حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْحَارِثِ حَدَّثَنِي شِبْلُ بْنُ عَبَّادٍ وَابْنُ أَبِي بُكَيْرٍ يَعْنِي يَحْيَى بْنَ أَبِي بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا شِبْلُ بْنُ عَبَّادٍ الْمَعْنَى قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قَزَعَةَ يُحَدِّثُ عَمْرَو بْنَ دِيْنَارٍ عَنْ حَكِيمِ بْنِ مُعَاوِيَةَ الْبَهْزِيِّ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُقَالَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي حَلَفْتُ هَكَذَا وَنَشَرَ أَصَابِعَ يَدَيْهِ حَتَّى تُخْبِرَنِي مَا الَّذِي بَعَثَكَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِهِ قَالَ بَعَثَنِي اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى بِالْإِسْلَامِ قَالَ وَمَا الْإِسْلَامُ قَالَ شَهَادَةُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ وَتُقِيمُ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِي الزَّكَاةَ أَخَوَانِ نَصِيرَانِ لَا يَقْبَلُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ مِنْ أَحَدٍ تَوْبَةً أَشْرَكَ بَعْدَ إِسْلَامِهِ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا حَقُّ زَوْجِ أَحَدِنَا عَلَيْهِ قَالَ تُطْعِمُهَا إِذَا أَكَلْتَ وَتَكْسُوهَا إِذَا اكْتَسَيْتَ وَلَا تَضْرِبْ الْوَجْهَ وَلَا تُقَبِّحْ وَلَا تَهْجُرْ إِلَّا فِي الْبَيْتِ ثُمَّ قَالَ هَاهُنَا تُحْشَرُونَ هَاهُنَا تُحْشَرُونَ هَاهُنَا تُحْشَرُونَ ثَلَاثًا رُكْبَانًا وَمُشَاةً وَعَلَى وُجُوهِكُمْ تُوفُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ سَبْعِينَ أُمَّةً أَنْتُمْ آخِرُ الْأُمَمِ وَأَكْرَمُهَا عَلَى اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى تَأْتُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَعَلَى أَفْوَاهِكُمْ الْفِدَامُ أَوَّلُ مَا يُعْرِبُ عَنْ أَحَدِكُمْ فَخِذُهُ قَالَ ابْنُ أَبِي بُكَيْرٍ فَأَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى الشَّامِ فَقَالَ إِلَى هَاهُنَا تُحْشَرُونَ
Muoviya ibn Hayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Nabiy ﷺga: «Men mana shuncha marta qasam ichdim» — va ikki qoʻlining barmoqlarini yozdi — «Alloh tabaroka va taolo sizni nima bilan yuborganini menga aytmagunizcha (huzuringizga kelmaslikka)», dedi. U zot: «Alloh tabaroka va taolo meni Islom bilan yubordi», dedilar. U: «Islom nima?» dedi. U zot: «Allohdan oʻzga iloh yoʻq va Muhammad Uning bandasi va rasuli ekaniga guvohlik berishing, namozni toʻkis ado etishing va zakot berishingdir. (Ular) bir-biriga yordam beruvchi ikki birodardir. Alloh azza va jalla Islomdan soʻng shirk keltirgan kishining tavbasini qabul qilmaydi», dedilar. U aytdi: Men: «Ey Allohning Rasuli, birimizning xotinining (er) ustidagi haqi nima?» dedim. U zot: «Oʻzing yeganingda unga taom berishing, oʻzing kiyganingda unga kiydirishing, yuziga urmasliging, uni qabihlamasliging va faqat uy ichida (undan) yuz oʻgirishingdir», dedilar. Soʻng: «Mana shu yerga toʻplanasizlar, mana shu yerga toʻplanasizlar, mana shu yerga toʻplanasizlar», deb uch marta aytdilar, «ulov mingan holda ham, piyoda ham va yuzlaringiz ustida (sudralib) ham. Qiyomat kuni sizlar yetmish ummatni toʻldirasizlar; sizlar ummatlarning oxirgisi va Alloh tabaroka va taolo huzurida eng karamlisisizlar. Qiyomat kuni ogʻizlaringizda tiqin (fidom) boʻlgan holda kelasizlar. Biringizdan birinchi boʻlib soʻzlaydigan (aʼzo) — uning sonidir». Ibn Abu Bukayr aytdi: U zot qoʻllari bilan Shom tomonga ishora qilib: «Mana shu tomonga toʻplanasizlar», dedilar.Муовия ибн Ҳайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Набий ﷺга: «Мен мана шунча марта қасам ичдим» — ва икки қўлининг бармоқларини ёзди — «Аллоҳ табарока ва таоло сизни нима билан юборганини менга айтмагунизча (ҳузурингизга келмасликка)», деди. У зот: «Аллоҳ табарока ва таоло мени Ислом билан юборди», дедилар. У: «Ислом нима?» деди. У зот: «Аллоҳдан ўзга илоҳ йўқ ва Муҳаммад Унинг бандаси ва расули эканига гувоҳлик беришинг, намозни тўкис адо этишинг ва закот беришингдир. (Улар) бир-бирига ёрдам берувчи икки биродардир. Аллоҳ азза ва жалла Исломдан сўнг ширк келтирган кишининг тавбасини қабул қилмайди», дедилар. У айтди: Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, биримизнинг хотинининг (эр) устидаги ҳақи нима?» дедим. У зот: «Ўзинг еганингда унга таом беришинг, ўзинг кийганингда унга кийдиришинг, юзига урмаслигинг, уни қабиҳламаслигинг ва фақат уй ичида (ундан) юз ўгиришингдир», дедилар. Сўнг: «Мана шу ерга тўпланасизлар, мана шу ерга тўпланасизлар, мана шу ерга тўпланасизлар», деб уч марта айтдилар, «улов минган ҳолда ҳам, пиёда ҳам ва юзларингиз устида (судралиб) ҳам. Қиёмат куни сизлар етмиш умматни тўлдирасизлар; сизлар умматларнинг охиргиси ва Аллоҳ табарока ва таоло ҳузурида энг карамлисисизлар. Қиёмат куни оғизларингизда тиқин (фидом) бўлган ҳолда келасизлар. Бирингиздан биринчи бўлиб сўзлайдиган (аъзо) — унинг сонидир». Ибн Абу Букайр айтди: У зот қўллари билан Шом томонга ишора қилиб: «Мана шу томонга тўпланасизлар», дедилар.