حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَرَجَ ثَلاَثَةٌ يَمْشُونَ فَأَصَابَهُمُ الْمَطَرُ، فَدَخَلُوا فِي غَارٍ فِي جَبَلٍ، فَانْحَطَّتْ عَلَيْهِمْ صَخْرَةٌ. قَالَ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ادْعُوا اللَّهَ بِأَفْضَلِ عَمَلٍ عَمِلْتُمُوهُ. فَقَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ، إِنِّي كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَرْعَى، ثُمَّ أَجِيءُ فَأَحْلُبُ، فَأَجِيءُ بِالْحِلاَبِ فَآتِي بِهِ أَبَوَىَّ فَيَشْرَبَانِ، ثُمَّ أَسْقِي الصِّبْيَةَ وَأَهْلِي وَامْرَأَتِي، فَاحْتَبَسْتُ لَيْلَةً. فَجِئْتُ فَإِذَا هُمَا نَائِمَانِ ـ قَالَ ـ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُمَا، وَالصِّبِيْةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ رِجْلَىَّ، فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ دَأْبِي وَدَأْبَهُمَا، حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا فُرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ. قَالَ فَفُرِجَ عَنْهُمْ. وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي كُنْتُ أُحِبُّ امْرَأَةً مِنْ بَنَاتِ عَمِّي كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرَّجُلُ النِّسَاءَ، فَقَالَتْ لاَ تَنَالُ ذَلِكَ مِنْهَا حَتَّى تُعْطِيَهَا مِائَةَ دِينَارٍ. فَسَعَيْتُ فِيهَا حَتَّى جَمَعْتُهَا، فَلَمَّا قَعَدْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتِ اتَّقِ اللَّهَ، وَلاَ تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ. فَقُمْتُ وَتَرَكْتُهَا، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا فُرْجَةً، قَالَ فَفَرَجَ عَنْهُمُ الثُّلُثَيْنِ. وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقٍ مِنْ ذُرَةٍ فَأَعْطَيْتُهُ، وَأَبَى ذَاكَ أَنْ يَأْخُذَ، فَعَمَدْتُ إِلَى ذَلِكَ الْفَرَقِ، فَزَرَعْتُهُ حَتَّى اشْتَرَيْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيَهَا، ثُمَّ جَاءَ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَعْطِنِي حَقِّي. فَقُلْتُ انْطَلِقْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ وَرَاعِيهَا، فَإِنَّهَا لَكَ. فَقَالَ أَتَسْتَهْزِئُ بِي. قَالَ فَقُلْتُ مَا أَسْتَهْزِئُ بِكَ وَلَكِنَّهَا لَكَ. اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا. فَكُشِفَ عَنْهُمْ ".
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Uch kishi ketib borayotgan paytda, yomgʻir yogʻa boshladi va ular bir togʻdagi gʻorga kirishga majbur boʻldi. Bir katta tosh (yumalab kelib), gʻor ogʻzini berkitdi. Ular bir-biriga: ‹Allohga — oʻzlaringiz qilgan eng yaxshi amalingiz bilan — duo qilinglar (toki Alloh bu toshni siljitsa)›, — dedi. Ulardan biri: ‹Allohim! Mening ota-onam qari edi va men (hayvonlarimni) boqishga chiqar edim. Qaytganimda (hayvonlarni) sogʻar va sutni bir idishda ota-onamga ichishga olib borar edim. Ular undan ichgandan keyin, men uni farzandlarimga, oilamga va xotinimga berar edim. Bir kun men kechikdim va qaytganimda ota-onamni uxlab yotgan topdim hamda ularni uygʻotishni xohlamadim. Bolalar ochdan oyoqlarim ostida yigʻlar edi. Bu hol — to tong otguncha — davom etdi. Allohim! Agar Sen buni — men Sening (roziliging) uchun qildim, deb — bilsang, bu toshni siljit — toki biz osmonni koʻraylik›, — dedi. Bas, tosh bir oz siljidi. Ikkinchisi: ‹Allohim! Sen bilasanki, mening bir amakivachcha (qiz) singlim bor edi va men uni — erkak ayolni (qancha) sevishi mumkin boʻlgan eng chuqur muhabbat bilan — sevardim. U menga — to men unga yuz dinor (oltin) bermagunimcha — men oʻz istagimga yetolmasligimni aytdi. Bas, men shu (pul) uchun harakat qildim — to istagan miqdorni yigʻgunimcha; va men uning ikki oyogʻi orasida oʻtirganimda, u menga — Allohdan qoʻrqishni va uni haqsiz (nikohsiz) ravishda bokiraligidan judo qilmaslikni — aytdi. Bas, men (oʻrnimdan) turib, uni tark etdim. Allohim! Agar Sen buni — men Sening (roziliging) uchun qildim, deb — bilsang, bu toshni siljit›, — dedi. Bas, toshning uchdan ikki qismi siljidi. Soʻng uchinchi kishi: ‹Allohim! Shubhasiz, Sen bilasanki, men bir marta bir ishchini bir faraq (uch soʼ) tariq (don) (ish haqi)ga yolladim va unga (haqini) toʻlamoqchi boʻlganimda, u uni olishni rad etdi; bas, men uni (tariqni) ekdim va uning hosilidan sigir(lar) va bir choʻpon sotib oldim. Bir muddatdan soʻng oʻsha kishi kelib, oʻz pulini talab qildi. Men unga: «Anavi sigirlar va choʻpon oldiga bor va ularni ol — chunki ular sen uchun», — dedim. U mendan — sen men bilan hazillashayotganmisan, deb — soʻradi. Men unga — hazillashayotganim yoʻq va bularning hammasi unga tegishli ekanini — aytdim. Allohim! Agar Sen buni — men Sening (roziliging) uchun chin koʻngildan qildim, deb — bilsang, bu toshni siljit›, — dedi. Bas, tosh gʻor ogʻzidan butunlay siljib ketdi», — dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Уч киши кетиб бораётган пайтда, ёмғир ёға бошлади ва улар бир тоғдаги ғорга киришга мажбур бўлди. Бир катта тош (юмалаб келиб), ғор оғзини беркитди. Улар бир-бирига: ‹Аллоҳга — ўзларингиз қилган энг яхши амалингиз билан — дуо қилинглар (токи Аллоҳ бу тошни силжица)›, — деди. Улардан бири: ‹Аллоҳим! Менинг ота-онам қари эди ва мен (ҳайвонларимни) боқишга чиқар эдим. Қайтганимда (ҳайвонларни) соғар ва сутни бир идишда ота-онамга ичишга олиб борар эдим. Улар ундан ичгандан кейин, мен уни фарзандларимга, оиламга ва хотинимга берар эдим. Бир кун мен кечикдим ва қайтганимда ота-онамни ухлаб ётган топдим ҳамда уларни уйғотишни хоҳламадим. Болалар очдан оёқларим остида йиғлар эди. Бу ҳол — то тонг отгунча — давом этди. Аллоҳим! Агар Сен буни — мен Сенинг (розилигинг) учун қилдим, деб — билсанг, бу тошни силжит — токи биз осмонни кўрайлик›, — деди. Бас, тош бир оз силжиди. Иккинчиси: ‹Аллоҳим! Сен биласанки, менинг бир амакивачча (қиз) синглим бор эди ва мен уни — эркак аёлни (қанча) севиши мумкин бўлган энг чуқур муҳаббат билан — севардим. У менга — то мен унга юз динор (олтин) бермагунимча — мен ўз истагимга етолмаслигимни айтди. Бас, мен шу (пул) учун ҳаракат қилдим — то истаган миқдорни йиғгунимча; ва мен унинг икки оёғи орасида ўтирганимда, у менга — Аллоҳдан қўрқишни ва уни ҳақсиз (никоҳсиз) равишда бокиралигидан жудо қилмасликни — айтди. Бас, мен (ўрнимдан) туриб, уни тарк этдим. Аллоҳим! Агар Сен буни — мен Сенинг (розилигинг) учун қилдим, деб — билсанг, бу тошни силжит›, — деди. Бас, тошнинг учдан икки қисми силжиди. Сўнг учинчи киши: ‹Аллоҳим! Шубҳасиз, Сен биласанки, мен бир марта бир ишчини бир фарақ (уч сў) тариқ (дон) (иш ҳақи)га ёлладим ва унга (ҳақини) тўламоқчи бўлганимда, у уни олишни рад этди; бас, мен уни (тариқни) экдим ва унинг ҳосилидан сигир(лар) ва бир чўпон сотиб олдим. Бир муддатдан сўнг ўша киши келиб, ўз пулини талаб қилди. Мен унга: «Анави сигирлар ва чўпон олдига бор ва уларни ол — чунки улар сен учун», — дедим. У мендан — сен мен билан ҳазиллашаётганмисан, деб — сўради. Мен унга — ҳазиллашаётганим йўқ ва буларнинг ҳаммаси унга тегишли эканини — айтдим. Аллоҳим! Агар Сен буни — мен Сенинг (розилигинг) учун чин кўнгилдан қилдим, деб — билсанг, бу тошни силжит›, — деди. Бас, тош ғор оғзидан бутунлай силжиб кетди», — дедилар.