حَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ قَالَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدٍ عَنِ الْحَسَنِ أَنَّ الضَّحَّاكَ بْنَ قَيْسٍكَتَبَ إِلَى قَيْسِ بْنِ الْهَيْثَمِ حِينَ مَاتَ يَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ سَلَامٌ عَلَيْكَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ إِنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ فِتَنًا كَقِطَعِ اللَّيْلِ الْمُظْلِمِ فِتَنًا كَقِطَعِ الدُّخَانِ يَمُوتُ فِيهَا قَلْبُ الرَّجُلِ كَمَا يَمُوتُ بَدَنُهُ يُصْبِحُ الرَّجُلُ مُؤْمِنًا وَيُمْسِي كَافِرًا وَيُمْسِي مُؤْمِنًا وَيُصْبِحُ كَافِرًا يَبِيعُ أَقْوَامٌ خَلَاقَهُمْ وَدِينَهُمْ بِعَرَضٍ مِنْ الدُّنْيَا وَإِنَّ يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ قَدْ مَاتَ وَأَنْتُمْ إِخْوَانُنَا وَأَشِقَّاؤُنَا فَلَا تَسْبِقُونَا حَتَّى نَخْتَارَ لِأَنْفُسِنَا
Hasan (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Yazid ibn Muoviya vafot etganida, Zahhok ibn Qays Qays ibn Haysamga shunday yozdi: «Assalomu alayka. Ammo baʼd: Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdim: ‹Qiyomat oldidan zulmat tunning parchalaridek fitnalar, tutun parchalaridek fitnalar boʻladi. Ularda kishining qalbi xuddi badani oʻlgani kabi oʻladi: kishi ertalab moʻmin, kechqurun kofir boʻladi; kechqurun moʻmin, ertalab kofir boʻladi; qavmlar oʻz nasibalari va dinlarini dunyo matohiga sotadilar›. Yazid ibn Muoviya esa vafot etdi. Sizlar bizning birodarlarimiz va qondosh ogʻa-inilarimizsiz; biz oʻzimiz uchun (kimnidir) tanlab olmagunimizcha bizdan oʻzib ketmanglar».Ҳасан (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Язид ибн Муовия вафот этганида, Заҳҳок ибн Қайс Қайс ибн Ҳайсамга шундай ёзди: «Ассалому алайка. Аммо баъд: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитдим: ‹Қиёмат олдидан зулмат туннинг парчаларидек фитналар, тутун парчаларидек фитналар бўлади. Уларда кишининг қалби худди бадани ўлгани каби ўлади: киши эрталаб мўмин, кечқурун кофир бўлади; кечқурун мўмин, эрталаб кофир бўлади; қавмлар ўз насибалари ва динларини дунё матоҳига сотадилар›. Язид ибн Муовия эса вафот этди. Сизлар бизнинг биродарларимиз ва қондош оға-иниларимизсиз; биз ўзимиз учун (кимнидир) танлаб олмагунимизча биздан ўзиб кетманглар».