وَجَدْتُ فِي كِتَابِ أَبِي بِخَطِّ يَدِهِ حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ عَنْ الشَّعْبِيِّ عَنْ أَبِي جَبِيرَةَ بْنِ الضَّحَّاكِ الْأَنْصَارِيِّ عَنْ عُمُومَةٍ لَهُقَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنَّا إِلَّا لَهُ لَقَبٌ أَوْ لَقَبَانِ قَالَ فَكَانَ إِذَا دَعَا رَجُلًا بِلَقَبِهِ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا يَكْرَهُ هَذَا قَالَ فَنَزَلَتْ {وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ}

Abu Jabira ibn az-Zahhok al-Ansoriy amakilaridan rivoyat qiladi: Nabiy ﷺ (Madinaga) keldilar, bizdan har birimizning bir yoki ikkita laqabi bor edi. U zot bir kishini laqabi bilan chaqirsalar, biz: «Ey Allohning Rasuli, bu (kishi) buni yoqtirmaydi», der edik. Shunda: {Bir-biringizni laqablar bilan chaqirmanglar} (oyati) nozil boʻldi.Абу Жабира ибн аз-Заҳҳок ал-Ансорий амакиларидан ривоят қилади: Набий ﷺ (Мадинага) келдилар, биздан ҳар биримизнинг бир ёки иккита лақаби бор эди. У зот бир кишини лақаби билан чақирсалар, биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, бу (киши) буни ёқтирмайди», дер эдик. Шунда: {Бир-бирингизни лақаблар билан чақирманглар} (ояти) нозил бўлди.

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سُلَيْمَانَ شَيْخٌ صَالِحٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ مَدَنِيٌّ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خُبَيْبٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَمِّهِ قَالَكُنَّا فِي مَجْلِسٍ فَطَلَعَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى رَأْسِهِ أَثَرُ مَاءٍ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ نَرَاكَ طَيِّبَ النَّفْسِ قَالَ أَجَلْ قَالَ ثُمَّ خَاضَ الْقَوْمُ فِي ذِكْرِ الْغِنَى فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَا بَأْسَ بِالْغِنَى لِمَنْ اتَّقَى وَالصِّحَّةُ لِمَنْ اتَّقَى خَيْرٌ مِنْ الْغِنَى وَطِيبُ النَّفْسِ مِنْ النَّعِيمِ

Abdulloh ibn Xubaybning amakisi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz bir majlisda edik. Shunda Rasululloh ﷺ boshlarida suv izi bilan oldimizga chiqdilar. Biz: «Ey Allohning Rasuli, sizni koʻngli xush koʻrmoqdamiz», dedik. U zot: «Ha», dedilar. Soʻng qavm boylik haqida gapira boshladi. Shunda Nabiy ﷺ: «Taqvo qilgan kishiga boylikning ziyoni yoʻq. Ammo taqvo qilgan kishi uchun sogʻliq boylikdan koʻra yaxshiroqdir. Koʻngil xushligi esa neʼmatlardandir», dedilar.Абдуллоҳ ибн Хубайбнинг амакиси (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз бир мажлисда эдик. Шунда Расулуллоҳ ﷺ бошларида сув изи билан олдимизга чиқдилар. Биз: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизни кўнгли хуш кўрмоқдамиз», дедик. У зот: «Ҳа», дедилар. Сўнг қавм бойлик ҳақида гапира бошлади. Шунда Набий ﷺ: «Тақво қилган кишига бойликнинг зиёни йўқ. Аммо тақво қилган киши учун соғлиқ бойликдан кўра яхшироқдир. Кўнгил хушлиги эса неъматлардандир», дедилар.

حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا عَبَّادٌ يَعْنِي ابْنَ رَاشِدٍ عَنِ الْحَسَنِ عَنْ رَجُلٍ مِنْ بَنِي سَلِيطٍ أَنَّهُمَرَّ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهُوَ قَاعِدٌ عَلَى بَابِ مَسْجِدِهِ مُحْتَبٍ وَعَلَيْهِ ثَوْبٌ لَهُ قُطْنٌ لَيْسَ عَلَيْهِ ثَوْبٌ غَيْرُهُ وَهُوَ يَقُولُ الْمُسْلِمُ أَخُو الْمُسْلِمِ لَا يَظْلِمُهُ وَلَا يَخْذُلُهُ ثُمَّ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ يَقُولُ التَّقْوَى هَاهُنَا التَّقْوَى هَاهُنَا

Bani Salitdan bir kishi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺning yonlaridan oʻtdi. U zot masjidlari eshigi oldida tizzalarini quchoqlab oʻtirgan edilar; ustlarida paxtali bir kiyim boʻlib, undan boshqa kiyim yoʻq edi. U zot: «Musulmon musulmonning birodaridir: unga zulm qilmaydi va uni xor qilmaydi», deb, soʻng qoʻllari bilan koʻkraklariga ishora qilib: «Taqvo mana shu yerda, taqvo mana shu yerda», der edilar.Бани Салитдан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺнинг ёнларидан ўтди. У зот масжидлари эшиги олдида тиззаларини қучоқлаб ўтирган эдилар; устларида пахтали бир кийим бўлиб, ундан бошқа кийим йўқ эди. У зот: «Мусулмон мусулмоннинг биродаридир: унга зулм қилмайди ва уни хор қилмайди», деб, сўнг қўллари билан кўкракларига ишора қилиб: «Тақво мана шу ерда, тақво мана шу ерда», дер эдилар.

حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا زَائِدَةُ حَدَّثَنَا الرُّكَيْنُ بْنُ الرَّبِيعِ بْنِ عُمَيْلَةَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ عَنْ رَجُلٍ مِنَ الْأَنْصَارِعَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْخَيْلُ ثَلَاثَةٌ فَرَسٌ يَرْبُطُهُ الرَّجُلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ تَعَالَى فَثَمَنُهُ أَجْرٌ وَرُكُوبُهُ أَجْرٌ وَعَارِيَتُهُ أَجْرٌ وَعَلَفُهُ أَجْرٌ وَفَرَسٌ يُغَالِقُ عَلَيْهَا الرَّجُلُ وَيُرَاهِنُ فَثَمَنُهُ وِزْرٌ وَعَلَفُهُ وِزْرٌ وَرُكُوبُهُ وِزْرٌ وَفَرَسٌ لِلْبِطْنَةِ فَعَسَى أَنْ يَكُونَ سَدَّادًا مِنْ الْفَقْرِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَعَالَى

Ansordan bir kishi (roziyallohu anhu)dan, u Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Otlar uch xildir. Bir ot borki, kishi uni Alloh taolo yoʻlida bogʻlab qoʻyadi — uning bahosi ham ajr, minishi ham ajr, (birovga) berib turishi ham ajr, yemi ham ajrdir. Bir ot borki, kishi u bilan bahslashib, garov boylaydi — uning bahosi ham gunoh, yemi ham gunoh, minishi ham gunohdir. Bir ot borki, qorin uchundir — shoyad u, Alloh taolo xohlasa, faqirlikdan toʻsuvchi boʻlsa», dedilar.Ансордан бир киши (розияллоҳу анҳу)дан, у Набий ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Отлар уч хилдир. Бир от борки, киши уни Аллоҳ таоло йўлида боғлаб қўяди — унинг баҳоси ҳам ажр, миниши ҳам ажр, (бировга) бериб туриши ҳам ажр, еми ҳам ажрдир. Бир от борки, киши у билан баҳслашиб, гаров бойлайди — унинг баҳоси ҳам гуноҳ, еми ҳам гуноҳ, миниши ҳам гуноҳдир. Бир от борки, қорин учундир — шояд у, Аллоҳ таоло хоҳласа, фақирликдан тўсувчи бўлса», дедилар.