حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ قَالَ اسْتَفْتَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ الأَنْصَارِيُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي نَذْرٍ كَانَ عَلَى أُمِّهِ، تُوُفِّيَتْ قَبْلَ أَنْ تَقْضِيَهُ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اقْضِهِ عَنْهَا ". وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ إِذَا بَلَغَتِ الإِبِلُ عِشْرِينَ، فَفِيهَا أَرْبَعُ شِيَاهٍ، فَإِنْ وَهَبَهَا قَبْلَ الْحَوْلِ أَوْ بَاعَهَا، فِرَارًا وَاحْتِيَالاً لإِسْقَاطِ الزَّكَاةِ، فَلاَ شَىْءَ عَلَيْهِ، وَكَذَلِكَ إِنْ أَتْلَفَهَا فَمَاتَ، فَلاَ شَىْءَ فِي مَالِهِ.
(Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki,) Saʼd ibn Uboda al-Ansoriy onasi zimmasidagi bir nazr (atalgan ibodat) haqida — u (onasi) buni ado etmay vafot etgan edi — Rasululloh ﷺdan fatvo soʻradi. Rasululloh ﷺ: «Uni onang (nomi)dan ado et», dedilar. (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa: «Tuyalar yigirmaga yetganda, ularda toʻrt qoʻy (zakot) bor; bas, agar (egasi) ularni yil (toʻlishi)dan oldin zakotni soqit qilish uchun (hiyla bilan) hadya qilsa yoki sotsa, unga hech narsa (lozim) emas; xuddi shuningdek, agar ularni nobud qilib (oʻzi ham) vafot etsa, uning molida hech (zakot) yoʻq», deydilar (— bu esa togʻri emas).(Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики,) Саъд ибн Убода ал-Ансорий онаси зиммасидаги бир назр (аталган ибодат) ҳақида — у (онаси) буни адо этмай вафот этган эди — Расулуллоҳ ﷺдан фатво сўради. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни онанг (номи)дан адо эт», дедилар. (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса: «Туялар йигирмага етганда, уларда тўрт қўй (закот) бор; бас, агар (эгаси) уларни йил (тўлиши)дан олдин закотни соқит қилиш учун (ҳийла билан) ҳадя қилса ёки соца, унга ҳеч нарса (лозим) эмас; худди шунингдек, агар уларни нобуд қилиб (ўзи ҳам) вафот эца, унинг молида ҳеч (закот) йўқ», дейдилар (— бу эса тоғри эмас).