Исмоил ибн Солим (ривоятида): «(Отам) одамлар орасидан менга ўзининг бир қулини инъом қилди», деди. (Нуъмон) деди: «Онам Амра бинти Равоҳа унга: ‹Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бориб, буни у зотга гувоҳ қил›, деди. Шунда (отам) Набий ﷺ ҳузурларига келди ва буни у зотга айтиб, гувоҳ қилмоқчи бўлди-да, деди: ‹Мен ўғлим Нуъмонга бир инъом бердим, Амра эса сизни бунга гувоҳ қилишимни сўради›. (Расулуллоҳ ﷺ) дедилар: ‹Ундан бошқа фарзандинг борми?› (Отам): ‹Ҳа›, деди. (У зот): ‹Нуъмонга берганингдек, уларнинг ҳаммасига ҳам шундай бердингми?› дедилар. (Отам): ‹Йўқ›, деди». Бу муҳаддисларнинг баъзилари (ривоятида шундай) деди: (Расулуллоҳ ﷺ): «Бу зулмдир», дедилар. Баъзилари эса: «Бу мажбурловдир, сен бунга мендан бошқани гувоҳ қил», дедилар. Муғийра ўз ҳадисида (шундай) деди: (Расулуллоҳ ﷺ): «Уларнинг яхшилик ва меҳрибонликда сенга (нисбатан) тенг бўлишлари сени хурсанд қилмайдими?» дедилар. (Отам): «Ҳа», деди. (У зот): «Унда бунга мендан бошқани гувоҳ қил», дедилар. Мужолид ўз ҳадисида (шундай) зикр қилди: (Расулуллоҳ ﷺ): «Сенинг уларнинг устидаги ҳаққинг — сенга яхшилик қилишлари бўлганидек, уларнинг ҳам сенинг устингда ҳақлари — орангизда адолатли бўлишингдир», дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ مَثَلُ الْقَائِمِ عَلَى حُدُودِ اللَّهِ تَعَالَى وَالرَّاتِعِ فِيهَا وَالْمُدَّهِنِ فِيهَا مَثَلُ قَوْمٍ اسْتَهَمُوا عَلَى سَفِينَةٍ فَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَعْلَاهَا وَأَصَابَ بَعْضُهُمْ أَسْفَلَهَا وَأَوْعَرَهَا وَإِذَا الَّذِينَ أَسْفَلَهَا إِذَا اسْتَقَوْا مِنْ الْمَاءِ مَرُّوا عَلَى أَصْحَابِهِمْ فَآذَوْهُمْ فَقَالُوا لَوْ أَنَّا خَرَقْنَا فِي نَصِيبِنَا خَرْقًا فَاسْتَقَيْنَا مِنْهُ وَلَمْ نَمُرَّ عَلَى أَصْحَابِنَا فَنُؤْذِيَهُمْ فَإِنْ تَرَكُوهُمْ وَمَا أَرَادُوا هَلَكُوا وَإِنْ أَخَذُوا عَلَى أَيْدِيهِمْ نَجَوْا جَمِيعًا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Alloh taoloning hududlarida turuvchi, ularda (haddan) oshuvchi va ularda sustkashlik qiluvchining misoli — bir kemada (joy uchun) qurʼa tashlagan qavmning misolidir: ularning baʼzilari kemaning yuqori qismidan, baʼzilari esa pastki va eng qiyin qismidan joy oldi. Pastdagilar suv olganlarida sheriklarining yonidan oʻtar va ularni ranjitar edilar. Shunda ular: ‹Oʻz ulushimizda bir teshik teshib, oʻshandan suv olsak, sheriklarimizning yonidan oʻtib, ularni ranjitmagan boʻlardik›, dedilar. Bas, agar ularni istaganlariga qoʻyib bersalar, halok boʻladilar; agar qoʻllaridan ushlab toʻxtatsalar, hammalari najot topadilar», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Аллоҳ таолонинг ҳудудларида турувчи, уларда (ҳаддан) ошувчи ва уларда сусткашлик қилувчининг мисоли — бир кемада (жой учун) қуръа ташлаган қавмнинг мисолидир: уларнинг баъзилари кеманинг юқори қисмидан, баъзилари эса пастки ва энг қийин қисмидан жой олди. Пастдагилар сув олганларида шерикларининг ёнидан ўтар ва уларни ранжитар эдилар. Шунда улар: ‹Ўз улушимизда бир тешик тешиб, ўшандан сув олсак, шерикларимизнинг ёнидан ўтиб, уларни ранжитмаган бўлардик›, дедилар. Бас, агар уларни истаганларига қўйиб берсалар, ҳалок бўладилар; агар қўлларидан ушлаб тўхтатсалар, ҳаммалари нажот топадилар», — дедилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ قَالَ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِي تَوَادِّهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Moʻminlarning oʻzaro doʻstligi, mehr-shafqati va hamdardligidagi misoli — bir jasad misolidir; undagi bir aʼzo ogʻrisa, jasadning qolgan qismi (ham) uyqusizlik va isitma bilan unga (hamdard boʻlib) intiladi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Мўминларнинг ўзаро дўстлиги, меҳр-шафқати ва ҳамдардлигидаги мисоли — бир жасад мисолидир; ундаги бир аъзо оғриса, жасаднинг қолган қисми (ҳам) уйқусизлик ва иситма билан унга (ҳамдард бўлиб) интилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ الضَّحَّاكَ بْنَ قَيْسٍ سَأَلَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ بِمَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْجُمُعَةِ مَعَ سُورَةِ الْجُمُعَةِ قَالَ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ

Ubaydulloh ibn Abdullohdan rivoyat qilinadiki, Zahhok ibn Qays Nuʼmon ibn Bashirdan: «Nabiy ﷺ juma kuni Juma surasi bilan birga nima oʻqir edilar?» deb soʻradi. U: «{Hal atoka hadisul gʻoshiya}ni», deb javob berdi.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан ривоят қилинадики, Заҳҳок ибн Қайс Нуъмон ибн Баширдан: «Набий ﷺ жума куни Жума сураси билан бирга нима ўқир эдилар?» деб сўради. У: «{Ҳал атока ҳадисул ғошия}ни», деб жавоб берди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا سَمِعَا النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُنَحَلَنِي أَبِي غُلَامًا فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُشْهِدَهُ فَقَالَ أَكُلَّ وَلَدِكَ قَدْ نَحَلْتَ قَالَ لَا قَالَ فَارْدُدْهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Otam menga bir qul hadya qildi. Men u zotni bunga guvoh qilish uchun Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim. Shunda u zot: «Barcha bolalaringga hadya qildingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Unday boʻlsa, uni qaytar», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Отам менга бир қул ҳадя қилди. Мен у зотни бунга гувоҳ қилиш учун Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим. Шунда у зот: «Барча болаларингга ҳадя қилдингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Ундай бўлса, уни қайтар», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ فِي الْعِيدَيْنِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ وَإِنْ وَافَقَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ قَرَأَهُمَا جَمِيعًاقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَبِيبُ بْنُ سَالِمٍ سَمِعَهُ مِنَ النُّعْمَانِ وَكَانَ كَاتِبَهُ وَسُفْيَانُ يُخْطِئُ فِيهِ يَقُولُ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِيهِ وَهُوَ سَمِعَهُ مِنْ النُّعْمَانِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ ikki hayitda {Sabbihisma robbikal aʼlo} hamda {Hal atoka hadisul gʻoshiya} (suralari)ni oʻqir edilar; agar (hayit) juma kuniga toʻgʻri kelsa, ularning ikkalasini (ham) oʻqir edilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Habib ibn Solim buni Nuʼmondan eshitgan va u zotning kotibi edi. Sufyon esa bunda xato qilib, «Habib ibn Solimdan, u otasidan» deydi; holbuki u buni Nuʼmondan eshitgan.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ икки ҳайитда {Саббиҳисма роббикал аъло} ҳамда {Ҳал атока ҳадисул ғошия} (суралари)ни ўқир эдилар; агар (ҳайит) жума кунига тўғри келса, уларнинг иккаласини (ҳам) ўқир эдилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Ҳабиб ибн Солим буни Нуъмондан эшитган ва у зотнинг котиби эди. Суфён эса бунда хато қилиб, «Ҳабиб ибн Солимдан, у отасидан» дейди; ҳолбуки у буни Нуъмондан эшитган.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَفِظْتُهُ مِنْ أَبِي فَرْوَةَ أَوَّلًا ثُمَّ مِنْ مُجَالِدٍ سَمِعَهُ مِنَ الشَّعْبِيِّ يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ إِذَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَصْغَيْتُ وَتَقَرَّبْتُ وَخَشِيتُ أَنْ لَا أَسْمَعَ أَحَدًا يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ حَلَالٌ بَيِّنٌ وَحَرَامٌ بَيِّنٌ وَشُبُهَاتٌ بَيْنَ ذَلِكَ مَنْ تَرَكَ مَا اشْتَبَهَ عَلَيْهِ مِنْ الْإِثْمِ كَانَ لِمَا اسْتَبَانَ لَهُ أَتْرَكَ وَمَنْ اجْتَرَأَ عَلَى مَا شَكَّ فِيهِ أَوْشَكَ أَنْ يُوَاقِعَ الْحَرَامَ وَإِنَّ لِكُلِّ مَلِكٍ حِمًى وَإِنَّ حِمَى اللَّهِ فِي الْأَرْضِ مَعَاصِيهِ أَوْ قَالَ مَحَارِمُهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺ ni eshitdim — men birovning «Men Rasululloh ﷺ ni eshitdim» deganini eshitsam, quloq solar, yaqin borar va boshqa hech kimning «Men Rasululloh ﷺ ni eshitdim» deganini eshitolmasam deb qoʻrqar edim. U zot shunday dedilar: «Halol ochiq-oydin, harom ham ochiq-oydin, ular orasida esa shubhali narsalar bor. Kim gunohdan oʻziga shubhali boʻlgan narsani tark etsa, oʻziga ochiq-oydin boʻlgan (gunoh)ni yanada koʻproq tark etadi. Kim shubha qilgan narsasiga jurʼat qilsa, haromga tushishi yaqindir. Albatta, har bir podshohning qoʻriqxonasi bor; albatta, Allohning yerdagi qoʻriqxonasi Uning maʼsiyatlaridir — yoki: Uning haromlaridir, dedi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эшитдим — мен бировнинг «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эшитдим» деганини эшитсам, қулоқ солар, яқин борар ва бошқа ҳеч кимнинг «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эшитдим» деганини эшитолмасам деб қўрқар эдим. У зот шундай дедилар: «Ҳалол очиқ-ойдин, ҳаром ҳам очиқ-ойдин, улар орасида эса шубҳали нарсалар бор. Ким гуноҳдан ўзига шубҳали бўлган нарсани тарк этса, ўзига очиқ-ойдин бўлган (гуноҳ)ни янада кўпроқ тарк этади. Ким шубҳа қилган нарсасига журъат қилса, ҳаромга тушиши яқиндир. Албатта, ҳар бир подшоҳнинг қўриқхонаси бор; албатта, Аллоҳнинг ердаги қўриқхонаси Унинг маъсиятларидир — ёки: Унинг ҳаромларидир, деди».

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُقِيمُ الصُّفُوفَ كَمَا تُقَامُ الرِّمَاحُ أَوْ الْقِدَاحُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: «Rasululloh ﷺ saflarni xuddi nayzalar — yoki oʻqlar toʻgʻrilanganidek toʻgʻrilar edilar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ сафларни худди найзалар — ёки ўқлар тўғриланганидек тўғрилар эдилар».

حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ ذَرٍّ عَنْ يُسَيْعٍ الْكِنْدِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الدُّعَاءَ هُوَ الْعِبَادَةُ ثُمَّ قَرَأَ {وَقَالَ رَبُّكُمْ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ إِنَّ الَّذِينَ يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِي سَيَدْخُلُونَ جَهَنَّمَ دَاخِرِينَ} قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ يُسَيْعٌ الْكِنْدِيُّ يُسَيْعُ بْنُ مَعْدَانَ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo — ayni ibodatdir», dedilar. Soʻngra: {Robbingiz dedi: ‹Menga duo qilingiz, Men ijobat qilurman. Albatta, Menga ibodat qilishdan kibr qiladiganlar tez orada xor boʻlib jahannamga kirurlar›} (oyatini) oʻqidilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Yusayʼ al-Kindiy — Yusayʼ ibn Maʼdondir.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо — айни ибодатдир», дедилар. Сўнгра: {Роббингиз деди: ‹Менга дуо қилингиз, Мен ижобат қилурман. Албатта, Менга ибодат қилишдан кибр қиладиганлар тез орада хор бўлиб жаҳаннамга кирурлар›} (оятини) ўқидилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Юсайъ ал-Киндий — Юсайъ ибн Маъдондир.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ كَانَ يَقْرَأُ فِي صَلَاةِ الْجُمُعَةِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ فَرُبَّمَا اجْتَمَعَ الْعِيدُ وَالْجُمُعَةُ فَقَرَأَ بِهَاتَيْنِ السُّورَتَيْنِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan, Nabiy ﷺ dan rivoyat qilinadiki, u zot juma namozida {Sabbihisma robbikal aʼlo} hamda {Hal atoka hadisul gʻoshiya} (suralari)ni oʻqir edilar. Baʼzan hayit bilan juma bir kunga jamlanib qolar edi va u zot shu ikki surani oʻqir edilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан, Набий ﷺ дан ривоят қилинадики, у зот жума намозида {Саббиҳисма роббикал аъло} ҳамда {Ҳал атока ҳадисул ғошия} (суралари)ни ўқир эдилар. Баъзан ҳайит билан жума бир кунга жамланиб қолар эди ва у зот шу икки сурани ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ أَبِي عِيسَى مُوسَى الصَّغِيرِ قَالَ حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِيهِ أَوْ عَنْ أَخِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الَّذِينَ يَذْكُرُونَ مِنْ جَلَالِ اللَّهِ وَتَسْبِيحِهِ وَتَحْمِيدِهِ وَتَهْلِيلِهِ تَتَعَطَّفُ حَوْلَ الْعَرْشِ لَهُنَّ دَوِيٌّ كَدَوِيِّ النَّحْلِ يُذَكِّرُونَ بِصَاحِبِهِنَّ أَفَلَا يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ لَا يَزَالَ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ شَيْءٌ يُذَكِّرُ بِهِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan, Rasululloh ﷺ dan rivoyat qilinadi: «Albatta, Allohning ulugʻvorligini zikr etib, Unga tasbeh, tahmid va tahlil aytuvchilarning (zikrlari) Arsh atrofida aylanib yuradi; ularning asalarilarning gʻuvillashiday gʻuvillashi bor, ular egasini eslatib turadi. Sizlardan birortangiz Allohning huzurida oʻzini eslatib turuvchi narsa doim boʻlib turishini istamaydimi?!»Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан, Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилинади: «Албатта, Аллоҳнинг улуғворлигини зикр этиб, Унга тасбеҳ, таҳмид ва таҳлил айтувчиларнинг (зикрлари) Арш атрофида айланиб юради; уларнинг асалариларнинг ғувиллашидай ғувиллаши бор, улар эгасини эслатиб туради. Сизлардан бирортангиз Аллоҳнинг ҳузурида ўзини эслатиб турувчи нарса доим бўлиб туришини истамайдими?!»

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ni shunday deyayotganlarini eshitdim: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar, aks holda Alloh yuzlaringiz orasini buzadi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни шундай деяётганларини эшитдим: «Сафларингизни тўғриланглар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингиз орасини бузади».

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَخْطُبُ وَهُوَ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ رَجُلٌ يُجْعَلُ فِي أَخْمَصِ قَدَمَيْهِ نَعْلَانِ مِنْ نَارٍ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) xutba qilib turib shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Albatta qiyomat kuni doʻzax ahlidan azobi eng yengili — (shunday) bir kishidirki, uning ikki tovonining ostiga oʻtdan ikkita naʼl qoʻyiladi-da, ulardan miyasi qaynaydi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) хутба қилиб туриб шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта қиёмат куни дўзах аҳлидан азоби энг енгили — (шундай) бир кишидирки, унинг икки товонининг остига ўтдан иккита наъл қўйилади-да, улардан мияси қайнайди».

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ ذَرٍّ عَنْ يُسَيْعٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الدُّعَاءُ هُوَ الْعِبَادَةُ ثُمَّ قَرَأَ {ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ}

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Duo — aynan ibodatdir», dedilar. Soʻngra: {Menga duo qilinglar, sizlarga ijobat qilaman} (oyatini) tilovat qildilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Дуо — айнан ибодатдир», дедилар. Сўнгра: {Менга дуо қилинглар, сизларга ижобат қиламан} (оятини) тиловат қилдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ صَلَّى فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ نَحْوًا مِنْ صَلَاتِكُمْ يَرْكَعُ وَيَسْجُدُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ quyosh tutilganda sizlarning namozingizga oʻxshab, ruku qilib, sajda qilib namoz oʻqidilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ қуёш тутилганда сизларнинг намозингизга ўхшаб, руку қилиб, сажда қилиб намоз ўқидилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُونَ كَرَجُلٍ وَاحِدٍ إِنْ اشْتَكَى رَأْسُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ وَإِنْ اشْتَكَى عَيْنُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlar bir kishiga oʻxshaydilar: agar uning boshi ogʻrisa, hammasi ogʻriydi; agar koʻzi ogʻrisa, hammasi ogʻriydi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминлар бир кишига ўхшайдилар: агар унинг боши оғриса, ҳаммаси оғрийди; агар кўзи оғриса, ҳаммаси оғрийди», — дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْرَائِيلَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنِ الْعِيزَارِ بْنِ حُرَيْثٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعَ عَائِشَةَ وَهِيَ رَافِعَةٌ صَوْتَهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَذِنَ لَهُ فَدَخَلَ فَقَالَ يَا ابْنَةَ أُمِّ رُومَانَ وَتَنَاوَلَهَا أَتَرْفَعِينَ صَوْتَكِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَحَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا قَالَ فَلَمَّا خَرَجَ أَبُو بَكْرٍ جَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَهَا يَتَرَضَّاهَا أَلَا تَرَيْنَ أَنِّي قَدْ حُلْتُ بَيْنَ الرَّجُلِ وَبَيْنَكِ قَالَ ثُمَّ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَاسْتَأْذَنَ عَلَيْهِ فَوَجَدَهُ يُضَاحِكُهَا قَالَ فَأَذِنَ لَهُ فَدَخَلَ فَقَالَ لَهُ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَشْرِكَانِي فِي سِلْمِكُمَا كَمَا أَشْرَكْتُمَانِي فِي حَرْبِكُمَا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Abu Bakr Nabiy ﷺ ning huzurlariga kirishga izn soʻrab keldi va Oishaning Rasululloh ﷺ ga ovozini koʻtarayotganini eshitdi. U zot unga izn berdilar, u kirdi-da, unga qoʻl uzatib: «Ey Ummu Rumon qizi! Rasululloh ﷺ ga ovozingni koʻtarayapsanmi?» dedi. Shunda Nabiy ﷺ u bilan uning orasiga toʻsiq boʻldilar. Abu Bakr chiqib ketgach, Nabiy ﷺ uni rozi qilib: «Koʻrmadingmi, men u kishi bilan sening orangga toʻsiq boʻldim», deydigan boʻldilar. Soʻng Abu Bakr yana kelib, kirishga izn soʻradi va u zotni u bilan kulishib oʻtirgan holda topdi. U zot unga izn berdilar, u kirdi-da: «Ey Allohning Rasuli! Meni urushingizga sherik qilganingizdek, sulhingizga ham sherik qilinglar», dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Абу Бакр Набий ﷺ нинг ҳузурларига киришга изн сўраб келди ва Оишанинг Расулуллоҳ ﷺ га овозини кўтараётганини эшитди. У зот унга изн бердилар, у кирди-да, унга қўл узатиб: «Эй Умму Румон қизи! Расулуллоҳ ﷺ га овозингни кўтараяпсанми?» деди. Шунда Набий ﷺ у билан унинг орасига тўсиқ бўлдилар. Абу Бакр чиқиб кетгач, Набий ﷺ уни рози қилиб: «Кўрмадингми, мен у киши билан сенинг орангга тўсиқ бўлдим», дейдиган бўлдилар. Сўнг Абу Бакр яна келиб, киришга изн сўради ва у зотни у билан кулишиб ўтирган ҳолда топди. У зот унга изн бердилар, у кирди-да: «Эй Аллоҳнинг Расули! Мени урушингизга шерик қилганингиздек, сулҳингизга ҳам шерик қилинглар», деди.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي عَازِبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِكُلِّ شَيْءٍ خَطَأٌ إِلَّا السَّيْفَ وَلِكُلِّ خَطَإٍ أَرْشٌ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Qilichdan boshqa har bir narsada xato boʻladi va har bir xato uchun tovon bordir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Қиличдан бошқа ҳар бир нарсада хато бўлади ва ҳар бир хато учун товон бордир», дедилар.

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَإِنِّي لَأَعْلَمُ النَّاسِ أَوْ مِنْ أَعْلَمِ النَّاسِ بِوَقْتِ صَلَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْعِشَاءَ كَانَ يُصَلِّيهَا مِقْدَارَ مَا يَغِيبُ الْقَمَرُ لَيْلَةَ ثَالِثَةٍ أَوْ رَابِعَةٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: «Rasululloh ﷺ xufton namozini oʻqigan vaqtni odamlar ichida eng yaxshi biladigani menman — yoki: eng yaxshi biladiganlaridanman. U zot uni uchinchi yoki toʻrtinchi kechada oy botadigan paytda oʻqir edilar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: «Расулуллоҳ ﷺ хуфтон намозини ўқиган вақтни одамлар ичида энг яхши биладигани менман — ёки: энг яхши биладиганлариданман. У зот уни учинчи ёки тўртинчи кечада ой ботадиган пайтда ўқир эдилар».

حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي عَرُوبَةَ وَأَبُو الْعَلَاءِ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ قَالَرُفِعَ إِلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ رَجُلٌ أَحَلَّتْ لَهُ امْرَأَتُهُ جَارِيَتَهَا فَقَالَ لَأَقْضِيَنَّ فِيهَا بِقَضِيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَئِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَهُ لَأَجْلِدَنَّهُ مِائَةَ جَلْدَةٍ وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَحَلَّتْهَا لَهُ لَأَرْجُمَنَّهُ قَالَ فَوَجَدَهَا قَدْ أَحَلَّتْهَا لَهُ فَجَلَدَهُ مِائَةً

Habib ibn Solim (rahimahulloh) aytdi: Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)ning huzuriga xotini oʻz choʻrisini unga halol qilgan bir kishi keltirildi. U: «Men bu (masala) haqida albatta Rasululloh ﷺning hukmlari bilan hukm qilaman: agar (xotini choʻrini) unga halol qilgan boʻlsa, men uni yuz darra uraman; agar unga halol qilmagan boʻlsa, uni toshboʻron qilaman», dedi. Soʻng u (xotini) choʻrini unga halol qilgan ekanini aniqladi va uni yuz (darra) urdi.Ҳабиб ибн Солим (раҳимаҳуллоҳ) айтди: Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)нинг ҳузурига хотини ўз чўрисини унга ҳалол қилган бир киши келтирилди. У: «Мен бу (масала) ҳақида албатта Расулуллоҳ ﷺнинг ҳукмлари билан ҳукм қиламан: агар (хотини чўрини) унга ҳалол қилган бўлса, мен уни юз дарра ураман; агар унга ҳалол қилмаган бўлса, уни тошбўрон қиламан», деди. Сўнг у (хотини) чўрини унга ҳалол қилган эканини аниқлади ва уни юз (дарра) урди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَخْطُبُ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ يَقُولُ أَنْذَرْتُكُمْ النَّارَ أَنْذَرْتُكُمْ النَّارَ أَنْذَرْتُكُمْ النَّارَ حَتَّى لَوْ أَنَّ رَجُلًا كَانَ بِالسُّوقِ لَسَمِعَهُ مِنْ مَقَامِي هَذَا قَالَ حَتَّى وَقَعَتْ خَمِيصَةٌ كَانَتْ عَلَى عَاتِقِهِ عِنْدَ رِجْلَيْهِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) xutba qilib turib shunday dedi: Men Rasululloh ﷺ ning xutba qilib turib: «Sizlarni doʻzaxdan ogohlantirdim! Sizlarni doʻzaxdan ogohlantirdim! Sizlarni doʻzaxdan ogohlantirdim!» deganlarini eshitdim — hattoki bozordagi bir kishi ham u zotning ovozini mening mana shu turgan joyimdan eshitgan boʻlardi. (Rovi) aytdi: Hatto u zotning yelkalaridagi xamisa oyoqlari tagiga tushib ketdi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) хутба қилиб туриб шундай деди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг хутба қилиб туриб: «Сизларни дўзахдан огоҳлантирдим! Сизларни дўзахдан огоҳлантирдим! Сизларни дўзахдан огоҳлантирдим!» деганларини эшитдим — ҳаттоки бозордаги бир киши ҳам у зотнинг овозини менинг мана шу турган жойимдан эшитган бўларди. (Рови) айтди: Ҳатто у зотнинг елкаларидаги хамиса оёқлари тагига тушиб кетди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْذَرْتُكُمْ النَّارَ أَنْذَرْتُكُمْ النَّارَ حَتَّى لَوْ كَانَ رَجُلٌ كَانَ فِي أَقْصَى السُّوقِ سَمِعَهُ وَسَمِعَ أَهْلُ السُّوقِ صَوْتَهُ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ minbar ustida turib: «Sizlarni doʻzaxdan ogohlantirdim! Sizlarni doʻzaxdan ogohlantirdim!» dedilar — hattoki bozorning eng chekkasidagi kishi ham uni eshitardi va bozor ahli u zotning ovozini eshitdi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ минбар устида туриб: «Сизларни дўзахдан огоҳлантирдим! Сизларни дўзахдан огоҳлантирдим!» дедилар — ҳаттоки бозорнинг энг чеккасидаги киши ҳам уни эшитарди ва бозор аҳли у зотнинг овозини эшитди.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّينَا فِي الصُّفُوفِ حَتَّى كَأَنَّمَا يُحَاذِي بِنَا الْقِدَاحَ فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يُكَبِّرَ رَأَى رَجُلًا شَاخِصًا صَدْرُهُ فَقَالَ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ bizni saflarda shunday tekislar edilarki, goʻyo biz bilan oʻqlarni toʻgʻrilaganday boʻlar edilar. Takbir aytmoqchi boʻlganlarida koʻkragi (oldinga) chiqib turgan bir kishini koʻrdilar-da: «Albatta, saflaringizni toʻgʻrilaysizlar, yoki Alloh yuzlaringiz orasini buzadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизни сафларда шундай текислар эдиларки, гўё биз билан ўқларни тўғрилагандай бўлар эдилар. Такбир айтмоқчи бўлганларида кўкраги (олдинга) чиқиб турган бир кишини кўрдилар-да: «Албатта, сафларингизни тўғрилайсизлар, ёки Аллоҳ юзларингиз орасини бузади», дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ سِمَاكٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَثَلُ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ الصَّائِمِ نَهَارَهُ وَالْقَائِمِ لَيْلَهُ حَتَّى يَرْجِعَ مَتَى يَرْجِعُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Rasululloh ﷺ: «Alloh yoʻlidagi mujohidning misoli — kunduzini roʻza tutuvchi va kechasini qiyomda oʻtkazuvchi kishining misolidir; toki u qaytguncha, qachon qaytmasin», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ йўлидаги мужоҳиднинг мисоли — кундузини рўза тутувчи ва кечасини қиёмда ўтказувчи кишининг мисолидир; токи у қайтгунча, қачон қайтмасин», дедилар.

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنِي نُعَيْمُ بْنُ زِيَادٍ أَبُو طَلْحَةَ الْأَنْمَارِيُّ أَنَّهُسَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُ عَلَى مِنْبَرِ حِمْصَ قُمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ فِي شَهْرِ رَمَضَانَ إِلَى ثُلُثِ اللَّيْلِ الْأَوَّلِ ثُمَّ قُمْنَا مَعَهُ لَيْلَةَ خَمْسٍ وَعِشْرِينَ إِلَى نِصْفِ اللَّيْلِ ثُمَّ قَامَ بِنَا لَيْلَةَ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنْ لَا نُدْرِكَ الْفَلَاحَ قَالَ وَكُنَّا نَدْعُو السُّحُورَ الْفَلَاحَفَأَمَّا نَحْنُ فَنَقُولُ لَيْلَةُ السَّابِعَةِ لَيْلَةُ سَبْعٍ وَعِشْرِينَ وَأَنْتُمْ تَقُولُونَ لَيْلَةُ ثَلَاثٍ وَعِشْرِينَ السَّابِعَةُ فَمَنْ أَصَوْبُ نَحْنُ أَوْ أَنْتُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) Hims minbarida turib shunday dedi: «Ramazon oyining yigirma uchinchi kechasi Rasululloh ﷺ bilan kechaning avvalgi uchdan biriga qadar qiyom qildik. Soʻng u zot bilan yigirma beshinchi kechasi yarim kechagacha qiyom qildik. Soʻng u zot yigirma yettinchi kechasi biz bilan shunday qiyom qildilarki, hatto falohni topolmaymiz deb oʻyladik». U aytdi: Biz saharlikni faloh deb atar edik. «Bas, biz: ‹Yettinchi kecha — yigirma yettinchi kechadir›, deymiz; sizlar esa: ‹Yigirma uchinchi kecha yettinchidir›, deysizlar. Qaysimiz toʻgʻriroq — bizmi yoki sizlarmi?»Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) Ҳимс минбарида туриб шундай деди: «Рамазон ойининг йигирма учинчи кечаси Расулуллоҳ ﷺ билан кечанинг аввалги учдан бирига қадар қиём қилдик. Сўнг у зот билан йигирма бешинчи кечаси ярим кечагача қиём қилдик. Сўнг у зот йигирма еттинчи кечаси биз билан шундай қиём қилдиларки, ҳатто фалоҳни тополмаймиз деб ўйладик». У айтди: Биз саҳарликни фалоҳ деб атар эдик. «Бас, биз: ‹Еттинчи кеча — йигирма еттинчи кечадир›, деймиз; сизлар эса: ‹Йигирма учинчи кеча еттинчидир›, дейсизлар. Қайсимиз тўғрироқ — бизми ёки сизларми?»

حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ الْحُبَابِ حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ وَاقِدٍ حَدَّثَنِي سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَنْ مَنَحَ مَنِيحَةً وَرِقًا أَوْ ذَهَبًا أَوْ سَقَى لَبَنًا أَوْ أَهْدَى زِقَاقًا فَهُوَ كَعَدْلِ رَقَبَةٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Kim kumush yoki oltinni foydalanishga bersa, yoki sut ichirsa, yoki bir mesh hadya qilsa, bu bir qulni ozod qilishga tengdir».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Ким кумуш ёки олтинни фойдаланишга берса, ёки сут ичирса, ёки бир меш ҳадя қилса, бу бир қулни озод қилишга тенгдир».

حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ حَدَّثَنَا الْمُبَارَكُ عَنِ الْحَسَنِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَصَحِبْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسَمِعْنَاهُ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ فِتَنًا كَأَنَّهَا قِطَعُ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا ثُمَّ يُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا ثُمَّ يُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ أَقْوَامٌ خَلَاقَهُمْ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا يَسِيرٍ أَوْ بِعَرَضِ الدُّنْيَاقَالَ الْحَسَنُ وَاللَّهِ لَقَدْ رَأَيْنَاهُمْ صُوَرًا وَلَا عُقُولَ أَجْسَامًا وَلَا أَحْلَامَ فَرَاشَ نَارٍ وَذِبَّانَ طَمَعٍ يَغْدُونَ بِدِرْهَمَيْنِ وَيَرُوحُونَ بِدِرْهَمَيْنِ يَبِيعُ أَحَدُهُمْ دَيْنَهُ بِثَمَنِ الْعَنْزِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Biz Nabiy ﷺ ga hamroh boʻldik va u zotning shunday deganlarini eshitdik: «Albatta, qiyomat oldidan zulmat kechaning parchalariday fitnalar boʻladi: kishi unda moʻmin holda tong ottiradi, soʻng kofir holda kech kiritadi; moʻmin holda kech kiritadi, soʻng kofir holda tong ottiradi. Qavmlar oʻz nasibalarini dunyoning arzimas matosiga — yoki: dunyo matosiga sotadilar». Hasan aytdi: Allohga qasamki, biz ularni koʻrdik: suratlari bor, aqllari yoʻq; jasadlari bor, hushlari yoʻq; oʻt kapalaklari va tamaʼ pashshalari — ikki dirham bilan ertalab chiqadilar, ikki dirham bilan kechqurun qaytadilar; ularning biri oʻz dinini bir echkining bahosiga sotadi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Биз Набий ﷺ га ҳамроҳ бўлдик ва у зотнинг шундай деганларини эшитдик: «Албатта, қиёмат олдидан зулмат кечанинг парчаларидай фитналар бўлади: киши унда мўмин ҳолда тонг оттиради, сўнг кофир ҳолда кеч киритади; мўмин ҳолда кеч киритади, сўнг кофир ҳолда тонг оттиради. Қавмлар ўз насибаларини дунёнинг арзимас матосига — ёки: дунё матосига сотадилар». Ҳасан айтди: Аллоҳга қасамки, биз уларни кўрдик: суратлари бор, ақллари йўқ; жасадлари бор, ҳушлари йўқ; ўт капалаклари ва тамаъ пашшалари — икки дирҳам билан эрталаб чиқадилар, икки дирҳам билан кечқурун қайтадилар; уларнинг бири ўз динини бир эчкининг баҳосига сотади.

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَاصِمٍ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَجَاءَتْ امْرَأَةٌ إِلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ فَقَالَتْ إِنَّ زَوْجَهَا وَقَعَ عَلَى جَارِيَتِهَا فَقَالَ سَأَقْضِي فِي ذَلِكَ بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كُنْتِ أَحْلَلْتِيهَا لَهُ ضَرَبْتُهُ مِائَةَ سَوْطٍ وَإِنْ لَمْ تَكُونِي أَحْلَلْتِيهَا لَهُ رَجَمْتُهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Nuʼmon ibn Bashirning huzuriga bir ayol kelib, erining uning choʻrisiga yaqinlik qilganini aytdi. Shunda u: «Men bu haqda Rasululloh ﷺ ning hukmlari bilan hukm qilaman: agar sen uni unga halol qilgan boʻlsang, uni yuz qamchi uraman; agar unga halol qilmagan boʻlsang, uni toshboʻron qilaman», dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Нуъмон ибн Баширнинг ҳузурига бир аёл келиб, эрининг унинг чўрисига яқинлик қилганини айтди. Шунда у: «Мен бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳукмлари билан ҳукм қиламан: агар сен уни унга ҳалол қилган бўлсанг, уни юз қамчи ураман; агар унга ҳалол қилмаган бўлсанг, уни тошбўрон қиламан», деди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ حَدَّثَنِي دَاوُدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْوَاسِطِيُّ حَدَّثَنِي حَبِيبُ بْنُ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكُنَّا قُعُودًا فِي الْمَسْجِدِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ بَشِيرٌ رَجُلًا يَكُفُّ حَدِيثَهُ فَجَاءَ أَبُو ثَعْلَبَةَ الْخُشَنِيُّ فَقَالَ يَا بَشِيرُ بْنَ سَعْدٍ أَتَحْفَظُ حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْأُمَرَاءِ فَقَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا أَحْفَظُ خُطْبَتَهُ فَجَلَسَ أَبُو ثَعْلَبَةَ فَقَالَ حُذَيْفَةُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَكُونُ النُّبُوَّةُ فِيكُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةٌ عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَرْفَعَهَا ثُمَّ تَكُونُ مُلْكًا عَاضًّا فَيَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكُونَ ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا ثُمَّ تَكُونُ مُلْكًا جَبْرِيَّةً فَتَكُونُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ تَكُونَ ثُمَّ يَرْفَعُهَا إِذَا شَاءَ أَنْ يَرْفَعَهَا ثُمَّ تَكُونُ خِلَافَةً عَلَى مِنْهَاجِ النُّبُوَّةِ ثُمَّ سَكَتَقَالَ حَبِيبٌ فَلَمَّا قَامَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَكَانَ يَزِيدُ بْنُ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ فِي صَحَابَتِهِ فَكَتَبْتُ إِلَيْهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ أُذَكِّرُهُ إِيَّاهُ فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَرْجُو أَنْ يَكُونَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ يَعْنِي عُمَرَ بَعْدَ الْمُلْكِ الْعَاضِّ وَالْجَبْرِيَّةِ فَأُدْخِلَ كِتَابِي عَلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ فَسُرَّ بِهِ وَأَعْجَبَهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Biz Rasululloh ﷺ bilan masjidda oʻtirgan edik; Bashir esa hadis (soʻzlash)dan tiyiladigan kishi edi. Shunda Abu Saʼlaba al-Xushaniy kelib: «Ey Bashir ibn Saʼd! Rasululloh ﷺ ning amirlar haqidagi hadislarini yod olganmisan?» dedi. Huzayfa: «Men u zotning xutbalarini yod olganman», dedi. Abu Saʼlaba oʻtirdi. Huzayfa dedi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarda nubuvvat Alloh boʻlishini xohlaguncha boʻladi, soʻng koʻtarishni xohlaganida uni koʻtaradi. Soʻng nubuvvat minhoji uzra xilofat boʻladi, u ham Alloh boʻlishini xohlaguncha boʻladi, soʻng Alloh koʻtarishni xohlaganida uni koʻtaradi. Soʻng tishlab oluvchi mulk boʻladi, u Alloh boʻlishini xohlaguncha boʻladi, soʻng koʻtarishni xohlaganida uni koʻtaradi. Soʻng zoʻravonlik mulki boʻladi, u Alloh boʻlishini xohlaguncha boʻladi, soʻng koʻtarishni xohlaganida uni koʻtaradi. Soʻng nubuvvat minhoji uzra xilofat boʻladi», dedilar. Soʻng jim boʻldilar. Habib aytdi: Umar ibn Abdulaziz (xalifalikka) turganida, Yazid ibn Nuʼmon ibn Bashir uning suhbatdoshlaridan edi. Men unga bu hadisni yozib yubordim va uni eslatib: «Men amirul-moʻminin — yaʼni Umar — tishlab oluvchi mulk va zoʻravonlik mulkidan keyingi (xalifa) boʻlishini umid qilaman», dedim. Xatim Umar ibn Abdulazizga kiritildi, u bundan xursand boʻldi va uni yoqtirdi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан масжидда ўтирган эдик; Башир эса ҳадис (сўзлаш)дан тийиладиган киши эди. Шунда Абу Саълаба ал-Хушаний келиб: «Эй Башир ибн Саъд! Расулуллоҳ ﷺ нинг амирлар ҳақидаги ҳадисларини ёд олганмисан?» деди. Ҳузайфа: «Мен у зотнинг хутбаларини ёд олганман», деди. Абу Саълаба ўтирди. Ҳузайфа деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларда нубувват Аллоҳ бўлишини хоҳлагунча бўлади, сўнг кўтаришни хоҳлаганида уни кўтаради. Сўнг нубувват минҳожи узра хилофат бўлади, у ҳам Аллоҳ бўлишини хоҳлагунча бўлади, сўнг Аллоҳ кўтаришни хоҳлаганида уни кўтаради. Сўнг тишлаб олувчи мулк бўлади, у Аллоҳ бўлишини хоҳлагунча бўлади, сўнг кўтаришни хоҳлаганида уни кўтаради. Сўнг зўравонлик мулки бўлади, у Аллоҳ бўлишини хоҳлагунча бўлади, сўнг кўтаришни хоҳлаганида уни кўтаради. Сўнг нубувват минҳожи узра хилофат бўлади», дедилар. Сўнг жим бўлдилар. Ҳабиб айтди: Умар ибн Абдулазиз (халифаликка) турганида, Язид ибн Нуъмон ибн Башир унинг суҳбатдошларидан эди. Мен унга бу ҳадисни ёзиб юбордим ва уни эслатиб: «Мен амирул-мўминин — яъни Умар — тишлаб олувчи мулк ва зўравонлик мулкидан кейинги (халифа) бўлишини умид қиламан», дедим. Хатим Умар ибн Абдулазизга киритилди, у бундан хурсанд бўлди ва уни ёқтирди.

حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا لَيْثٌ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ كَثِيرٍ الْهَمْدَانِيِّ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ السَّرِيَّ بْنَ إِسْمَاعِيلَ الْكُوفِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّ الشَّعْبِيَّ حَدَّثَهُ أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ مِنْ الْحِنْطَةِ خَمْرًا وَمِنْ الشَّعِيرِ خَمْرًا وَمِنْ الزَّبِيبِ خَمْرًا وَمِنْ التَّمْرِ خَمْرًا وَمِنْ الْعَسَلِ خَمْرًا وَأَنَا أَنْهَى عَنْ كُلِّ مُسْكِرٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bugʻdoydan ham xamr boʻladi, arpadan ham xamr boʻladi, mayizdan ham xamr boʻladi, xurmodan ham xamr boʻladi va asaldan ham xamr boʻladi; men sizlarni har bir mast qiluvchi narsadan qaytaraman», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Буғдойдан ҳам хамр бўлади, арпадан ҳам хамр бўлади, майиздан ҳам хамр бўлади, хурмодан ҳам хамр бўлади ва асалдан ҳам хамр бўлади; мен сизларни ҳар бир маст қилувчи нарсадан қайтараман», дедилар.

حَدَّثَنَا حَسَنٌ وَبَهْزٌ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ أَظُنُّهُعَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ سَافَرَ رَجُلٌ بِأَرْضٍ تَنُوفَةٍ قَالَ حَسَنٌ فِي حَدِيثِهِ يَعْنِي فَلَاةً فَقَالَ تَحْتَ شَجَرَةٍ وَمَعَهُ رَاحِلَتُهُ وَعَلَيْهَا سِقَاؤُهُ وَطَعَامُهُ فَاسْتَيْقَظَ فَلَمْ يَرَهَا فَعَلَا شَرَفًا فَلَمْ يَرَهَا ثُمَّ عَلَا شَرَفًا فَلَمْ يَرَهَا ثُمَّ الْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِهَا تَجُرُّ خِطَامَهَا فَمَا هُوَ بِأَشَدَّ بِهَا فَرَحًا مِنْ اللَّهِ بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ إِذَا تَابَ قَالَ بَهْزٌ عَبْدِهِ إِذَا تَابَ إِلَيْهِ قَالَ بَهْزٌ قَالَ حَمَّادٌ أَظُنُّهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan, Rasululloh ﷺ dan rivoyat qilinadi. U zot: «Bir kishi suvsiz sahroda safar qildi va bir daraxt tagida (toʻxtadi); tuyasi yonida edi, uning ustida esa suvi va taomi bor edi. Uygʻonsa, tuyasini koʻrmadi. U bir tepalikka chiqdi — uni koʻrmadi; soʻng yana bir tepalikka chiqdi — uni koʻrmadi. Keyin oʻgirilib qarasa, tuyasi jilovini sudragan holda turibdi. Bas, uning tuyasidan quvongani Allohning bandasi Unga tavba qilganida (Alloh) quvonganidan koʻra qattiqroq emas», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан, Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилинади. У зот: «Бир киши сувсиз саҳрода сафар қилди ва бир дарахт тагида (тўхтади); туяси ёнида эди, унинг устида эса суви ва таоми бор эди. Уйғонса, туясини кўрмади. У бир тепаликка чиқди — уни кўрмади; сўнг яна бир тепаликка чиқди — уни кўрмади. Кейин ўгирилиб қараса, туяси жиловини судраган ҳолда турибди. Бас, унинг туясидан қувонгани Аллоҳнинг бандаси Унга тавба қилганида (Аллоҳ) қувонганидан кўра қаттиқроқ эмас», дедилар.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْعِيدَيْنِ وَالْجُمُعَةِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ وَرُبَّمَا اجْتَمَعَا فِي يَوْمٍ وَاحِدٍ فَقَرَأَ بِهِمَا وَقَدْ قَالَ أَبُو عَوَانَةَ وَرُبَّمَا اجْتَمَعَ عِيدَانِ فِي يَوْمٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ ikki hayitda va jumada {Sabbihisma robbikal aʼlo} hamda {Hal atoka hadisul gʻoshiya} (suralari)ni oʻqir edilar. Baʼzan (hayit va juma) bir kunda jamlanib qolsa, ularning ikkalasini (ham) oʻqir edilar. Abu Avona: «Baʼzan bir kunda ikki hayit jamlanib qolar edi», dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ икки ҳайитда ва жумада {Саббиҳисма роббикал аъло} ҳамда {Ҳал атока ҳадисул ғошия} (суралари)ни ўқир эдилар. Баъзан (ҳайит ва жума) бир кунда жамланиб қолса, уларнинг иккаласини (ҳам) ўқир эдилар. Абу Авона: «Баъзан бир кунда икки ҳайит жамланиб қолар эди», деди.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مُجَالِدٌ قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُ وَكَانَ أَمِيرًا عَلَى الْكُوفَةِنَحَلَنِي أَبِي غُلَامًا فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِأُشْهِدَهُ فَقَالَ أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَ قَالَ لَا قَالَ فَإِنِّي لَا أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) — u Kufaga amir edi — shunday dedi: Otam menga bir qul hadya qildi. Men Nabiy ﷺ ni bunga guvoh qilish uchun huzurlariga keldim. Shunda u zot: «Barcha farzandlaringga hadya qildingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. U zot: «Albatta, men zulmga guvoh boʻlmayman», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) — у Куфага амир эди — шундай деди: Отам менга бир қул ҳадя қилди. Мен Набий ﷺ ни бунга гувоҳ қилиш учун ҳузурларига келдим. Шунда у зот: «Барча фарзандларингга ҳадя қилдингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. У зот: «Албатта, мен зулмга гувоҳ бўлмайман», дедилар.

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُجَالِدٍ عَنِ الشَّعْبِيِّ سَمِعَهُ مِنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍسَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَثَلُ الْمُدَّهِنِ وَالْوَاقِعِ فِي حُدُودِ اللَّهِ قَالَ سُفْيَانُ مَرَّةً الْقَائِمِ فِي حُدُودِ اللَّهِ مَثَلُ ثَلَاثَةٍ رَكِبُوا فِي سَفِينَةٍ فَصَارَ لِأَحَدِهِمْ أَسْفَلُهَا وَأَوْعَرُهَا وَشَرُّهَا فَكَانَ يَخْتَلِفُ وَثَقُلَ عَلَيْهِ كُلَّمَا مَرَّ فَقَالَ أَخْرِقُ خَرْقًا يَكُونُ أَهْوَنَ عَلَيَّ وَلَا يَكُونُ مُخْتَلَفِي عَلَيْهِمْ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّمَا يَخْرِقُ فِي نَصِيبِهِ وَقَالَ آخَرُونَ لَا فَإِنْ أَخَذُوا عَلَى يَدَيْهِ نَجَا وَنَجَوْا وَإِنْ تَرَكُوهُ هَلَكَ وَهَلَكُوا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Nabiy ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Allohning hududlarida sustkashlik qiluvchi va (haddan) oshuvchining — Sufyon bir marta: Allohning hududlarida turuvchining, dedi — misoli bir kemaga mingan uch kishining misolidir: ulardan birining nasibasiga kemaning pastki, eng qiyin va eng yomon qismi tushdi. U (suv olish uchun) qatnab turar, har oʻtganida bu ularga ogʻir tuyular edi. Shunda u: ‹Men bir teshik teshay, bu menga yengilroq boʻladi va qatnashim ularga (ogʻirlik) boʻlmaydi›, dedi. Ularning baʼzilari: ‹U faqat oʻz nasibasida teshadi-ku›, dedilar; boshqalari esa: ‹Yoʻq›, dedilar. Bas, agar uning qoʻllaridan ushlab toʻxtatsalar, u ham najot topadi, ular ham najot topadilar; agar uni oʻz holiga qoʻyib bersalar, u ham halok boʻladi, ular ham halok boʻladilar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Набий ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Аллоҳнинг ҳудудларида сусткашлик қилувчи ва (ҳаддан) ошувчининг — Суфён бир марта: Аллоҳнинг ҳудудларида турувчининг, деди — мисоли бир кемага минган уч кишининг мисолидир: улардан бирининг насибасига кеманинг пастки, энг қийин ва энг ёмон қисми тушди. У (сув олиш учун) қатнаб турар, ҳар ўтганида бу уларга оғир туюлар эди. Шунда у: ‹Мен бир тешик тешай, бу менга енгилроқ бўлади ва қатнашим уларга (оғирлик) бўлмайди›, деди. Уларнинг баъзилари: ‹У фақат ўз насибасида тешади-ку›, дедилар; бошқалари эса: ‹Йўқ›, дедилар. Бас, агар унинг қўлларидан ушлаб тўхтатсалар, у ҳам нажот топади, улар ҳам нажот топадилар; агар уни ўз ҳолига қўйиб берсалар, у ҳам ҳалок бўлади, улар ҳам ҳалок бўладилар».

حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُجَالِدٍ حَدَّثَنَا الشَّعْبِيُّ سَمِعَهُ مِنَ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكُنْتُ إِذَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ظَنَنْتُ أَنْ لَا أَسْمَعَ أَحَدًا عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ فِي الْإِنْسَانِ مُضْغَةً إِذَا سَلِمَتْ وَصَحَّتْ سَلِمَ سَائِرُ الْجَسَدِ وَصَحَّ وَإِذَا سَقِمَتْ سَقِمَ سَائِرُ الْجَسَدِ وَفَسَدَ أَلَا وَهِيَ الْقَلْبُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U aytdi: Men Rasululloh ﷺ ni eshitdim — men birovning minbar ustida turib «Men Rasululloh ﷺ ni eshitdim» deganini eshitsam, boshqa hech kimning bunday deganini eshitmasam kerak, deb oʻylar edim. U zot shunday dedilar: «Albatta, insonda bir parcha goʻsht bor: u salomat va sogʻ boʻlsa, jasadning qolgani ham salomat va sogʻ boʻladi; u kasal boʻlsa, jasadning qolgani ham kasal va buzuq boʻladi. Ogoh boʻlinglar! U — qalbdir».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эшитдим — мен бировнинг минбар устида туриб «Мен Расулуллоҳ ﷺ ни эшитдим» деганини эшитсам, бошқа ҳеч кимнинг бундай деганини эшитмасам керак, деб ўйлар эдим. У зот шундай дедилар: «Албатта, инсонда бир парча гўшт бор: у саломат ва соғ бўлса, жасаднинг қолгани ҳам саломат ва соғ бўлади; у касал бўлса, жасаднинг қолгани ҳам касал ва бузуқ бўлади. Огоҳ бўлинглар! У — қалбдир».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا إِسْحَاقَ يَقُولُ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ وَهُوَ يَخْطُبُ يَقُولُسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ أَهْوَنَ أَهْلِ النَّارِ عَذَابًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ لَرَجُلٌ يُوضَعُ فِي أَخْمَصِ قَدَمَيْهِ جَمْرَتَانِ يَغْلِي مِنْهُمَا دِمَاغُهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Albatta qiyomat kuni doʻzax ahlidan azobi eng yengili — (shunday) bir kishidirki, uning ikki tovonining ostiga ikkita choʻgʻ qoʻyiladi-da, ulardan miyasi qaynaydi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Албатта қиёмат куни дўзах аҳлидан азоби энг енгили — (шундай) бир кишидирки, унинг икки товонининг остига иккита чўғ қўйилади-да, улардан мияси қайнайди».

حَدَّثَنَا رَوْحٌ وَعَفَّانُ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنِ الْأَشْعَثِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْجَرْمِيِّ عَنْ أَبِي قِلَابَةَ عَنْ أَبِي الْأَشْعَثِ الصَّنْعَانِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ كِتَابًا قَبْلَ أَنْ يَخْلُقَ السَّمَوَاتِ وَالْأَرْضَ بِأَلْفَيْ عَامٍ فَأَنْزَلَ مِنْهُ آيَتَيْنِ فَخَتَمَ بِهِمَا سُورَةَ الْبَقَرَةِ وَلَا يُقْرَأَانِ فِي دَارٍ ثَلَاثَ لَيَالٍ فَيَقْرَبَهَا الشَّيْطَانُ قَالَ عَفَّانُ فَلَا تُقْرَبَنَّ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh osmonlar va yerni yaratishidan ikki ming yil avval bir kitob yozdi va undan ikki oyatni nozil qilib, Baqara surasini ular bilan yakunladi. Bir uyda uch kecha (davomida) ular oʻqilsa, unga shayton yaqinlashmaydi», dedilar. Affon (oʻz rivoyatida): «Unga aslo yaqinlashilmaydi», dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ осмонлар ва ерни яратишидан икки минг йил аввал бир китоб ёзди ва ундан икки оятни нозил қилиб, Бақара сурасини улар билан якунлади. Бир уйда уч кеча (давомида) улар ўқилса, унга шайтон яқинлашмайди», дедилар. Аффон (ўз ривоятида): «Унга асло яқинлашилмайди», деди.

حَدَّثَنَا عَفَّانُ وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ بَشِيرِ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَوَاللَّهِ إِنِّي لَأَعْلَمُ النَّاسِ بِوَقْتِ هَذِهِ الصَّلَاةِ صَلَاةِ الْعِشَاءِ الْآخِرَةِ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُصَلِّيهَا لِسُقُوطِ الْقَمَرِ لِثَالِثَةٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Allohga qasamki, men bu namozning, yaʼni oxirgi xufton namozining vaqtini odamlar ichida eng yaxshi bilaman. Rasululloh ﷺ uni oyning uchinchi kechasida oy botadigan paytda oʻqir edilar».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аллоҳга қасамки, мен бу намознинг, яъни охирги хуфтон намозининг вақтини одамлар ичида энг яхши биламан. Расулуллоҳ ﷺ уни ойнинг учинчи кечасида ой ботадиган пайтда ўқир эдилар».

حَدَّثَنَا يُونُسُ وَسُرَيْجٌ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ سُرَيْجٌ فِي حَدِيثِهِ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ كَمَثَلِ الْجَسَدِ إِذَا أَلِمَ بَعْضُهُ تَدَاعَى سَائِرُهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Moʻminlarning misoli bir tananing misolidek; uning bir joyi ogʻrisa, qolgan (aʼzolar)i ham unga (sherik boʻlib) intiladi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим: «Мўминларнинг мисоли бир тананинг мисолидек; унинг бир жойи оғриса, қолган (аъзолар)и ҳам унга (шерик бўлиб) интилади».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ مَعْقِلِ بْنِ مُنَبِّهٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ يَعْنِي ابْنَ مَعْقِلٍ قَالَ سَمِعْتُ وَهْبًا يَقُولُ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ أَنَّهُسَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الرَّقِيمَ فَقَالَ إِنَّ ثَلَاثَةً كَانُوا فِي كَهْفٍ فَوَقَعَ الْجَبَلُ عَلَى بَابِ الْكَهْفِ فَأُوصِدَ عَلَيْهِمْ قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ تَذَاكَرُوا أَيُّكُمْ عَمِلَ حَسَنَةً لَعَلَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ بِرَحْمَتِهِ يَرْحَمُنَا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ قَدْ عَمِلْتُ حَسَنَةً مَرَّةً كَانَ لِي أُجَرَاءُ يَعْمَلُونَ فَجَاءَنِي عُمَّالٌ لِي فَاسْتَأْجَرْتُ كُلَّ رَجُلٍ مِنْهُمْ بِأَجْرٍ مَعْلُومٍ فَجَاءَنِي رَجُلٌ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَطَ النَّهَارِ فَاسْتَأْجَرْتُهُ بِشَطْرِ أَصْحَابِهِ فَعَمِلَ فِي بَقِيَّةِ نَهَارِهِ كَمَا عَمِلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ فِي نَهَارِهِ كُلِّهِ فَرَأَيْتُ عَلَيَّ فِي الزِّمَامِ أَنْ لَا أُنْقِصَهُ مِمَّا اسْتَأْجَرْتُ بِهِ أَصْحَابَهُ لِمَا جَهِدَ فِي عَمَلِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ أَتُعْطِي هَذَا مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَنِي وَلَمْ يَعْمَلْ إِلَّا نِصْفَ نَهَارٍ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ لَمْ أَبْخَسْكَ شَيْئًا مِنْ شَرْطِكَ وَإِنَّمَا هُوَ مَالِي أَحْكُمُ فِيهِ مَا شِئْتُ قَالَ فَغَضِبَ وَذَهَبَ وَتَرَكَ أَجْرَهُ قَالَ فَوَضَعْتُ حَقَّهُ فِي جَانِبٍ مِنْ الْبَيْتِ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ مَرَّتْ بِي بَعْدَ ذَلِكَ بَقَرٌ فَاشْتَرَيْتُ بِهِ فَصِيلَةً مِنْ الْبَقَرِ فَبَلَغَتْ مَا شَاءَ اللَّهُ فَمَرَّ بِي بَعْدَ حِينٍ شَيْخًا ضَعِيفًا لَا أَعْرِفُهُ فَقَالَ إِنَّ لِي عِنْدَكَ حَقًّا فَذَكَّرَنِيهِ حَتَّى عَرَفْتُهُ فَقُلْتُ إِيَّاكَ أَبْغِي هَذَا حَقُّكَ فَعَرَضْتُهَا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺning ar-Raqimni zikr qilayotganlarini eshitdi. U zot shunday dedilar: Uch kishi bir gʻorda edilar. Bas, togʻ gʻorning ogʻziga qulab tushdi va ular ustiga (gʻor) berkilib qoldi. Ulardan biri: «Qaysi biringiz biror yaxshilik qilgan boʻlsangiz, uni oʻzaro eslanglar; shoyad Alloh azza va jalla oʻz rahmati bilan bizga rahm qilsa», dedi. Ulardan bir kishi: «Men bir marta yaxshilik qilgan edim. Mening ish qiladigan yollanma ishchilarim bor edi. Bir kuni yonimga ishchilarim keldi, men ularning har biri bilan maʼlum haq evaziga kelishdim. Kunning oʻrtasida yonimga bir kishi keldi, men uni sheriklarining (haqi)ning yarmiga yolladim. U kunning qolgan qismida ularning har biri butun kun davomida qilgan ishdek ish qildi. Ishida jon kuydirgani uchun men unga sheriklari bilan kelishgan haqimdan kam bermaslikni oʻzimga lozim deb bildim. Shunda ulardan bir kishi: ‹Faqat yarim kun ishlagan boʻlsa ham, bunga menga berganingdek berasanmi?› dedi. Men: ‹Ey Allohning bandasi, men sening shartingdan hech narsani kamaytirmadim; bu esa mening molim, unda xohlaganimcha hukm qilaman›, dedim. Bas, u gʻazablanib ketdi va oʻz haqini tashlab ketdi. Men uning haqini uyning bir chekkasiga qoʻyib qoʻydim, Alloh xohlaganicha (turdi). Soʻng shundan keyin yonimdan sigirlar oʻtdi, men u (haq)ga bir sigir buzogʻini sotib oldim, u Alloh xohlaganicha (koʻpaydi). Bir muddatdan keyin yonimdan men tanimaydigan kuchsiz bir chol oʻtib qoldi va: ‹Sening zimmangda mening haqim bor›, dedi. U menga eslatdi, nihoyat men uni tanidim. Men: ‹Men seni izlab yurgan edim, mana bu sening haqing›, dedim va uni unga taqdim etdimНуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺнинг ар-Рақимни зикр қилаётганларини эшитди. У зот шундай дедилар: Уч киши бир ғорда эдилар. Бас, тоғ ғорнинг оғзига қулаб тушди ва улар устига (ғор) беркилиб қолди. Улардан бири: «Қайси бирингиз бирор яхшилик қилган бўлсангиз, уни ўзаро эсланглар; шояд Аллоҳ азза ва жалла ўз раҳмати билан бизга раҳм қилса», деди. Улардан бир киши: «Мен бир марта яхшилик қилган эдим. Менинг иш қиладиган ёлланма ишчиларим бор эди. Бир куни ёнимга ишчиларим келди, мен уларнинг ҳар бири билан маълум ҳақ эвазига келишдим. Куннинг ўртасида ёнимга бир киши келди, мен уни шерикларининг (ҳақи)нинг ярмига ёлладим. У куннинг қолган қисмида уларнинг ҳар бири бутун кун давомида қилган ишдек иш қилди. Ишида жон куйдиргани учун мен унга шериклари билан келишган ҳақимдан кам бермасликни ўзимга лозим деб билдим. Шунда улардан бир киши: ‹Фақат ярим кун ишлаган бўлса ҳам, бунга менга берганингдек берасанми?› деди. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг бандаси, мен сенинг шартингдан ҳеч нарсани камайтирмадим; бу эса менинг молим, унда хоҳлаганимча ҳукм қиламан›, дедим. Бас, у ғазабланиб кетди ва ўз ҳақини ташлаб кетди. Мен унинг ҳақини уйнинг бир чеккасига қўйиб қўйдим, Аллоҳ хоҳлаганича (турди). Сўнг шундан кейин ёнимдан сигирлар ўтди, мен у (ҳақ)га бир сигир бузоғини сотиб олдим, у Аллоҳ хоҳлаганича (кўпайди). Бир муддатдан кейин ёнимдан мен танимайдиган кучсиз бир чол ўтиб қолди ва: ‹Сенинг зиммангда менинг ҳақим бор›, деди. У менга эслатди, ниҳоят мен уни танидим. Мен: ‹Мен сени излаб юрган эдим, мана бу сенинг ҳақинг›, дедим ва уни унга тақдим этдим

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ أَبِي فَرْوَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَلَالٌ بَيِّنٌ وَحَرَامٌ بَيِّنٌ وَبَيْنَ ذَلِكَ أُمُورٌ مُشْتَبِهَةٌ فَمَنْ تَرَكَ مَا اشْتَبَهَ عَلَيْهِ مِنْ الْإِثْمِ أَوْ الْأَمْرِ فَهُوَ لِمَا اسْتَبَانَ لَهُ أَتْرَكُ وَمَنْ اجْتَرَأَ عَلَى مَا شَكَّ أَوْشَكَ أَنْ يُوَاقِعَ مَا اسْتَبَانَ وَمَنْ يَرْتَعْ حَوْلَ الْحِمَى يُوشِكْ أَنْ يُوَاقِعَهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Halol ravshan, harom ham ravshan; ularning orasida esa shubhali ishlar bor. Kim gunohdan — yoki (shubhali) ishdan — oʻziga noaniq boʻlgan narsani tark qilsa, u oʻziga ravshan boʻlgan (narsa)ni undan-da koʻra tark qiluvchidir. Kim shubha qilgan narsasiga jurʼat qilsa, oʻziga ravshan boʻlgan (harom)ga tushib qolishi yaqindir. Kim qoʻriq atrofida (mol) boqsa, unga kirib ketishi yaqindir», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳалол равшан, ҳаром ҳам равшан; уларнинг орасида эса шубҳали ишлар бор. Ким гуноҳдан — ёки (шубҳали) ишдан — ўзига ноаниқ бўлган нарсани тарк қилса, у ўзига равшан бўлган (нарса)ни ундан-да кўра тарк қилувчидир. Ким шубҳа қилган нарсасига журъат қилса, ўзига равшан бўлган (ҳаром)га тушиб қолиши яқиндир. Ким қўриқ атрофида (мол) боқса, унга кириб кетиши яқиндир», дедилар.

حَدَّثَنَا سُرَيجُ بْنُ النُّعْمَانِ قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ عَنْ حَاجِبِ بْنِ الْمُفَضَّلِ يَعْنِي ابْنَ الْمُهَلَّبِ بْنِ أَبِي صُفْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْدِلُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْقَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ حَدَّثَنِي الْقَوَارِيرِيُّ وَالْمُقَدَّمِيُّ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَاجِبِ بْنِ الْمُفَضَّلِ يَعْنِي ابْنَ الْمُهَلَّبِ بْنِ أَبِي صُفْرَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْدِلُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farzandlaringiz oʻrtasida adolatli boʻlinglar», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзандларингиз ўртасида адолатли бўлинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا يُونُسُ حَدَّثَنَا الْعِيزَارُ بْنُ حُرَيْثٍ قَالَ قَالَ النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ قَالَاسْتَأْذَنَ أَبُو بَكْرٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَمِعَ صَوْتَ عَائِشَةَ عَالِيًا وَهِيَ تَقُولُ وَاللَّهِ لَقَدْ عَرَفْتُ أَنَّ عَلِيًّا أَحَبُّ إِلَيْكَ مِنْ أَبِي وَمِنِّي مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلَاثًا فَاسْتَأْذَنَ أَبُو بَكْرٍ فَدَخَلَ فَأَهْوَى إِلَيْهَا فَقَالَ يَا بِنْتَ فُلَانَةَ أَلَا أَسْمَعُكِ تَرْفَعِينَ صَوْتَكِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) aytdi: Abu Bakr Rasululloh ﷺning huzurlariga kirishga izn soʻradi va Oishaning ovozi baland chiqib turganini eshitdi. U: «Allohga qasamki, men Ali senga otamdan ham, mendan ham suyukliroq ekanini bilib oldim», der edi — ikki yoki uch marta. Soʻng Abu Bakr izn soʻrab kirdi va unga tashlanib: «Ey falonchining qizi! Men seni Rasululloh ﷺga ovozingni koʻtarayotgan holda eshitmayin!» dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) айтди: Абу Бакр Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига киришга изн сўради ва Оишанинг овози баланд чиқиб турганини эшитди. У: «Аллоҳга қасамки, мен Али сенга отамдан ҳам, мендан ҳам суюклироқ эканини билиб олдим», дер эди — икки ёки уч марта. Сўнг Абу Бакр изн сўраб кирди ва унга ташланиб: «Эй фалончининг қизи! Мен сени Расулуллоҳ ﷺга овозингни кўтараётган ҳолда эшитмайин!» деди.

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَاجِبِ بْنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ الْمُهَلَّبِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَخْطُبُ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْدِلُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْ اعْدِلُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U xutba qilib turib aytdi: Rasululloh ﷺ: «Farzandlaringiz oʻrtasida adolatli boʻlinglar, farzandlaringiz oʻrtasida adolatli boʻlinglar», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У хутба қилиб туриб айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзандларингиз ўртасида адолатли бўлинглар, фарзандларингиз ўртасида адолатли бўлинглар», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ يَعْنِي الْحَرَّانِيَّ قَالَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ عَنْ سِمَاكٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَاللَّهِ لَلَّهُ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ رَجُلٍ كَانَ فِي سَفَرٍ فِي فَلَاةٍ مِنْ الْأَرْضِ فَآوَى إِلَى ظِلِّ شَجَرَةٍ فَنَامَ تَحْتَهَا فَاسْتَيْقَظَ فَلَمْ يَجِدْ رَاحِلَتَهُ فَأَتَى شَرَفًا فَصَعِدَ عَلَيْهِ فَأَشْرَفَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا ثُمَّ أَتَى آخَرَ فَأَشْرَفَ فَلَمْ يَرَ شَيْئًا فَقَالَ أَرْجِعُ إِلَى مَكَانِي الَّذِي كُنْتُ فِيهِ فَأَكُونُ فِيهِ حَتَّى أَمُوتَ قَالَ فَذَهَبَ فَإِذَا بِرَاحِلَتِهِ تَجُرُّ خِطَامَهَا قَالَ فَاللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَشَدُّ فَرَحًا بِتَوْبَةِ عَبْدِهِ مِنْ هَذَا بِرَاحِلَتِهِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Allohga qasamki, Alloh bandasining tavbasidan — safarda, yerning huvillagan sahrosida bir daraxt soyasiga panoh topib, uning tagida uxlab qolgan, uygʻonganida esa ulovini topolmagan kishidan koʻra — qattiqroq xursand boʻladi. U bir tepalikka kelib, unga chiqdi va (atrofga) qaradi, hech narsa koʻrmadi. Soʻng boshqasiga kelib qaradi, yana hech narsa koʻrmadi. Shunda u: ‹Oʻzim boʻlgan joyimga qaytaman va oʻlgunimcha shu yerda boʻlaman›, dedi. Bas, u (qaytib) bordi, qarasa, ulovi jilovini sudragancha turgan ekan. Alloh azza va jalla bandasining tavbasidan bu (kishi) oʻz ulovi (topilgani)dan xursand boʻlganidan ham koʻra qattiqroq xursand boʻladi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аллоҳга қасамки, Аллоҳ бандасининг тавбасидан — сафарда, ернинг ҳувиллаган саҳросида бир дарахт соясига паноҳ топиб, унинг тагида ухлаб қолган, уйғонганида эса уловини тополмаган кишидан кўра — қаттиқроқ хурсанд бўлади. У бир тепаликка келиб, унга чиқди ва (атрофга) қаради, ҳеч нарса кўрмади. Сўнг бошқасига келиб қаради, яна ҳеч нарса кўрмади. Шунда у: ‹Ўзим бўлган жойимга қайтаман ва ўлгунимча шу ерда бўламан›, деди. Бас, у (қайтиб) борди, қараса, улови жиловини судраганча турган экан. Аллоҳ азза ва жалла бандасининг тавбасидан бу (киши) ўз улови (топилгани)дан хурсанд бўлганидан ҳам кўра қаттиқроқ хурсанд бўлади».

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا جَابِرٌ حَدَّثَنَا أَبُو عَازِبٍ قَالَدَخَلْنَا عَلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ فِي شَهَادَةٍ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَوْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ كُلُّ شَيْءٍ خَطَأٌ إِلَّا السَّيْفَ وَفِي كُلِّ خَطَإٍ أَرْشٌ

Abu Ozib aytdi: Biz guvohlik (berish) uchun Nuʼmon ibn Bashirning huzuriga kirdik. Men uning: «Rasululloh ﷺ shunday dedilar», deganini — yoki: «Men Rasululloh ﷺning shunday deyayotganlarini eshitdim», deganini eshitdim: «Qilichdan boshqa har bir narsa xatodir, har bir xatoda esa arsh (tovon) bor».Абу Озиб айтди: Биз гувоҳлик (бериш) учун Нуъмон ибн Баширнинг ҳузурига кирдик. Мен унинг: «Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар», деганини — ёки: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деяётганларини эшитдим», деганини эшитдим: «Қиличдан бошқа ҳар бир нарса хатодир, ҳар бир хатода эса арш (товон) бор».

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا أَبَانُ بْنُ يَزِيدَ وَهُوَ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ حَدَّثَنِي خَالِدُ بْنُ عُرْفُطَةَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ رَجُلًا يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُنَيْنٍ وَكَانَ يُنْبَزُ قُرْقُورًا وَقَعَ عَلَى جَارِيَةِ امْرَأَتِهِ قَالَ فَرُفِعَ إِلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ الْأَنْصَارِيِّ فَقَالَ لَأَقْضِيَنَّ فِيكَ بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَكَ جَلَدْتُكَ مِائَةً وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَحَلَّتْهَا لَكَ رَجَمْتُكَ بِالْحِجَارَةِ قَالَ وَكَانَتْ قَدْ أَحَلَّتْهَا لَهُ فَجَلَدَهُ مِائَةًوَقَالَ سَمِعْتُ أَبَانًا يَقُولُ وَأَخْبَرَنَا قَتَادَةُ أَنَّهُ كَتَبَ فِيهِ إِلَى حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ وَكَتَبَ إِلَيْهِ بِهَذَا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Abdurrahmon ibn Hunayn deb ataladigan, Qurqur laqabi bilan chaqiriladigan bir kishi xotinining choʻrisi bilan yaqinlik qildi. Bu ish Nuʼmon ibn Bashir al-Ansoriyga koʻtarildi. U: «Men sening haqingda Rasululloh ﷺning hukmlari bilan hukm chiqaraman: agar (xotining) uni senga halol qilgan boʻlsa, seni yuz darra uraman; agar uni senga halol qilmagan boʻlsa, seni toshboʻron qilaman», dedi. (Xotini) uni unga halol qilgan ekan, bas, u uni yuz darra urdi. Qatoda xabar berdiki, u bu haqda Habib ibn Solimga xat yozgan, u esa unga mana shuni yozib (yuborgan).Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Абдурраҳмон ибн Ҳунайн деб аталадиган, Қурқур лақаби билан чақириладиган бир киши хотинининг чўриси билан яқинлик қилди. Бу иш Нуъмон ибн Башир ал-Ансорийга кўтарилди. У: «Мен сенинг ҳақингда Расулуллоҳ ﷺнинг ҳукмлари билан ҳукм чиқараман: агар (хотининг) уни сенга ҳалол қилган бўлса, сени юз дарра ураман; агар уни сенга ҳалол қилмаган бўлса, сени тошбўрон қиламан», деди. (Хотини) уни унга ҳалол қилган экан, бас, у уни юз дарра урди. Қатода хабар бердики, у бу ҳақда Ҳабиб ибн Солимга хат ёзган, у эса унга мана шуни ёзиб (юборган).

حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا أَبَانُ الْعَطَّارُ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُرْفُطَةَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ وَقَالَ أَبَانُ أَخْبَرَنَا قَتَادَةُ أَنَّهُ كَتَبَ إِلَى حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ فِيهِ فَكَتَبَ إِلَيْهِأَنَّ رَجُلًا يُقَالُ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حُنَيْنٍ كَانَ يُنْبَزُ قُرْقُورًا رُفِعَ إِلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ وَطِئَ جَارِيَةَ امْرَأَتِهِ فَقَالَ لَأَقْضِيَنَّ فِيكَ بِقَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَكَ جَلَدْتُكَ مِائَةً وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَحَلَّتْهَا لَكَ رَجَمْتُكَ فَوَجَدَهَا قَدْ أَحَلَّتْهَا لَهُ فَجَلَدَهُ مِائَةً

Qatoda xabar berdiki, u bu haqda Habib ibn Solimga xat yozgan, u esa unga shunday yozib (yuborgan): Abdurrahmon ibn Hunayn deb ataladigan, Qurqur laqabi bilan chaqiriladigan bir kishining (masalasi) Nuʼmon ibn Bashirga koʻtarildi — u xotinining choʻrisi bilan yaqinlik qilgan edi. Shunda (Nuʼmon): «Men sening haqingda Rasululloh ﷺning hukmlari bilan hukm chiqaraman: agar (xotining) uni senga halol qilgan boʻlsa, seni yuz darra uraman; agar uni senga halol qilmagan boʻlsa, seni toshboʻron qilaman», dedi. U (xotini) uni unga halol qilgan ekanini topdi, bas, uni yuz darra urdi.Қатода хабар бердики, у бу ҳақда Ҳабиб ибн Солимга хат ёзган, у эса унга шундай ёзиб (юборган): Абдурраҳмон ибн Ҳунайн деб аталадиган, Қурқур лақаби билан чақириладиган бир кишининг (масаласи) Нуъмон ибн Баширга кўтарилди — у хотинининг чўриси билан яқинлик қилган эди. Шунда (Нуъмон): «Мен сенинг ҳақингда Расулуллоҳ ﷺнинг ҳукмлари билан ҳукм чиқараман: агар (хотининг) уни сенга ҳалол қилган бўлса, сени юз дарра ураман; агар уни сенга ҳалол қилмаган бўлса, сени тошбўрон қиламан», деди. У (хотини) уни унга ҳалол қилган эканини топди, бас, уни юз дарра урди.

حَدَّثَنَا بَهْزٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا سِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّينَا فِي الصُّفُوفِ كَمَا تُقَوَّمُ الْقِدَاحُ حَتَّى إِذَا ظَنَّ أَنَّا قَدْ أَخَذْنَا ذَلِكَ عَنْهُ وَفَهِمْنَاهُ أَقْبَلَ ذَاتَ يَوْمٍ بِوَجْهِهِ فَإِذَا رَجُلٌ مُنْتَبِذٌ بِصَدْرِهِ فَقَالَ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ bizni saflarda xuddi oʻqlar toʻgʻrilangandek toʻgʻrilar edilar. Nihoyat, biz buni u zotdan olib, anglab yetdik deb oʻylaganlarida, bir kuni yuzlarini (bizga) oʻgirdilar-da, birdan koʻksini (safdan) chiqarib turgan bir kishini (koʻrib): «Saflaringizni albatta toʻgʻrilaysizlar, aks holda Alloh yuzlaringizni bir-biriga qarama-qarshi qilib qoʻyadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизни сафларда худди ўқлар тўғрилангандек тўғрилар эдилар. Ниҳоят, биз буни у зотдан олиб, англаб етдик деб ўйлаганларида, бир куни юзларини (бизга) ўгирдилар-да, бирдан кўксини (сафдан) чиқариб турган бир кишини (кўриб): «Сафларингизни албатта тўғрилайсизлар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингизни бир-бирига қарама-қарши қилиб қўяди», дедилар.

حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ عَلِيٍّ عَنْ زَائِدَةَ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي الَّذِي أَنَا فِيهِ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ يَأْتِي قَوْمٌ تَسْبِقُ شَهَادَتُهُمْ أَيْمَانَهُمْ وَأَيْمَانُهُمْ شَهَادَتَهُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning eng yaxshisi men (yashab) turgan asrimdir, soʻngra ulardan keyingilar, soʻngra ulardan keyingilardir. Soʻngra shunday qavm keladiki, ularning guvohliklari qasamlaridan, qasamlari esa guvohliklaridan oʻzib ketadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг энг яхшиси мен (яшаб) турган асримдир, сўнгра улардан кейингилар, сўнгра улардан кейингилардир. Сўнгра шундай қавм келадики, уларнинг гувоҳликлари қасамларидан, қасамлари эса гувоҳликларидан ўзиб кетади», дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ إِسْمَاعِيلَ عَنِ الشَّعْبِيِّ وَزَكَرِيَّا عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ وَفِطْرٍ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ بَشِيرًا أَتَى النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَادَ أَنْ يَنْحَلَ النُّعْمَانَ نُحْلًا قَالَ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَلْ لَكَ مِنْ وَلَدٍ سِوَاهُ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَكُلَّهُمْ أَعْطَيْتَ مَا أَعْطَيْتَهُ قَالَ لَا قَالَ فِطْرٌ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَكَذَا أَيْ سَوِّ بَيْنَهُمْ وَقَالَ زَكَرِيَّا وَإِسْمَاعِيلُ لَا أَشْهَدُ عَلَى جَوْرٍ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Bashir Nuʼmonga biror narsani hadya qilmoqchi boʻlib, Paygʻambar ﷺning huzurlariga keldi. Shunda Paygʻambar ﷺ: «Sening undan boshqa farzanding bormi?» dedilar. U: «Ha», dedi. U zot: «Unga berganingdek hammasiga ham berdingmi?» dedilar. U: «Yoʻq», dedi. Fitr (rivoyatida): Shunda Paygʻambar ﷺ unga: «Bunday (qil), yaʼni ular oʻrtasida barobar qil», dedilar. Zakariyyo va Ismoil (rivoyatida) esa: «Men zulmga guvoh boʻlmayman», (dedilar).Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Башир Нуъмонга бирор нарсани ҳадя қилмоқчи бўлиб, Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига келди. Шунда Пайғамбар ﷺ: «Сенинг ундан бошқа фарзандинг борми?» дедилар. У: «Ҳа», деди. У зот: «Унга берганингдек ҳаммасига ҳам бердингми?» дедилар. У: «Йўқ», деди. Фитр (ривоятида): Шунда Пайғамбар ﷺ унга: «Бундай (қил), яъни улар ўртасида баробар қил», дедилар. Закарийё ва Исмоил (ривоятида) эса: «Мен зулмга гувоҳ бўлмайман», (дедилар).

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا عَنْ أَبِي الْقَاسِمِ الْجَدَلِيِّ قَالَ أَبِي و حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا زَكَرِيَّا عَنْ حُسَيْنِ بْنِ الْحَارِثِ أَبِي الْقَاسِمِ أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ قَالَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِوَجْهِهِ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ أَقِيمُوا صُفُوفَكُمْ ثَلَاثًا وَاللَّهِ لَتُقِيمُنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ قُلُوبِكُمْقَالَ فَرَأَيْتُ الرَّجُلَ يُلْزِقُ كَعْبَهُ بِكَعْبِ صَاحِبِهِ وَرُكْبَتَهُ بِرُكْبَتِهِ وَمَنْكِبَهُ بِمَنْكِبِهِ

Nuʼmon ibn Bashirning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ yuzlarini odamlarga oʻgirib: «Saflaringizni toʻgʻrilanglar», dedilar — uch marta —, «Allohga qasamki, saflaringizni albatta toʻgʻrilaysizlar, aks holda Alloh qalblaringizni bir-biriga qarama-qarshi qilib qoʻyadi». (Nuʼmon) aytdi: Shundan keyin men har bir kishi toʻpigʻini sherigining toʻpigʻiga, tizzasini uning tizzasiga, yelkasini uning yelkasiga yopishtirib turganini koʻrdim.Нуъмон ибн Баширнинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ юзларини одамларга ўгириб: «Сафларингизни тўғриланглар», дедилар — уч марта —, «Аллоҳга қасамки, сафларингизни албатта тўғрилайсизлар, акс ҳолда Аллоҳ қалбларингизни бир-бирига қарама-қарши қилиб қўяди». (Нуъмон) айтди: Шундан кейин мен ҳар бир киши тўпиғини шеригининг тўпиғига, тиззасини унинг тиззасига, елкасини унинг елкасига ёпиштириб турганини кўрдим.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مِسْعَرٍ قَالَ وَعَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقْرَأُ فِي الْعِيدَيْنِ وَالْجُمُعَةِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Nabiy ﷺ ikki hayitda va jumada {Sabbihisma robbikal aʼlo} (Aʼlo) hamda {Hal atoka hadisul gʻoshiya} (Gʻoshiya) (suralari)ni oʻqir edilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Набий ﷺ икки ҳайитда ва жумада {Саббиҳисма роббикал аъло} (Аъло) ҳамда {Ҳал атока ҳадисул ғошия} (Ғошия) (суралари)ни ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنْ ذَرٍّ الْهَمْدَانِيِّ عَنْ يُسَيْعٍ عَنْ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّ الدُّعَاءَ هُوَ الْعِبَادَةُ ثُمَّ قَرَأَ {وَقَالَ رَبُّكُمْ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ}

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, duo — ibodatning oʻzidir», dedilar. Soʻng {Robbingiz: ‹Menga duo qilinglar, Men sizlarga ijobat qilaman›, dedi} (oyatini) oʻqidilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, дуо — ибодатнинг ўзидир», дедилар. Сўнг {Роббингиз: ‹Менга дуо қилинглар, Мен сизларга ижобат қиламан›, деди} (оятини) ўқидилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُونَ كَرَجُلٍ وَاحِدٍ إِذَا اشْتَكَى رَأْسُهُ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ الْجَسَدِ بِالْحُمَّى وَالسَّهَرِ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlar bir kishiga oʻxshaydir; agar uning boshi ogʻrisa, butun tanasi isitma va uyqusizlik bilan unga (sherik boʻlib) intiladi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминлар бир кишига ўхшайдир; агар унинг боши оғриса, бутун танаси иситма ва уйқусизлик билан унга (шерик бўлиб) интилади», — дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ حَدَّثَنَا الْأَعْمَشُ قَالَ خَيْثَمَةُ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُؤْمِنُونَ كَرَجُلٍ وَاحِدٍ إِذَا اشْتَكَى رَأْسُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ وَإِنْ اشْتَكَى عَيْنُهُ اشْتَكَى كُلُّهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlar bir kishiga oʻxshaydir; agar uning boshi ogʻrisa, butun (vujudi) ogʻriydi, agar koʻzi ogʻrisa, butun (vujudi) ogʻriydi», — dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминлар бир кишига ўхшайдир; агар унинг боши оғриса, бутун (вужуди) оғрийди, агар кўзи оғриса, бутун (вужуди) оғрийди», — дедилар.

حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ سِمَاكٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَرَأَى رَجُلًا خَارِجًا صَدْرُهُ مِنْ الصَّفِّ فَقَالَ اسْتَوُوا وَلَا تَخْتَلِفُوا فَتَخْتَلِفَ قُلُوبُكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ bizga namoz oʻqib berdilar va koʻksi safdan chiqib turgan bir kishini koʻrib qoldilar-da: «Toʻgʻri turinglar, ixtilof qilmanglar, aks holda qalblaringiz ixtilofga tushadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ бизга намоз ўқиб бердилар ва кўкси сафдан чиқиб турган бир кишини кўриб қолдилар-да: «Тўғри туринглар, ихтилоф қилманглар, акс ҳолда қалбларингиз ихтилофга тушади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ سُفْيَانَ عَنْ مَنْصُورٍ وَالْأَعْمَشِ عَنْ ذَرٍّ عَنْ يُسَيْعٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَخْطُبُ وَيَقُولُ إِنَّ الدُّعَاءَ هُوَ الْعِبَادَةُ ثُمَّ قَرَأَ {وَقَالَ رَبُّكُمْ ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ} حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ مَنْصُورٍ عَنْ ذَرٍّ عَنْ يُسَيْعٍ الْحَضْرَمِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ نَحْوَهُ كَذَا قَالَ شُعْبَةُ مِثْلَهُ قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ أُخْبِرْتُ أَنَّ أُسَيْعًا هُوَ يُسَيْعُ بْنُ مَعْدَانَ الْحَضْرَمِيُّ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Men Rasululloh ﷺning xutba qilib turib: «Albatta, duo — ayni ibodatdir», deyayotganlarini eshitdim. Soʻngra u zot {Robbingiz dedi: ‹Menga duo qilinglar, Men sizlarga ijobat qilaman›} (oyatini) oʻqidilar. Abu Abdurrahmon aytdi: Menga xabar berildiki, Usayʼ — u Yusayʼ ibn Maʼdon al-Hazramiydir.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг хутба қилиб туриб: «Албатта, дуо — айни ибодатдир», деяётганларини эшитдим. Сўнгра у зот {Роббингиз деди: ‹Менга дуо қилинглар, Мен сизларга ижобат қиламан›} (оятини) ўқидилар. Абу Абдурраҳмон айтди: Менга хабар берилдики, Усайъ — у Юсайъ ибн Маъдон ал-Ҳазрамийдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكٌ عَنْ ضَمْرَةَ بْنِ سَعِيدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ الضَّحَّاكَ بْنَ قَيْسٍ سَأَلَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ بِمَ كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْجُمُعَةِ مَعَ سُورَةِ الْجُمُعَةِ قَالَ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ

Ubaydulloh ibn Abdullohdan rivoyat qilinadiki, Zahhok ibn Qays Nuʼmon ibn Bashirdan: «Nabiy ﷺ jumada Juma surasi bilan birga nima oʻqir edilar?» deb soʻradi. U: «{Hal atoka hadisul gʻoshiya}ni», deb javob berdi.Убайдуллоҳ ибн Абдуллоҳдан ривоят қилинадики, Заҳҳок ибн Қайс Нуъмон ибн Баширдан: «Набий ﷺ жумада Жума сураси билан бирга нима ўқир эдилар?» деб сўради. У: «{Ҳал атока ҳадисул ғошия}ни», деб жавоб берди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَنْ يُونُسَ عَنِ الْحَسَنِأَنَّ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ كَتَبَ إِلَى قَيْسِ بْنِ الْهَيْثَمِ إِنَّكُمْ إِخْوَانُنَا وَأَشِقَّاؤُنَا وَإِنَّا شَهِدْنَا وَلَمْ تَشْهَدُوا وَسَمِعْنَا وَلَمْ تَسْمَعُوا وَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ فِتَنًا كَأَنَّهَا قِطَعُ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ يُصْبِحُ الرَّجُلُ فِيهَا مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيَبِيعُ فِيهَا أَقْوَامٌ خَلَاقَهُمْ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا

Hasandan rivoyat qilinadiki, Nuʼmon ibn Bashir Qays ibn Haysamga shunday yozdi: «Sizlar bizning birodarlarimiz va tuqqan qarindoshlarimizsizlar. Biz (u zotni) koʻrdik, sizlar koʻrmadingizlar; biz eshitdik, sizlar eshitmadingizlar. Albatta, Rasululloh ﷺ: ‹Qiyomat oldida xuddi zulmat kechaning boʻlaklariday fitnalar boʻladi; unda kishi moʻmin holida tongni qarshilaydi-yu, kofir holida kechga kiradi; unda baʼzi qavmlar oʻz nasibalarini dunyoning arzimas matosiga sotib yuboradilar›, der edilar».Ҳасандан ривоят қилинадики, Нуъмон ибн Башир Қайс ибн Ҳайсамга шундай ёзди: «Сизлар бизнинг биродарларимиз ва туққан қариндошларимизсизлар. Биз (у зотни) кўрдик, сизлар кўрмадингизлар; биз эшитдик, сизлар эшитмадингизлар. Албатта, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Қиёмат олдида худди зулмат кечанинг бўлакларидай фитналар бўлади; унда киши мўмин ҳолида тонгни қаршилайди-ю, кофир ҳолида кечга киради; унда баъзи қавмлар ўз насибаларини дунёнинг арзимас матосига сотиб юборадилар›, дер эдилар».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ قَالَ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ أَبِي الْجَعْدِ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ قَالَسَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ فِي صَلَاتِكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni shunday deyayotganlarini eshitdim: «Namozingizda saflaringizni albatta toʻgʻrilaysizlar, aks holda Alloh yuzlaringizni bir-biriga qarama-qarshi qilib qoʻyadi».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни шундай деяётганларини эшитдим: «Намозингизда сафларингизни албатта тўғрилайсизлар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингизни бир-бирига қарама-қарши қилиб қўяди».

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَحَجَّاجٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُسَوِّي الصَّفَّ حَتَّى يَجْعَلَهُ مِثْلَ الرُّمْحِ أَوْ الْقَدَحِ قَالَ فَرَأَى صَدْرَ رَجُلٍ نَاتِئًا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عِبَادَ اللَّهِ لَتُسَوُّنَّ صُفُوفَكُمْ أَوْ لَيُخَالِفَنَّ اللَّهُ بَيْنَ وُجُوهِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ safni nayzaday yoki oʻqday qilib qoʻyguncha toʻgʻrilar edilar. Bir kuni bir kishining koʻkragi chiqib turganini koʻrib qoldilar-da, Rasululloh ﷺ: «Ey Allohning bandalari! Saflaringizni albatta toʻgʻrilaysizlar, aks holda Alloh yuzlaringizni bir-biriga qarama-qarshi qilib qoʻyadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ сафни найзадай ёки ўқдай қилиб қўйгунча тўғрилар эдилар. Бир куни бир кишининг кўкраги чиқиб турганини кўриб қолдилар-да, Расулуллоҳ ﷺ: «Эй Аллоҳнинг бандалари! Сафларингизни албатта тўғрилайсизлар, акс ҳолда Аллоҳ юзларингизни бир-бирига қарама-қарши қилиб қўяди», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَهَاشِمٌ قَالَا حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ هَاشِمٌ قَالَ يَعْنِي فِي حَدِيثِهِ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقْرَأُ فِي الْجُمُعَةِ قَالَ هَاشِمٌ فِي صَلَاةِ الْجُمُعَةِ يَوْمَ الْجُمُعَةِ بِسَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى وَهَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ وَرُبَّمَا اجْتَمَعَ عِيدَانِ فَقَرَأَ بِهِمَا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ jumada — Hoshim (rivoyatida): juma kuni juma namozida — {Sabbihisma robbikal aʼlo} hamda {Hal atoka hadisul gʻoshiya} (suralari)ni oʻqir edilar. Baʼzan ikki hayit bir kunda jamlanib qolsa, ularning ikkalasini (ham) oʻqir edilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ жумада — Ҳошим (ривоятида): жума куни жума намозида — {Саббиҳисма роббикал аъло} ҳамда {Ҳал атока ҳадисул ғошия} (суралари)ни ўқир эдилар. Баъзан икки ҳайит бир кунда жамланиб қолса, уларнинг иккаласини (ҳам) ўқир эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ وَحَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ عَاصِمٍ الْأَحْوَلِ عَنْ أَبِي قِلَابَةِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَانْكَسَفَتْ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَصَلَّى وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْكَعُ وَيَسْجُدُقَالَ حَجَّاجٌ مِثْلَ صَلَاتِنَا

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ zamonlarida quyosh tutildi, bas, u zot namoz oʻqidilar. Rasululloh ﷺ rukuʼ va sajda qilar edilar. Hajjoj (rivoyatida): bizning namozimizdek, (dedi).Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ замонларида қуёш тутилди, бас, у зот намоз ўқидилар. Расулуллоҳ ﷺ рукуъ ва сажда қилар эдилар. Ҳажжож (ривоятида): бизнинг намозимиздек, (деди).

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ عُرْفُطَةَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ فِي الرَّجُلِ يَأْتِي جَارِيَةَ امْرَأَتِهِ قَالَ إِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَهُ جَلَدْتُهُ مِائَةً وَإِنْ لَمْ تَكُنْ أَحَلَّتْهَا لَهُ رَجَمْتُهُ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ xotinining choʻrisi bilan yaqinlik qilgan erkak haqida: «Agar u (xotini) uni erga halol qilgan boʻlsa, uni yuz (darra) uraman; agar halol qilmagan boʻlsa, uni toshboʻron qilaman», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ хотинининг чўриси билан яқинлик қилган эркак ҳақида: «Агар у (хотини) уни эрга ҳалол қилган бўлса, уни юз (дарра) ураман; агар ҳалол қилмаган бўлса, уни тошбўрон қиламан», дедилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بَكْرٍ قَالَا حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ قَالَ ابْنُ بَكْرٍ مَوْلَى النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّهُ رُفِعَ إِلَيْهِ رَجُلٌ غَشِيَ جَارِيَةَ امْرَأَتِهِ فَقَالَ لَأَقْضِيَنَّ فِيهَا بِقَضِيَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَكَ جَلَدْتُكَ مِائَةَ جَلْدَةٍ وَإِنْ كَانَتْ لَمْ تُحِلَّهَا لَكَ رَجَمْتُكَ قَالَ فَوَجَدَهَا قَدْ كَانَتْ أَحَلَّتْهَا لَهُ فَجَلَدَهُ مِائَةً

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, uning oldiga xotinining choʻrisi bilan yaqinlik qilgan bir kishi (masalasi) koʻtarildi. Shunda u: «Men bu haqda Rasululloh ﷺning hukmlari bilan hukm chiqaraman: agar (xotining) uni senga halol qilgan boʻlsa, seni yuz darra uraman; agar uni senga halol qilmagan boʻlsa, seni toshboʻron qilaman», dedi. (Roviy) aytdi: (Xotini) uni unga halol qilgan ekan, bas, u uni yuz darra urdi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, унинг олдига хотинининг чўриси билан яқинлик қилган бир киши (масаласи) кўтарилди. Шунда у: «Мен бу ҳақда Расулуллоҳ ﷺнинг ҳукмлари билан ҳукм чиқараман: агар (хотининг) уни сенга ҳалол қилган бўлса, сени юз дарра ураман; агар уни сенга ҳалол қилмаган бўлса, сени тошбўрон қиламан», деди. (Ровий) айтди: (Хотини) уни унга ҳалол қилган экан, бас, у уни юз дарра урди.

حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ عَنْ أَبِي بِشْرٍ عَنْ حَبِيبِ بْنِ سَالِمٍ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ فَقَالَتْ إِنَّ زَوْجَهَا وَقَعَ عَلَى جَارِيَتِهَا قَالَ أَمَا إِنَّ عِنْدِي فِي ذَلِكَ خَبَرًا شَافِيًا أَخَذْتُهُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ كُنْتِ أَذِنْتِ لَهُ ضَرَبْتُهُ مِائَةً وَإِنْ كُنْتِ لَمْ تَأْذَنِي لَهُ رَجَمْتُهُ قَالَ فَأَقْبَلَ النَّاسُ عَلَيْهَا فَقَالُوا زَوْجُكِ يُرْجَمُ قُولِي إِنَّكِ قَدْ كُنْتِ أَذِنْتِ لَهُ فَقَالَتْ قَدْ كُنْتُ أَذِنْتُ لَهُ فَقَدَّمَهُ فَضَرَبَهُ مِائَةً

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uning oldiga bir ayol kelib: «Erim choʻrim bilan yaqinlik qildi», dedi. U: «Bu haqda mening huzurimda Rasululloh ﷺdan olgan shifobaxsh xabar bor: agar sen unga izn bergan boʻlsang, uni yuz (darra) uraman; agar izn bermagan boʻlsang, uni toshboʻron qilaman», dedi. Shunda odamlar unga yuzlanib: «Ering toshboʻron qilinadi; ‹men unga izn bergan edim›, degin», deyishdi. Bas, u: «Men unga izn bergan edim», dedi. Shunda (Nuʼmon) uni oldinga chiqarib, yuz (darra) urdi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унинг олдига бир аёл келиб: «Эрим чўрим билан яқинлик қилди», деди. У: «Бу ҳақда менинг ҳузуримда Расулуллоҳ ﷺдан олган шифобахш хабар бор: агар сен унга изн берган бўлсанг, уни юз (дарра) ураман; агар изн бермаган бўлсанг, уни тошбўрон қиламан», деди. Шунда одамлар унга юзланиб: «Эринг тошбўрон қилинади; ‹мен унга изн берган эдим›, дегин», дейишди. Бас, у: «Мен унга изн берган эдим», деди. Шунда (Нуъмон) уни олдинга чиқариб, юз (дарра) урди.

حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ أَنْبَأَنَا أَبُو بَكْرٍ عَنْ عَاصِمٍ عَنْ خَيْثَمَةَ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ قَوْمٌ تَسْبِقُ شَهَادَتُهُمْ أَيْمَانَهُمْ وَتَسْبِقُ أَيْمَانُهُمْ شَهَادَتَهُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Odamlarning eng yaxshisi mening asrimdir, soʻngra ulardan keyingilar, soʻngra ulardan keyingilar, soʻngra ulardan keyingilardir. Soʻngra shunday qavm (keladi)ki, ularning guvohliklari qasamlaridan oʻzib ketadi, qasamlari esa guvohliklaridan oʻzib ketadi», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Одамларнинг энг яхшиси менинг асримдир, сўнгра улардан кейингилар, сўнгра улардан кейингилар, сўнгра улардан кейингилардир. Сўнгра шундай қавм (келади)ки, уларнинг гувоҳликлари қасамларидан ўзиб кетади, қасамлари эса гувоҳликларидан ўзиб кетади», дедилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُعَاوِيَةَ بْنِ عَاصِمِ بْنِ الْمُنْذِرِ بْنِ الزُّبَيْرِ حَدَّثَنَا سَلَّامٌ أَبُو الْمُنْذِرِ الْقَارِي حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنِ الشَّعْبِيِّ أَوْ خَيْثَمَةَ عَنِ النُّعْمَانِ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّمَا مَثَلُ الْمُسْلِمِينَ كَالرَّجُلِ الْوَاحِدِ إِذَا وَجِعَ مِنْهُ شَيْءٌ تَدَاعَى لَهُ سَائِرُ جَسَدِهِ

Nuʼmon (ibn Bashir) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, musulmonlarning misoli bir kishining misolidek; uning biror joyi ogʻrisa, butun tanasi unga (sherik boʻlib) intiladi», dedilar.Нуъмон (ибн Башир) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, мусулмонларнинг мисоли бир кишининг мисолидек; унинг бирор жойи оғриса, бутун танаси унга (шерик бўлиб) интилади», дедилар.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ أَبِي مُزَاحِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو وَكِيعٍ الْجَرَّاحُ بْنُ مَلِيحٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْمِنْبَرِ مَنْ لَمْ يَشْكُرْ الْقَلِيلَ لَمْ يَشْكُرْ الْكَثِيرَ وَمَنْ لَمْ يَشْكُرْ النَّاسَ لَمْ يَشْكُرْ اللَّهَ التَّحَدُّثُ بِنِعْمَةِ اللَّهِ شُكْرٌ وَتَرْكُهَا كُفْرٌ وَالْجَمَاعَةُ رَحْمَةٌ وَالْفُرْقَةُ عَذَابٌ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ minbar ustida shunday dedilar: «Kim ozga shukr qilmasa, koʻpga ham shukr qilmaydi; kim odamlarga tashakkur aytmasa, Allohga ham shukr qilmaydi. Allohning neʼmatini soʻzlash — shukr, uni tark qilish — kufrdir. Jamoat — rahmat, tafriqa — azobdir».Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ минбар устида шундай дедилар: «Ким озга шукр қилмаса, кўпга ҳам шукр қилмайди; ким одамларга ташаккур айтмаса, Аллоҳга ҳам шукр қилмайди. Аллоҳнинг неъматини сўзлаш — шукр, уни тарк қилиш — куфрдир. Жамоат — раҳмат, тафриқа — азобдир».

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ عَبْدِ اللَّهِ مَوْلَى بَنِي هَاشِمٍ حَدَّثَنَا أَبُو وَكِيعٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى هَذِهِ الْأَعْوَادِ أَوْ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ مَنْ لَمْ يَشْكُرْ الْقَلِيلَ لَمْ يَشْكُرْ الْكَثِيرَ وَمَنْ لَمْ يَشْكُرْ النَّاسَ لَمْ يَشْكُرْ اللَّهَ وَالتَّحَدُّثُ بِنِعْمَةِ اللَّهِ شُكْرٌ وَتَرْكُهَا كُفْرٌ وَالْجَمَاعَةُ رَحْمَةٌ وَالْفُرْقَةُ عَذَابٌقَالَ فَقَالَ أَبُو أُمَامَةَ الْبَاهِلِيُّ عَلَيْكُمْ بِالسَّوَادِ الْأَعْظَمِ قَالَ فَقَالَ رَجُلٌ مَا السَّوَادُ الْأَعْظَمُ فَقَالَ أَبُو أُمَامَةَ هَذِهِ الْآيَةُ فِي سُورَةِ النُّورِ {فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ}

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ mana bu yogʻochlar ustida — yoki mana bu minbar ustida — shunday dedilar: «Kim ozga shukr qilmasa, koʻpga ham shukr qilmaydi; kim odamlarga tashakkur aytmasa, Allohga ham shukr qilmaydi. Allohning neʼmatini soʻzlash — shukr, uni tark qilish — kufrdir. Jamoat — rahmat, tafriqa — azobdir». (Roviy) aytdi: Shunda Abu Umoma al-Bohiliy: «Savodi aʼzamni lozim tutinglar», dedi. Bir kishi: «Savodi aʼzam nima?» dedi. Abu Umoma: «Nur surasidagi mana bu oyat: {Agar yuz oʻgirsalar, bas, uning zimmasida oʻziga yuklangan (vazifa), sizlarning zimmangizda esa sizlarga yuklangan (vazifa) bor}», dedi.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ мана бу ёғочлар устида — ёки мана бу минбар устида — шундай дедилар: «Ким озга шукр қилмаса, кўпга ҳам шукр қилмайди; ким одамларга ташаккур айтмаса, Аллоҳга ҳам шукр қилмайди. Аллоҳнинг неъматини сўзлаш — шукр, уни тарк қилиш — куфрдир. Жамоат — раҳмат, тафриқа — азобдир». (Ровий) айтди: Шунда Абу Умома ал-Боҳилий: «Саводи аъзамни лозим тутинглар», деди. Бир киши: «Саводи аъзам нима?» деди. Абу Умома: «Нур сурасидаги мана бу оят: {Агар юз ўгирсалар, бас, унинг зиммасида ўзига юкланган (вазифа), сизларнинг зиммангизда эса сизларга юкланган (вазифа) бор}», деди.

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ الْقَوَارِيرِيُّ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ حَدَّثَنَا حَاجِبُ بْنُ الْمُفَضَّلِ يَعْنِي ابْنَ الْمُهَلَّبِ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ قَارِبُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْ يَعْنِي سَوُّوا بَيْنَهُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Farzandlaringiz oʻrtasini yaqin tutinglar», dedilar, yaʼni ular oʻrtasida tenglik qilinglar (demakdir).Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзандларингиз ўртасини яқин тутинглар», дедилар, яъни улар ўртасида тенглик қилинглар (демакдир).

حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْحَسَنِ الْبَاهِلِيُّ وَعُبَيْدُ اللَّهِ الْقَوَارِيرِيُّ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ حَاجِبِ بْنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ الْمُهَلَّبِ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ سَمِعَ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اعْدِلُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْ اعْدِلُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْ اعْدِلُوا بَيْنَ أَبْنَائِكُمْ

Nuʼmon ibn Bashir (roziyallohu anhu)ning shunday deganini eshitdim: Rasululloh ﷺ: «Farzandlaringiz oʻrtasida adolatli boʻlinglar, farzandlaringiz oʻrtasida adolatli boʻlinglar, farzandlaringiz oʻrtasida adolatli boʻlinglar», dedilar.Нуъмон ибн Башир (розияллоҳу анҳу)нинг шундай деганини эшитдим: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзандларингиз ўртасида адолатли бўлинглар, фарзандларингиз ўртасида адолатли бўлинглар, фарзандларингиз ўртасида адолатли бўлинглар», дедилар.