وَحَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ حَكِيمَ بْنَ حِزَامٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي، ثُمَّ سَأَلْتُهُ فَأَعْطَانِي ثُمَّ قَالَ " يَا حَكِيمُ إِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، فَمَنْ أَخَذَهُ بِسَخَاوَةِ نَفْسٍ بُورِكَ لَهُ فِيهِ، وَمَنْ أَخَذَهُ بِإِشْرَافِ نَفْسٍ لَمْ يُبَارَكْ لَهُ فِيهِ كَالَّذِي يَأْكُلُ وَلاَ يَشْبَعُ، الْيَدُ الْعُلْيَا خَيْرٌ مِنَ الْيَدِ السُّفْلَى ". قَالَ حَكِيمٌ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ أَرْزَأُ أَحَدًا بَعْدَكَ شَيْئًا حَتَّى أُفَارِقَ الدُّنْيَا، فَكَانَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ يَدْعُو حَكِيمًا إِلَى الْعَطَاءِ فَيَأْبَى أَنْ يَقْبَلَهُ مِنْهُ، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ دَعَاهُ لِيُعْطِيَهُ فَأَبَى أَنْ يَقْبَلَ مِنْهُ شَيْئًا. فَقَالَ عُمَرُ إِنِّي أُشْهِدُكُمْ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى حَكِيمٍ، أَنِّي أَعْرِضُ عَلَيْهِ حَقَّهُ مِنْ هَذَا الْفَىْءِ فَيَأْبَى أَنْ يَأْخُذَهُ. فَلَمْ يَرْزَأْ حَكِيمٌ أَحَدًا مِنَ النَّاسِ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى تُوُفِّيَ.
Urva ibn Zubayr va Said ibn Musayyab (Hakim ibn Hizomdan) rivoyat qiladi: Hakim ibn Hizom dedi: «Men Rasululloh ﷺ dan (biror narsa) soʻradim va u zot menga berdilar. Yana soʻradim, u zot (yana) berdilar. Yana soʻradim, u zot (yana) berdilar. Soʻng u zot: ‹Ey Hakim, bu mol — shirin, taza meva(dek); kim uni tama (hirsi) qilmasdan olsa, unga unda baraka beriladi; kim uni tama bilan olsa, unga unda baraka berilmaydi va u — yeb toʻymaydigan kishidek boʻladi. Yuqori (beruvchi) qoʻl — quyi (oluvchi) qoʻldan yaxshiroq›, — dedilar». Hakim qoʻshdi: «Men Rasululloh ﷺ ga: ‹Sizni haq (din) bilan joʻnatgan (Alloh)ga qasamki, men sizdan keyin — bu dunyoni tark etgunimcha — hech kimdan hech narsa olmayman›, — dedim». Soʻng Abu Bakr (oʻz xilofati paytida) Hakimni — unga (boshqa sahobalardek) oʻlja (mol)dan ulush berishga — chaqirdi, lekin u hech narsa olishdan bosh tortdi. Keyin Umar (oʻz xilofati paytida) uni — ulushini berishga — chaqirdi, lekin u bosh tortdi. Shunda Umar: «Ey musulmonlar, men sizlarni guvoh boʻlishingizni istayman — men Hakimga shu oʻljadan ulushini taklif qildim, lekin u uni olishdan bosh tortdi», — dedi. Bas, Hakim Paygʻambar ﷺ dan keyin — to vafot etgunicha — hech kimdan hech narsa olmadi.Урва ибн Зубайр ва Саид ибн Мусайяб (Ҳаким ибн Ҳизомдан) ривоят қилади: Ҳаким ибн Ҳизом деди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ дан (бирор нарса) сўрадим ва у зот менга бердилар. Яна сўрадим, у зот (яна) бердилар. Яна сўрадим, у зот (яна) бердилар. Сўнг у зот: ‹Эй Ҳаким, бу мол — ширин, таза мева(дек); ким уни тама (ҳирси) қилмасдан олса, унга унда барака берилади; ким уни тама билан олса, унга унда барака берилмайди ва у — еб тўймайдиган кишидек бўлади. Юқори (берувчи) қўл — қуйи (олувчи) қўлдан яхшироқ›, — дедилар». Ҳаким қўшди: «Мен Расулуллоҳ ﷺ га: ‹Сизни ҳақ (дин) билан жўнатган (Аллоҳ)га қасамки, мен сиздан кейин — бу дунёни тарк этгунимча — ҳеч кимдан ҳеч нарса олмайман›, — дедим». Сўнг Абу Бакр (ўз хилофати пайтида) Ҳакимни — унга (бошқа саҳобалардек) ўлжа (мол)дан улуш беришга — чақирди, лекин у ҳеч нарса олишдан бош тортди. Кейин Умар (ўз хилофати пайтида) уни — улушини беришга — чақирди, лекин у бош тортди. Шунда Умар: «Эй мусулмонлар, мен сизларни гувоҳ бўлишингизни истайман — мен Ҳакимга шу ўлжадан улушини таклиф қилдим, лекин у уни олишдан бош тортди», — деди. Бас, Ҳаким Пайғамбар ﷺ дан кейин — то вафот этгунича — ҳеч кимдан ҳеч нарса олмади.