حَدَّثَنَا يَزِيدُ أَخْبَرَنَا أَبُو مَالِكٍ عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّهُقَدِمَ مِنْ عِنْدِ عُمَرَ قَالَ لَمَّا جَلَسْنَا إِلَيْهِ يَسْأَلُ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيُّكُمْ سَمِعَ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتَنِ قَالُوا نَحْنُ سَمِعْنَاهُ قَالَ لَعَلَّكُمْ تَعْنُونَ فِتْنَةَ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ قَالُوا أَجَلْ قَالَ لَسْتُ عَنْ تِلْكَ أَسْأَلُ تِلْكَ تُكَفِّرُهَا الصَّلَاةُ وَالصَّوْمُ وَالصَّدَقَةُ وَلَكِنْ أَيُّكُمْ سَمِعَ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْفِتَنِ الَّتِي تَمُوجُ مَوْجَ الْبَحْرِ قَالَ فَأَسْكَتَ الْقَوْمُ فَظَنَنْتُ أَنَّهُ إِيَّايَ يُرِيدُ قَالَ قُلْتُ أَنَا ذَاكَ قَالَ أَنْتَ لِلَّهِ أَبُوكَ قَالَ قُلْتُ تُعْرَضُ الْفِتَنُ عَلَى الْقُلُوبِ عَرْضَ الْحَصِيرِ فَأَيُّ قَلْبٍ أَنْكَرَهَا نُكِتَتْ فِيهِ نُكْتَةٌ بَيْضَاءُ وَأَيُّ قَلْبٍ أَبْشَرَ بِهَا نُكِتَتْ فِيهِ نُكْتَةٌ سَوْدَاءُ حَتَّى تَصِيرَ الْقُلُوبُ عَلَى قَلْبَيْنِ أَبْيَضُ مِثْلُ الصَّفَا لَا يَضُرُّهُ فِتْنَةٌ مَا دَامَتْ السَّمَوَاتُ وَالْأَرْضُ وَالْآخَرُ أَسْوَدُ مُرْبَدٌّ كَالْكُوزِ مُجَخِّيًا وَأَمَالَ كَفَّهُ لَا يَعْرِفُ مَعْرُوفًا وَلَا يُنْكِرُ مُنْكَرًا إِلَّا مَا أُشْرِبَ مِنْ هَوَاهُ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ بَيْنَهُ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا يُوشِكُ أَنْ يُكْسَرَ كَسْرًا قَالَ عُمَرُ كَسْرًا لَا أَبَا لَكَ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَلَوْ أَنَّهُ فُتِحَ كَانَ لَعَلَّهُ أَنْ يُعَادَ فَيُغْلَقَ قَالَ قُلْتُ لَا بَلْ كَسْرًا قَالَ وَحَدَّثْتُهُ أَنَّ ذَلِكَ الْبَابَ رَجُلٌ يُقْتَلُ أَوْ يَمُوتُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالْأَغَالِيطِ
Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Umarning huzuridan qaytib kelib dedi: Biz uning huzurida oʻtirganimizda, u Nabiy ﷺning ashoblaridan: «Qaysingiz Rasululloh ﷺning fitnalar haqidagi soʻzlarini eshitgan?» deb soʻradi. Ular: «Biz uni eshitganmiz», dedilar. U: «Ehtimol sizlar kishining ahli va moli haqidagi fitnasini nazarda tutayotgandirsizlar?» dedi. Ular: «Ha», dedilar. U: «Men u haqda soʻramayapman; uni namoz, roʻza va sadaqa kafforat qiladi. Balki qaysingiz Rasululloh ﷺning dengiz toʻlqinidek toʻlqinlanadigan fitnalar haqidagi soʻzlarini eshitgan?» dedi. Shunda odamlar jim boʻldilar. Men u meni nazarda tutayotganini bildim va: «Bu men», dedim. U: «Sen ekansan-da, otang Alloh uchun boʻlsin!» dedi. Men dedim: «Fitnalar qalblarga boʻyra (toʻqilgani) kabi bir-bir koʻndalang qilinadi. Qaysi qalb uni inkor qilsa, unga oq bir nuqta qoʻyiladi; qaysi qalb uni xushlab qabul qilsa, unga qora bir nuqta qoʻyiladi — toki qalblar ikki qalbga aylanadi: biri silliq tosh kabi oppoq boʻlib, osmonlar va yer turgunicha unga hech bir fitna zarar qilmaydi; ikkinchisi esa qora-kulrang boʻlib, agʻdarilgan koʻza kabi boʻladi — va u kaftini engashtirib koʻrsatdi — u yaxshilikni yaxshilik deb tanimaydi, yomonlikni yomonlik deb inkor qilmaydi, faqat oʻz havosidan ichiga singdirilganinigina (biladi). Men unga oʻzi bilan fitna orasida yopiq bir eshik borligini, u yaqinda sindirilishini aytdim». Umar: «Sindiriladimi? Otang boʻlmagur!» dedi. Men: «Ha», dedim. U: «Agar u ochilganda edi, ehtimol qaytadan yopilar edi», dedi. Men: «Yoʻq, balki sindiriladi», dedim. U dedi: Men unga oʻsha eshik oʻldiriladigan yoki vafot etadigan bir kishi ekanini — xato aralashmagan hadis qilib — aytib berdim.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Умарнинг ҳузуридан қайтиб келиб деди: Биз унинг ҳузурида ўтирганимизда, у Набий ﷺнинг ашобларидан: «Қайсингиз Расулуллоҳ ﷺнинг фитналар ҳақидаги сўзларини эшитган?» деб сўради. Улар: «Биз уни эшитганмиз», дедилар. У: «Эҳтимол сизлар кишининг аҳли ва моли ҳақидаги фитнасини назарда тутаётгандирсизлар?» деди. Улар: «Ҳа», дедилар. У: «Мен у ҳақда сўрамаяпман; уни намоз, рўза ва садақа каффорат қилади. Балки қайсингиз Расулуллоҳ ﷺнинг денгиз тўлқинидек тўлқинланадиган фитналар ҳақидаги сўзларини эшитган?» деди. Шунда одамлар жим бўлдилар. Мен у мени назарда тутаётганини билдим ва: «Бу мен», дедим. У: «Сен экансан-да, отанг Аллоҳ учун бўлсин!» деди. Мен дедим: «Фитналар қалбларга бўйра (тўқилгани) каби бир-бир кўндаланг қилинади. Қайси қалб уни инкор қилса, унга оқ бир нуқта қўйилади; қайси қалб уни хушлаб қабул қилса, унга қора бир нуқта қўйилади — токи қалблар икки қалбга айланади: бири силлиқ тош каби оппоқ бўлиб, осмонлар ва ер тургунича унга ҳеч бир фитна зарар қилмайди; иккинчиси эса қора-кулранг бўлиб, ағдарилган кўза каби бўлади — ва у кафтини энгаштириб кўрсатди — у яхшиликни яхшилик деб танимайди, ёмонликни ёмонлик деб инкор қилмайди, фақат ўз ҳавосидан ичига сингдирилганинигина (билади). Мен унга ўзи билан фитна орасида ёпиқ бир эшик борлигини, у яқинда синдирилишини айтдим». Умар: «Синдириладими? Отанг бўлмагур!» деди. Мен: «Ҳа», дедим. У: «Агар у очилганда эди, эҳтимол қайтадан ёпилар эди», деди. Мен: «Йўқ, балки синдирилади», дедим. У деди: Мен унга ўша эшик ўлдириладиган ёки вафот этадиган бир киши эканини — хато аралашмаган ҳадис қилиб — айтиб бердим.