حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ذَكَرَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ " إِنَّ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا الْمَالَ، وَإِمَّا السَّبْىَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ". وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا ذَلِكَ. قَالَ " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ، فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا، فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا عَنْ سَبْىِ هَوَازِنَ. وَقَالَ أَنَسٌ قَالَ عَبَّاسٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَادَيْتُ نَفْسِي، وَفَادَيْتُ عَقِيلاً.
Marvon va Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhum)dan rivoyat qilinadi: Havozin qabilasining vakillari Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib, u zotdan oʻz mol-mulklari va asirlarini qaytarishni soʻraganda, Paygʻambar ﷺ (oʻrnidan) turib, ularga: «Men bilan bu masalada boshqa odamlar (ham) bor (siz koʻrib turganidek) va menga eng sevimli soʻz — rost (soʻz)dir; sizlar yo mol-mulkni, yo asirlarni tanlashingiz mumkin — chunki men ularning taqsimlanishini kechiktirdim», — dedilar. Paygʻambar ﷺ ular uchun — Toifdan kelganidan beri — oʻn kundan koʻproq kutgan edi. Bas, Paygʻambar ﷺ ulardan faqat ikkisidan birini qaytaradi, deb ularga maʼlum boʻlganda, ular: «Biz asirlarimizni tanlaymiz», — dedi. Paygʻambar ﷺ odamlar orasida (oʻrnidan) turib, Allohga — U loyiq boʻlgan (hamd) bilan — hamd aytdi va: «Soʻngra, mana bu birodaringiz bizning oldimizga tavba qilib keldi va men ularga asirlarni qaytarishni maʼqul koʻraman. Bas, sizlardan kim buni (oʻz) marhamati (sifatida) qilishni xohlasa, uni qilsin; va sizlardan kim — Alloh bizga beradigan dastlabki oʻljadan biz unga toʻlab bergunimizcha — oʻz ulushiga yopishib turishni xohlasa, u (shunday) qilsin», — dedilar. Odamlar bir ovozdan: «Biz buni (asirlarni qaytarishni) rozilik bilan qilamiz», — dedi. Paygʻambar ﷺ: «Sizlardan kim bunga rozi boʻldi-yu, kim boʻlmadi — biz bilmaymiz; bas, qaytinglar va boshliqlaringiz qaroringizni bizga yetkazsin», — dedilar. Bas, barcha odamlar qaytib, masalani boshliqlari bilan muhokama qildi; ular (boshliqlar) qaytib, Paygʻambar ﷺ ga — barcha odamlar asirlarni qaytarishga rozilik bilan rozi boʻlganini — xabar berdi. Havozin asirlari haqida bizga yetib kelgani — shu. Anas rivoyat qiladiki, Abbos Paygʻambar ﷺ ga: «Men oʻz fidyamni va Aqilning fidyasini toʻladim», — dedi.Марвон ва Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳум)дан ривоят қилинади: Ҳавозин қабиласининг вакиллари Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб, у зотдан ўз мол-мулклари ва асирларини қайтаришни сўраганда, Пайғамбар ﷺ (ўрнидан) туриб, уларга: «Мен билан бу масалада бошқа одамлар (ҳам) бор (сиз кўриб турганидек) ва менга энг севимли сўз — рост (сўз)дир; сизлар ё мол-мулкни, ё асирларни танлашингиз мумкин — чунки мен уларнинг тақсимланишини кечиктирдим», — дедилар. Пайғамбар ﷺ улар учун — Тоифдан келганидан бери — ўн кундан кўпроқ кутган эди. Бас, Пайғамбар ﷺ улардан фақат иккисидан бирини қайтаради, деб уларга маълум бўлганда, улар: «Биз асирларимизни танлаймиз», — деди. Пайғамбар ﷺ одамлар орасида (ўрнидан) туриб, Аллоҳга — У лойиқ бўлган (ҳамд) билан — ҳамд айтди ва: «Сўнгра, мана бу биродарингиз бизнинг олдимизга тавба қилиб келди ва мен уларга асирларни қайтаришни маъқул кўраман. Бас, сизлардан ким буни (ўз) марҳамати (сифатида) қилишни хоҳласа, уни қилсин; ва сизлардан ким — Аллоҳ бизга берадиган дастлабки ўлжадан биз унга тўлаб бергунимизча — ўз улушига ёпишиб туришни хоҳласа, у (шундай) қилсин», — дедилар. Одамлар бир овоздан: «Биз буни (асирларни қайтаришни) розилик билан қиламиз», — деди. Пайғамбар ﷺ: «Сизлардан ким бунга рози бўлди-ю, ким бўлмади — биз билмаймиз; бас, қайтинглар ва бошлиқларингиз қарорингизни бизга етказсин», — дедилар. Бас, барча одамлар қайтиб, масалани бошлиқлари билан муҳокама қилди; улар (бошлиқлар) қайтиб, Пайғамбар ﷺ га — барча одамлар асирларни қайтаришга розилик билан рози бўлганини — хабар берди. Ҳавозин асирлари ҳақида бизга етиб келгани — шу. Анас ривоят қиладики, Аббос Пайғамбар ﷺ га: «Мен ўз фидямни ва Ақилнинг фидясини тўладим», — деди.