حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَ عَامِلاً فَجَاءَهُ الْعَامِلُ حِينَ فَرَغَ مِنْ عَمَلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا لَكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. فَقَالَ لَهُ " أَفَلاَ قَعَدْتَ فِي بَيْتِ أَبِيكَ وَأُمِّكَ فَنَظَرْتَ أَيُهْدَى لَكَ أَمْ لاَ ". ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشِيَّةً بَعْدَ الصَّلاَةِ فَتَشَهَّدَ وَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ الْعَامِلِ نَسْتَعْمِلُهُ، فَيَأْتِينَا فَيَقُولُ هَذَا مِنْ عَمَلِكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي. أَفَلاَ قَعَدَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ وَأُمِّهِ فَنَظَرَ هَلْ يُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ، فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لاَ يَغُلُّ أَحَدُكُمْ مِنْهَا شَيْئًا، إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى عُنُقِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا جَاءَ بِهِ لَهُ رُغَاءٌ، وَإِنْ كَانَتْ بَقَرَةً جَاءَ بِهَا لَهَا خُوَارٌ، وَإِنْ كَانَتْ شَاةً جَاءَ بِهَا تَيْعَرُ، فَقَدْ بَلَّغْتُ ". فَقَالَ أَبُو حُمَيْدٍ ثُمَّ رَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ حَتَّى إِنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى عُفْرَةِ إِبْطَيْهِ. قَالَ أَبُو حُمَيْدٍ وَقَدْ سَمِعَ ذَلِكَ مَعِي زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَلُوهُ.
(Abu Humayd as-Soidiy (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ bir kishini (zakot yigʻishga) amal (xizmat)ga tayinladilar. Oʻsha amaldor ishidan boʻshagach (qaytib) kelib: «Yo Rasululloh, bu — sizniki, bu esa menga hadya qilingani», dedi. U zot unga: «Sen otang va onangning uyida oʻtirsang boʻlmasmidi — (shunda) senga hadya qilinarmidi yoki yoʻqmi, qarab koʻrarding?!» dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ oqshom, namozdan keyin turib, tashahhud aytib, Allohga loyiq (hamd) bilan sano aytdilar, keyin: «Ammo baʼd: biz xizmatga tayinlagan amaldorga nima boʻldiki, u bizning oldimizga kelib: ‹Bu — sizning ishingizdan (kelgani), bu esa menga hadya qilingani› deydi? U otasi va onasining uyida oʻtirsa boʻlmasmidi — (shunda) unga hadya qilinarmidi yoki yoʻqmi, qarab koʻrarmidi?! Muhammadning joni qoʻlida boʻlgan Zot bilan qasamki, biringiz undan (xizmat molidan) biror narsani xiyonat bilan olsa, albatta Qiyomat kunida uni boʻyniga koʻtarib keladi: agar (oʻsha narsa) tuya boʻlsa, uni boʻkirgan holda keltiradi; sigir boʻlsa, uni maʼragan holda keltiradi; qoʻy boʻlsa, uni baʼragan holda keltiradi. Bas, men (Allohning amrini) yetkazdim», dedilar. Abu Humayd: «Soʻng Rasululloh ﷺ qoʻllarini shu qadar koʻtardilarki, biz hatto ikki qoʻltigʻining oqini koʻrdik», dedi. Abu Humayd (yana): «Buni men bilan birga Zayd ibn Sobit ham Paygʻambar ﷺdan eshitgan; (xohlasangiz) undan soʻranglar», dedi.(Абу Ҳумайд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ бир кишини (закот йиғишга) амал (хизмат)га тайинладилар. Ўша амалдор ишидан бўшагач (қайтиб) келиб: «Ё Расулуллоҳ, бу — сизники, бу эса менга ҳадя қилингани», деди. У зот унга: «Сен отанг ва онангнинг уйида ўтирсанг бўлмасмиди — (шунда) сенга ҳадя қилинармиди ёки йўқми, қараб кўрардинг?!» дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ оқшом, намоздан кейин туриб, ташаҳҳуд айтиб, Аллоҳга лойиқ (ҳамд) билан сано айтдилар, кейин: «Аммо баъд: биз хизматга тайинлаган амалдорга нима бўлдики, у бизнинг олдимизга келиб: ‹Бу — сизнинг ишингиздан (келгани), бу эса менга ҳадя қилингани› дейди? У отаси ва онасининг уйида ўтирса бўлмасмиди — (шунда) унга ҳадя қилинармиди ёки йўқми, қараб кўрармиди?! Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган Зот билан қасамки, бирингиз ундан (хизмат молидан) бирор нарсани хиёнат билан олса, албатта Қиёмат кунида уни бўйнига кўтариб келади: агар (ўша нарса) туя бўлса, уни бўкирган ҳолда келтиради; сигир бўлса, уни маъраган ҳолда келтиради; қўй бўлса, уни баъраган ҳолда келтиради. Бас, мен (Аллоҳнинг амрини) етказдим», дедилар. Абу Ҳумайд: «Сўнг Расулуллоҳ ﷺ қўлларини шу қадар кўтардиларки, биз ҳатто икки қўлтиғининг оқини кўрдик», деди. Абу Ҳумайд (яна): «Буни мен билан бирга Зайд ибн Собит ҳам Пайғамбар ﷺдан эшитган; (хоҳласангиз) ундан сўранглар», деди.