حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، حِينَ حَدَّثَ هَذَا الْحَدِيثَ،، حَفِظْتُ بَعْضَهُ، وَثَبَّتَنِي مَعْمَرٌ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَمَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ قَالاَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشْرَةَ مِائَةً مِنْ أَصْحَابِهِ، فَلَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ الْهَدْىَ، وَأَشْعَرَهُ، وَأَحْرَمَ مِنْهَا بِعُمْرَةٍ، وَبَعَثَ عَيْنًا لَهُ مِنْ خُزَاعَةَ، وَسَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ بِغَدِيرِ الأَشْطَاطِ، أَتَاهُ عَيْنُهُ قَالَ إِنَّ قُرَيْشًا جَمَعُوا لَكَ جُمُوعًا، وَقَدْ جَمَعُوا لَكَ الأَحَابِيشَ، وَهُمْ مُقَاتِلُوكَ وَصَادُّوكَ عَنِ الْبَيْتِ وَمَانِعُوكَ. فَقَالَ " أَشِيرُوا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَىَّ، أَتَرَوْنَ أَنْ أَمِيلَ إِلَى عِيَالِهِمْ وَذَرَارِيِّ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَصُدُّونَا عَنِ الْبَيْتِ، فَإِنْ يَأْتُونَا كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ قَطَعَ عَيْنًا مِنَ الْمُشْرِكِينَ، وَإِلاَّ تَرَكْنَاهُمْ مَحْرُوبِينَ ". قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ، خَرَجْتَ عَامِدًا لِهَذَا الْبَيْتِ، لاَ تُرِيدُ قَتْلَ أَحَدٍ وَلاَ حَرْبَ أَحَدٍ، فَتَوَجَّهْ لَهُ، فَمَنْ صَدَّنَا عَنْهُ قَاتَلْنَاهُ. قَالَ " امْضُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ ".
(Al-Misvar ibn Maxrama va Marvon ibnul-Hakam — biri ikkinchisining (rivoyatiga) ziyoda qilib — aytdilar:) Paygʻambar ﷺ Hudaybiya yili oʻn necha yuz sahobasi bilan chiqdilar. Zulhulayfaga yetganlarida, hadyni qalladilar, uni ishʼor qildilar va undan umra ehromini bogʻladilar. U zot Xuzoʼadan oʻzlariga bir josus (kuzatuvchi) yubordilar va yurdilar, to Gʻadirul-Ashtotga yetganlarida, josusi kelib: «Albatta Quraysh senga (qarshi) qoʻshinlar toʻplabdi, ular senga ahobish (ittifoqchi qabilalar)ni ham toʻplabdilar; ular sen bilan jang qiluvchilar, seni Baytdan toʻsuvchilar va (kirishingga) toʻsiq boʻluvchilardir», dedi. U zot: «Ey odamlar, menga maslahat beringlar. Bizni Baytdan toʻsmoqchi boʻlayotgan ana shularning oila va bola-chaqalari (turgan tomon)ga (hujum qilib) ogʻishni maʼqul koʻrasizlarmi? Agar ular (yordamga) kelsalar, Alloh azza va jalla mushriklardan bir josus (qismni) uzib (zaiflashtirib) qoʻ ygan boʻladi; aks holda, ularni magʻlub (talangan) holda tark etamiz», dedilar. Abu Bakr: «Ey Allohning Rasuli, siz bu Baytni qasd qilib chiqdingiz — hech kimni oʻldirishni yoki hech kim bilan urushni istamay. Bas, unga (Baytga) yoʻnaling; kim bizni undan toʻssa, biz u bilan urushamiz», dedi. U zot: «Allohning ismi bilan (yoʻlda) davom etinglar», dedilar.(Ал-Мисвар ибн Махрама ва Марвон ибнул-Ҳакам — бири иккинчисининг (ривоятига) зиёда қилиб — айтдилар:) Пайғамбар ﷺ Ҳудайбия йили ўн неча юз саҳобаси билан чиқдилар. Зулҳулайфага етганларида, ҳадйни қалладилар, уни ишъор қилдилар ва ундан умра эҳромини боғладилар. У зот Хузўадан ўзларига бир жосус (кузатувчи) юбордилар ва юрдилар, то Ғадирул-Аштотга етганларида, жосуси келиб: «Албатта Қурайш сенга (қарши) қўшинлар тўплабди, улар сенга аҳобиш (иттифоқчи қабилалар)ни ҳам тўплабдилар; улар сен билан жанг қилувчилар, сени Байтдан тўсувчилар ва (киришингга) тўсиқ бўлувчилардир», деди. У зот: «Эй одамлар, менга маслаҳат беринглар. Бизни Байтдан тўсмоқчи бўлаётган ана шуларнинг оила ва бола-чақалари (турган томон)га (ҳужум қилиб) оғишни маъқул кўрасизларми? Агар улар (ёрдамга) келсалар, Аллоҳ азза ва жалла мушриклардан бир жосус (қисмни) узиб (заифлаштириб) қў йган бўлади; акс ҳолда, уларни мағлуб (таланган) ҳолда тарк этамиз», дедилар. Абу Бакр: «Эй Аллоҳнинг Расули, сиз бу Байтни қасд қилиб чиқдингиз — ҳеч кимни ўлдиришни ёки ҳеч ким билан урушни истамай. Бас, унга (Байтга) йўналинг; ким бизни ундан тўсса, биз у билан урушамиз», деди. У зот: «Аллоҳнинг исми билан (йўлда) давом этинглар», дедилар.