HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Sahih al-Buxoriy · HadisСаҳиҳ ал-Бухорий · Ҳадис4568Bob 16:Боб 16: Allohning soʻzi: «Qilganlariga xursand boʻlib, qilmaganlariga maqtalishni suyadiganlarni azobdan najotda deb hisoblama...» (Oli Imron surasi, 188)Аллоҳнинг сўзи: «Қилганларига хурсанд бўлиб, қилмаганларига мақталишни суядиганларни азобдан нажотда деб ҳисоблама...» (Оли Имрон сураси, 188)باب ‏{‏لاَ يَحْسِبَنَّ الَّذِينَ يَفْرَحُونَ بِمَا أَتَوْا‏}‏

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ مَرْوَانَ قَالَ لِبَوَّابِهِ اذْهَبْ يَا رَافِعُ إِلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْ لَئِنْ كَانَ كُلُّ امْرِئٍ فَرِحَ بِمَا أُوتِيَ، وَأَحَبَّ أَنْ يُحْمَدَ بِمَا لَمْ يَفْعَلْ، مُعَذَّبًا، لَنُعَذَّبَنَّ أَجْمَعُونَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَمَا لَكُمْ وَلِهَذِهِ إِنَّمَا دَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَهُودَ فَسَأَلَهُمْ عَنْ شَىْءٍ، فَكَتَمُوهُ إِيَّاهُ، وَأَخْبَرُوهُ بِغَيْرِهِ، فَأَرَوْهُ أَنْ قَدِ اسْتَحْمَدُوا إِلَيْهِ بِمَا أَخْبَرُوهُ عَنْهُ فِيمَا سَأَلَهُمْ، وَفَرِحُوا بِمَا أُوتُوا مِنْ كِتْمَانِهِمْ، ثُمَّ قَرَأَ ابْنُ عَبَّاسٍ ‏[quran sura="3" aya_start="187" aya_end="187"]{‏وَإِذْ أَخَذَ اللَّهُ مِيثَاقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ‏}‏ كَذَلِكَ حَتَّى قَوْلِهِ ‏[quran sura="3" aya_start="188" aya_end="188"]{‏يَفْرَحُونَ بِمَا أَتَوْا وَيُحِبُّونَ أَنْ يُحْمَدُوا بِمَا لَمْ يَفْعَلُوا‏}‏‏.‏ تَابَعَهُ عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ‏.‏ حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا الْحَجَّاجُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ مَرْوَانَ بِهَذَا‏.‏

(Alqama ibn Vaqqos xabar berdi)ki, Marvon oʻ z darvozaboniga: «Ey Rofiʼ, Ibn Abbosning oldiga borib (ayt): ‹Agar har bir kishi — oʻ ziga berilgan (narsa)dan xursand boʻ lgan va qilmagan (ish) bilan maqtalishni sevgan boʻ lsa — azoblanadigan boʻ lsa, albatta biz hammamiz azoblanamiz (lekin bu shunday emas-ku)?›» dedi. Ibn Abbos: «Sizlarga bu (oyat)ning nima daxli bor? Bu (oyat) faqat — Paygʻambar ﷺ yahudiylarni chaqirib, ulardan bir narsani soʻraganlarida, ular uni (haqiqatni) yashirib, unga boshqa (narsa)ni xabar qilganlari (haqida nozil boʻ ldi); ular u zotga — soʻragan narsasida oʻ zlari xabar qilgan (yolgʻon) bilan goʻ yo (yaxshilik qilib) maqtalishni koʻ rsatdi va (haqiqatni) yashirib qoldirgan (ish)laridan xursand boʻ ldilar», dedi. Soʻng Ibn Abbos: ‹Va eslang, Alloh kitob berilganlardan ahd (misoq) oldi...› (Al-Imron surasi, 187) — shu tarzda, to ‹...qilgan (ishi)dan xursand boʻ lib, qilmagan narsa bilan maqtalishni sevadilar› (Al-Imron surasi, 188) (degan) soʻziga qadar tilovat qildi.(Алқама ибн Ваққос хабар берди)ки, Марвон ў з дарвозабонига: «Эй Рофиъ, Ибн Аббоснинг олдига бориб (айт): ‹Агар ҳар бир киши — ў зига берилган (нарса)дан хурсанд бў лган ва қилмаган (иш) билан мақталишни севган бў лса — азобланадиган бў лса, албатта биз ҳаммамиз азобланамиз (лекин бу шундай эмас-ку)?›» деди. Ибн Аббос: «Сизларга бу (оят)нинг нима дахли бор? Бу (оят) фақат — Пайғамбар ﷺ яҳудийларни чақириб, улардан бир нарсани сўраганларида, улар уни (ҳақиқатни) яшириб, унга бошқа (нарса)ни хабар қилганлари (ҳақида нозил бў лди); улар у зотга — сўраган нарсасида ў злари хабар қилган (ёлғон) билан гў ё (яхшилик қилиб) мақталишни кў рсатди ва (ҳақиқатни) яшириб қолдирган (иш)ларидан хурсанд бў лдилар», деди. Сўнг Ибн Аббос: ‹Ва эсланг, Аллоҳ китоб берилганлардан аҳд (мисоқ) олди...› (Ал-Имрон сураси, 187) — шу тарзда, то ‹...қилган (иши)дан хурсанд бў либ, қилмаган нарса билан мақталишни севадилар› (Ал-Имрон сураси, 188) (деган) сўзига қадар тиловат қилди.

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ