حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ وَزَعَمَ عُرْوَةُ أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ. فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ، وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ بِهِمْ ". وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً، حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا. فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمُسْلِمِينَ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ قَدْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ بِذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ". فَقَالَ النَّاسُ قَدْ طَيَّبْنَا ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِي ذَلِكَ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعُوا إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ". فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ قَدْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا.
Marvon ibn Hakam va Misvar ibn Maxrama (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Havozin qabilasi vakillari — Islomni qabul qilgandan soʻng — Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga kelganda, u zot (oʻrnidan) turdilar. Ular u zotdan — oʻz mol-mulklari va asirlarini qaytarib berishni — soʻradi. Allohning Rasuli ﷺ ularga: «Menga eng sevimli soʻz — rost (soʻz)dir. Bas, sizlar yo mol-mulkingizni, yo asirlaringizni qaytarib olish ixtiyoriga ega(siz) — chunki men (oʻljani) taqsimlashni keyinga surgan edim», — dedilar. (Rivoyatchi qoʻshdi:) Allohning Rasuli ﷺ — Toifdan qaytganlarida — ularni oʻn kundan ortiq kutgan edilar. Ular — Allohning Rasuli ﷺ ularga ikki (narsa)dan faqat birini qaytaradigan ekanini — anglaganda: «Biz asirlarimizni tanlaymiz», — dedi. Bas, Allohning Rasuli ﷺ musulmonlar yigʻilishida (oʻrnidan) turib, Allohga — U loyiq boʻlganidek — hamd aytdilar va: «Amma baʼd! Mana bu birodarlaringiz tavba qilgan holda sizlarning oldingizga keldi va men ularning asirlarini ularga qaytarishni maʼqul koʻryapman. Bas, sizlardan kim buni (oʻz asirini) — marhamat (inʼom) sifatida — qaytarishni xohlasa, shunday qilsin; sizlardan kim — Alloh bizga beradigan birinchi oʻljadan biz unga toʻlaguncha — oʻz ulushiga (asiriga) yopishmoqchi boʻlsa, u (ham) shunday qilsin», — dedilar. Odamlar: «Biz oʻz ulushlarimizni Allohning Rasuli ﷺ uchun — chin koʻngildan, marhamat sifatida — berishga rozimiz», — dedi. Soʻng Allohning Rasuli ﷺ: «Biz — sizlardan qaysi biringiz rozi boʻldi, qaysi biringiz boʻlmadi, — bilmaymiz. (Joylaringizga) qaytinglar va sizlarning boshliqlaringiz bizga fikringizni aytsin», — dedilar. Bas, ularning hammasi qaytdi va boshliqlari ular bilan bu masalani muhokama qildi, soʻng ular (boshliqlari) Allohning Rasuli ﷺ ning oldiga kelib — odamlar oʻz ulushlarini chin koʻngildan va rozilik bilan berganini — aytdi.Марвон ибн Ҳакам ва Мисвар ибн Махрама (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ҳавозин қабиласи вакиллари — Исломни қабул қилгандан сўнг — Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига келганда, у зот (ўрнидан) турдилар. Улар у зотдан — ўз мол-мулклари ва асирларини қайтариб беришни — сўради. Аллоҳнинг Расули ﷺ уларга: «Менга энг севимли сўз — рост (сўз)дир. Бас, сизлар ё мол-мулкингизни, ё асирларингизни қайтариб олиш ихтиёрига эга(сиз) — чунки мен (ўлжани) тақсимлашни кейинга сурган эдим», — дедилар. (Ривоятчи қўшди:) Аллоҳнинг Расули ﷺ — Тоифдан қайтганларида — уларни ўн кундан ортиқ кутган эдилар. Улар — Аллоҳнинг Расули ﷺ уларга икки (нарса)дан фақат бирини қайтарадиган эканини — англаганда: «Биз асирларимизни танлаймиз», — деди. Бас, Аллоҳнинг Расули ﷺ мусулмонлар йиғилишида (ўрнидан) туриб, Аллоҳга — У лойиқ бўлганидек — ҳамд айтдилар ва: «Амма баъд! Мана бу биродарларингиз тавба қилган ҳолда сизларнинг олдингизга келди ва мен уларнинг асирларини уларга қайтаришни маъқул кўряпман. Бас, сизлардан ким буни (ўз асирини) — марҳамат (инъом) сифатида — қайтаришни хоҳласа, шундай қилсин; сизлардан ким — Аллоҳ бизга берадиган биринчи ўлжадан биз унга тўлагунча — ўз улушига (асирига) ёпишмоқчи бўлса, у (ҳам) шундай қилсин», — дедилар. Одамлар: «Биз ўз улушларимизни Аллоҳнинг Расули ﷺ учун — чин кўнгилдан, марҳамат сифатида — беришга розимиз», — деди. Сўнг Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Биз — сизлардан қайси бирингиз рози бўлди, қайси бирингиз бўлмади, — билмаймиз. (Жойларингизга) қайтинглар ва сизларнинг бошлиқларингиз бизга фикрингизни айцин», — дедилар. Бас, уларнинг ҳаммаси қайтди ва бошлиқлари улар билан бу масалани муҳокама қилди, сўнг улар (бошлиқлари) Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг олдига келиб — одамлар ўз улушларини чин кўнгилдан ва розилик билан берганини — айтди.