حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى وَعَفَّانُ قَالَا ثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَن عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَن عُمَارَةَ عَن أَبِي بُرْدَةَ عَن أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْأُمَمَ فِي صَعِيدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَإِذَا بَدَا لِلَّهِ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَصْدَعَ بَيْنَ خَلْقِهِ مَثَّلَ لِكُلِّ قَوْمٍ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ فَيَتْبَعُونَهُمْ حَتَّى يُقْحِمُونَهُمْ النَّارَ ثُمَّ يَأْتِينَا رَبُّنَا عَزَّ وَجَلَّ وَنَحْنُ عَلَى مَكَانٍ رَفِيعٍ فَيَقُولُ مَنْ أَنْتُمْ فَنَقُولُ نَحْنُ الْمُسْلِمُونَ فَيَقُولُ مَا تَنْتَظِرُونَ فَيَقُولُونَ نَنْتَظِرُ رَبَّنَا عَزَّ وَجَلَّ قَالَ فَيَقُولُ وَهَلْ تَعْرِفُونَهُ إِنْ رَأَيْتُمُوهُ فَيَقُولُونَ نَعَمْ فَيَقُولُ كَيْفَ تَعْرِفُونَهُ وَلَمْ تَرَوْهُ فَيَقُولُونَ نَعَمْ إِنَّهُ لَا عِدْلَ لَهُ فَيَتَجَلَّى لَنَا ضَاحِكًا فَيَقُولُ أَبْشِرُوا أَيُّهَا الْمُسْلِمُونَ فَإِنَّهُ لَيْسَ مِنْكُمْ أَحَدٌ إِلَّا جَعَلْتُ مَكَانَهُ فِي النَّارِ يَهُودِيًّا أَوْ نَصْرَانِيًّاحَدَّثَنَا عَفَّانُ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ زَيْدِ بْنِ جُدْعَانَ عَن عُمَارَةَ الْقُرَشِيِّ قَالَ وَفَدْنَا إِلَى عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ وَفِينَا أَبُو بُرْدَةَ فَقَضَى حَاجَتَنَا فَلَمَّا خَرَجَ أَبُو بُرْدَةَ رَجَعَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ أَذْكُرُ الشَّيْخَ مَا رَدَّكَ أَلَمْ أَقْضِ حَوَائِجَكَ قَالَ فَقَالَ أَبُو بُرْدَةَ إِلَّا حَدِيثًا حَدَّثَنِيهِ أَبِي عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ الْأُمَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ
Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh azza va jalla Qiyomat kuni ummatlarni bir tekislikka toʻplaydi. Alloh azza va jalla oʻz xalqi orasini ajratmoqni iroda qilganda, har bir qavmga oʻzlari ibodat qilib yurgan narsalarini timsol qilib koʻrsatadi va ular ularga ergashadilar, hatto ularni doʻzaxga tashlagunlaricha. Soʻng biz baland bir joyda turgan holimizda Robbimiz azza va jalla bizning oldimizga keladi va: ‹Sizlar kimsizlar?› deydi. Biz: ‹Biz musulmonlarmiz›, deymiz. U: ‹Nimani kutyapsizlar?› deydi. Ular: ‹Robbimiz azza va jallani kutyapmiz›, deydilar. U: ‹Uni koʻrsangiz, tanirmidingiz?› deydi. Ular: ‹Ha›, deydilar. U: ‹Uni koʻrmagan boʻla turib, qanday tanaysizlar?› deydi. Ular: ‹Ha, chunki Uning tengi yoʻq›, deydilar. Shunda U bizga kulgan holda tajalli qiladi va: ‹Xushxabar olinglar, ey musulmonlar! Albatta sizlardan har biringizning oʻrningizga doʻzaxda bir yahudiy yoki bir nasroniyni qoʻydim›, deydi», dedilar. Umora al-Qurashiy aytdi: Biz Umar ibn Abdulazizning huzuriga vakil boʻlib bordik, orimizda Abu Burda ham bor edi. U hojatimizni ravo qildi. Abu Burda chiqib ketgach, qaytib keldi. Umar ibn Abdulaziz: «Shayxni eslayman; seni nima qaytardi, hojatlaringni ravo qilmadimmi?» dedi. Abu Burda: «Yoʻq, faqat otam menga Nabiy ﷺdan aytib bergan bir hadis (qoldi)», dedi va: «Alloh azza va jalla Qiyomat kuni ummatlarni toʻplaydi», deb hadisni zikr qildi. (Rovi) dedi: Shunda Umar dedi...Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ азза ва жалла Қиёмат куни умматларни бир текисликка тўплайди. Аллоҳ азза ва жалла ўз халқи орасини ажратмоқни ирода қилганда, ҳар бир қавмга ўзлари ибодат қилиб юрган нарсаларини тимсол қилиб кўрсатади ва улар уларга эргашадилар, ҳатто уларни дўзахга ташлагунларича. Сўнг биз баланд бир жойда турган ҳолимизда Роббимиз азза ва жалла бизнинг олдимизга келади ва: ‹Сизлар кимсизлар?› дейди. Биз: ‹Биз мусулмонлармиз›, деймиз. У: ‹Нимани кутяпсизлар?› дейди. Улар: ‹Роббимиз азза ва жаллани кутяпмиз›, дейдилар. У: ‹Уни кўрсангиз, танирмидингиз?› дейди. Улар: ‹Ҳа›, дейдилар. У: ‹Уни кўрмаган бўла туриб, қандай танайсизлар?› дейди. Улар: ‹Ҳа, чунки Унинг тенги йўқ›, дейдилар. Шунда У бизга кулган ҳолда тажалли қилади ва: ‹Хушхабар олинглар, эй мусулмонлар! Албатта сизлардан ҳар бирингизнинг ўрнингизга дўзахда бир яҳудий ёки бир насронийни қўйдим›, дейди», дедилар. Умора ал-Қураший айтди: Биз Умар ибн Абдулазизнинг ҳузурига вакил бўлиб бордик, оримизда Абу Бурда ҳам бор эди. У ҳожатимизни раво қилди. Абу Бурда чиқиб кетгач, қайтиб келди. Умар ибн Абдулазиз: «Шайхни эслайман; сени нима қайтарди, ҳожатларингни раво қилмадимми?» деди. Абу Бурда: «Йўқ, фақат отам менга Набий ﷺдан айтиб берган бир ҳадис (қолди)», деди ва: «Аллоҳ азза ва жалла Қиёмат куни умматларни тўплайди», деб ҳадисни зикр қилди. (Рови) деди: Шунда Умар деди...