حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ حَدِيثَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْفِتْنَةِ قَالَ قُلْتُ أَنَا أَحْفَظُهُ كَمَا قَالَ. قَالَ إِنَّكَ عَلَيْهِ لَجَرِيءٌ فَكَيْفَ قَالَ قُلْتُ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالْمَعْرُوفُ. قَالَ سُلَيْمَانُ قَدْ كَانَ يَقُولُ " الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ، وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ". قَالَ لَيْسَ هَذِهِ أُرِيدُ، وَلَكِنِّي أُرِيدُ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ. قَالَ قُلْتُ لَيْسَ عَلَيْكَ بِهَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بَأْسٌ، بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا باب مُغْلَقٌ. قَالَ فَيُكْسَرُ الْبَابُ أَوْ يُفْتَحُ. قَالَ قُلْتُ لاَ. بَلْ يُكْسَرُ. قَالَ فَإِنَّهُ إِذَا كُسِرَ لَمْ يُغْلَقْ أَبَدًا. قَالَ قُلْتُ أَجَلْ. فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَقُلْنَا لِمَسْرُوقٍ سَلْهُ. قَالَ فَسَأَلَهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ. قَالَ قُلْنَا فَعَلِمَ عُمَرُ مَنْ تَعْنِي قَالَ نَعَمْ، كَمَا أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ.
Abu Voil (Huzayfadan) rivoyat qiladi: Huzayfa dedi: «Umar: ‹Sizlardan kim Rasululloh ﷺ ning fitnalar haqidagi soʻzini yodda saqlaydi?› — dedi. Men: ‹Men uni — Paygʻambar ﷺ aytganidek — bilaman›, — dedim. Umar: ‹Shubhasiz, sen jasursan. U zot uni qanday aytdilar?› — dedi. Men: ‹Kishining oʻz xotini, bolalari va qoʻshnilari borasidagi fitnasi (xato amallari) — (uning) namozi, sadaqasi va yaxshilikka buyurishi bilan kafforat qilinadi (yuviladi)›, — dedim. (Rivoyatchi Sulaymon qoʻshdiki, u: ‹Namoz, sadaqa, yaxshilikka buyurish va yomonlikdan qaytarish›, — dedi.) Umar: ‹Men buni nazarda tutmadim, balki men dengiz toʻlqinlaridek yoyiladigan oʻsha fitna haqida soʻrayman›, — dedi. Men: ‹Ey moʻminlarning amiri, sen undan qoʻrqma — chunki sen bilan uning orasida yopiq bir eshik bor›, — dedim. U: ‹Eshik sindiriladimi yoki ochiladimi?› — dedi. Men: ‹Yoʻq, u sindiriladi›, — dedim. U: ‹Unday boʻlsa, agar u sindirilsa, u boshqa hech qachon yopilmaydi (ekan-da)?› — dedi. Men: ‹Ha›, — dedim». Soʻng biz — oʻsha eshik nima ekanini soʻrashdan — qoʻrqdik va Masruqdan — uni (Huzayfadan) soʻrashni — iltimos qildik; u (Masruq) undan bu haqda soʻradi. Huzayfa: «Eshik — Umar (oʻzi) edi», — dedi. Biz Huzayfadan — Umar oʻsha eshik nimani anglatishini bilarmidi, deb — soʻradik. Huzayfa ‹ha› (deb javob berdi) va qoʻshdi: «U uni — ertasi tongdan oldin tun (kelishi) — ni bilgandek bilar edi».Абу Воил (Ҳузайфадан) ривоят қилади: Ҳузайфа деди: «Умар: ‹Сизлардан ким Расулуллоҳ ﷺ нинг фитналар ҳақидаги сўзини ёдда сақлайди?› — деди. Мен: ‹Мен уни — Пайғамбар ﷺ айтганидек — биламан›, — дедим. Умар: ‹Шубҳасиз, сен жасурсан. У зот уни қандай айтдилар?› — деди. Мен: ‹Кишининг ўз хотини, болалари ва қўшнилари борасидаги фитнаси (хато амаллари) — (унинг) намози, садақаси ва яхшиликка буюриши билан каффорат қилинади (ювилади)›, — дедим. (Ривоятчи Сулаймон қўшдики, у: ‹Намоз, садақа, яхшиликка буюриш ва ёмонликдан қайтариш›, — деди.) Умар: ‹Мен буни назарда тутмадим, балки мен денгиз тўлқинларидек ёйиладиган ўша фитна ҳақида сўрайман›, — деди. Мен: ‹Эй мўминларнинг амири, сен ундан қўрқма — чунки сен билан унинг орасида ёпиқ бир эшик бор›, — дедим. У: ‹Эшик синдириладими ёки очиладими?› — деди. Мен: ‹Йўқ, у синдирилади›, — дедим. У: ‹Ундай бўлса, агар у синдирилса, у бошқа ҳеч қачон ёпилмайди (экан-да)?› — деди. Мен: ‹Ҳа›, — дедим». Сўнг биз — ўша эшик нима эканини сўрашдан — қўрқдик ва Масруқдан — уни (Ҳузайфадан) сўрашни — илтимос қилдик; у (Масруқ) ундан бу ҳақда сўради. Ҳузайфа: «Эшик — Умар (ўзи) эди», — деди. Биз Ҳузайфадан — Умар ўша эшик нимани англатишини билармиди, деб — сўрадик. Ҳузайфа ‹ҳа› (деб жавоб берди) ва қўшди: «У уни — эртаси тонгдан олдин тун (келиши) — ни билгандек билар эди».