ثنا عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ ، نَا ابْنُ خُزَيْمَةَ , نَا أَبُو الْخَطَّابِ زِيَادُ بْنُ يَحْيَى الْحَسَّانِيُّ , نَا مَرْحُومُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ , حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ , وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ زَيْدٍ , عَنْ أَبِيهِمَا , أَنَّهُ كَانَ فِي غَزَاةٍ فَسَمِعَ رَجُلا يُنَادِي آخَرَ , يَقُولُ : يَا سُرَّقُ يَا سُرَّقُ فَدَعَاهُ , فَقَالَ : مَا سُرَّقٌ ؟ فَقَالَ : سَمَّانِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , إِنِّي اشْتَرَيْتُ مِنْ أَعْرَابِيٍّ نَاقَةً ثُمَّ تَوَارَيْتُ عَنْهُ فَاسْتَهْلَكْتُ ثَمَنَهَا , فَجَاءَ الأَعْرَابِيُّ يَطْلُبُنِي , فَقَالَ لَهُ النَّاسُ : ائْتِ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاسْتَعْدِي عَلَيْهِ , فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، إِنَّ رَجُلا اشْتَرَى مِنِّي نَاقَةً ثُمَّ تَوَارَى عَنِّي فَمَا أَقْدِرُ عَلَيْهِ , قَالَ : " اطْلُبْهُ " , قَالَ : فَوَجَدَنِي فَأَتَى بِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , وَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، إِنَّ هَذَا اشْتَرَى مِنِّي نَاقَةً ثُمَّ تَوَارَى عَنِّي , فَقَالَ : " أَعْطِهِ ثَمَنَهَا " , قَالَ : فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، اسْتَهْلَكْتُهُ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَأَنْتَ سُرَّقٌ " , ثُمَّ قَالَ لِلأَعْرَابِيِّ : " اذْهَبْ فَبِعْهُ فِي السُّوقِ وَخُذْ ثَمَنَ نَاقَتِكَ " , فَأَقَامَنِي فِي السُّوقِ فَأَعْطَى فِيَّ ثَمَنًا , فَقَالَ لِلْمُشْتَرِي : مَا تَصْنَعُ بِهِ ؟ قَالَ : أُعْتِقُهُ , فَأَعْتَقَنِي الأَعْرَابِيُّ
Zayd ibn Aslamdan rivoyat qilinadiki, u bir gʻazotda edi. Bir kishining boshqasiga: «Ey Surraq, ey Surraq!» deb chaqirganini eshitdi va uni chaqirib: «Surraq nima degani?» dedi. U dedi: Bu ismni menga Rasululloh ﷺ qoʻyganlar. Men bir aʼrobiydan tuya sotib olgan, soʻng undan yashirinib, uning bahosini sarflab yuborgan edim. Aʼrobiy meni izlab keldi. Odamlar unga: «Rasululloh ﷺ huzurlariga borib, undan yordam soʻra», dedilar. U Rasululloh ﷺ huzurlariga kelib: «Ey Rasululloh, bir kishi mendan tuya sotib olib, soʻng mendan yashirindi, men uni topa olmayapman», dedi. U zot: «Uni izla», dedilar. U meni topib, Nabiy ﷺ huzurlariga olib keldi va: «Ey Rasululloh, mana bu kishi mendan tuya sotib olib, soʻng mendan yashirindi», dedi. U zot: «Unga tuyaning bahosini ber», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, men uni sarflab yubordim», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ: «Sen Surraqsan», dedilar. Soʻng aʼrobiyga: «Bor, uni bozorda sot va tuyangning bahosini ol», dedilar. U meni bozorda turgʻizdi, men uchun baho berildi. U xaridorga: «Uni nima qilasan?» dedi. U: «Ozod qilaman», dedi. Shunda aʼrobiy meni ozod qildi.Зайд ибн Асламдан ривоят қилинадики, у бир ғазотда эди. Бир кишининг бошқасига: «Эй Суррақ, эй Суррақ!» деб чақирганини эшитди ва уни чақириб: «Суррақ нима дегани?» деди. У деди: Бу исмни менга Расулуллоҳ ﷺ қўйганлар. Мен бир аъробийдан туя сотиб олган, сўнг ундан яшириниб, унинг баҳосини сарфлаб юборган эдим. Аъробий мени излаб келди. Одамлар унга: «Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига бориб, ундан ёрдам сўра», дедилар. У Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келиб: «Эй Расулуллоҳ, бир киши мендан туя сотиб олиб, сўнг мендан яширинди, мен уни топа олмаяпман», деди. У зот: «Уни изла», дедилар. У мени топиб, Набий ﷺ ҳузурларига олиб келди ва: «Эй Расулуллоҳ, мана бу киши мендан туя сотиб олиб, сўнг мендан яширинди», деди. У зот: «Унга туянинг баҳосини бер», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, мен уни сарфлаб юбордим», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Сен Суррақсан», дедилар. Сўнг аъробийга: «Бор, уни бозорда сот ва туянгнинг баҳосини ол», дедилар. У мени бозорда турғизди, мен учун баҳо берилди. У харидорга: «Уни нима қиласан?» деди. У: «Озод қиламан», деди. Шунда аъробий мени озод қилди.