حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ ، ثنا الْحُسَيْنُ بْنُ أَبِي رَبِيعٍ الْجُرْجَانِيُّ , ثنا أَبُو عَامِرٍ الْعَقَدِيُّ ، ثنا زُهَيْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ , عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ طَلْحَةَ , عَنْ عَمِّهِ عِمْرَانَ بْنِ طَلْحَةَ , عَنْ أُمِّهِ حَمْنَةَ بِنْتِ جَحْشٍ , قَالَتْ : كُنْتُ أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً شَدِيدَةً كَثِيرَةً , فَجِئْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْتَفْتِيهِ فَأُخْبِرُهُ فَوَجَدْتُهُ فِي بَيْتِ أُخْتِي زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ , قَالَتْ : فَقُلْتُ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , إِنِّي أُسْتَحَاضُ حَيْضَةً كَبِيرَةً شَدِيدَةً فَمَا تَرَى فِيهَا ؟ فَقَدْ مَنَعْتَنِي الصَّلاةَ وَالصِّيَامَ , قَالَ : " أَنْعَتُ لَكِ الْكُرْسُفَ فَإِنَّهُ يُذْهِبُ الدَّمَ " , قَالَتْ : هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ , قَالَ : " فَتَلَجَّمِي " , قَالَتْ : هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ , قَالَ : " اتَّخِذِي ثَوْبًا " , قَالَتْ : هُوَ أَكْثَرُ مِنْ ذَلِكَ إِنَّمَا أَثُجُّ ثَجًّا , فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " سَآمُرُكِ بِأَمْرَيْنِ أَيَّتَهُمَا فَعَلْتِ فَقَدْ أَجْزَأَ عَنْكِ مِنَ الآخَرِ , فَإِنْ قَوَيْتِ عَلَيْهِمَا فَأَنْتِ أَعْلَمُ " , قَالَ لَهَا : " إِنَّمَا هَذِهِ رَكْضَةٌ مِنْ رَكَضَاتِ الشَّيْطَانِ , فَتَحَيَّضِي سِتَّةَ أَيَّامٍ أَوْ سَبْعَةَ أَيَّامٍ فِي عِلْمِ اللَّهِ , ثُمَّ اغْتَسِلِي حَتَّى إِذَا رَأَيْتِ أَنَّكِ قَدْ طَهُرْتِ وَاسْتَنْقَيْتِ فَصَلِّي أَرْبَعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً أَوْ ثَلاثًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً وَأَيَّامَهَا وَصُومِي , فَإِنَّ ذَلِكَ يُجْزِئُكِ وَكَذَلِكَ فَافْعَلِي فِي كُلِّ شَهْرٍ كَمَا تَحِيضُ النِّسَاءُ وَكَمَا يَطْهُرْنَ لِمِيقَاتِ حَيْضِهِنَّ وَطُهْرِهِنَّ , فَإِنْ قَوَيْتِ عَلَى أَنْ تُؤَخِّرِي الظُّهْرَ وَتُعَجِّلِي الْعَصْرَ وَتَغْسِلِينَ حَتَّى تَطْهُرِي , ثُمَّ تُصَلِّينَ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ جَمِيعًا , ثُمَّ تُؤَخِّرِينَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلِينَ الْعِشَاءَ , ثُمَّ تَغْسِلِينَ وَتَجْمَعِينَ بَيْنَ الصَّلاتَيْنِ فَافْعَلِي , وَتَغْتَسِلِينَ مَعَ الْفَجْرِ فَصَلِّي وَصُومِي إِنْ قَدَرْتِ عَلَى ذَلِكَ " , قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " وَهَذَا أَعْجَبُ الأَمْرَيْنِ إِلَيَّ " . حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُحَمَّدٍ الصَّفَّارُ , نا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ الدَّقِيقِيُّ , نا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , ثنا شَرِيكٌ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ , بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ بْنِ زَكَرِيَّا , أنا عَبَّادُ بْنُ يَعْقُوبَ , نا عَمْرُو بْنُ ثَابِتٍ , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ , بِهَذَا الإِسْنَادِ نَحْوَهُ . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ مَالِكٍ الإِسْكَافِيُّ , ثنا الْحَارِثُ بْنُ مُحَمَّدٍ ، ثنا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ , ثنا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو , عَنِ ابْنِ عَقِيلٍ , بِهَذَا نَحْوَهُ . حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ , أنا الشَّافِعِيُّ , نا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي يَحْيَى , عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ , بِإِسْنَادِهِ نَحْوَهُ
Hamna binti Jahsh (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Men qattiq va koʻp istihoza qonini koʻrar edim. Shunda Nabiy ﷺdan fatvo soʻrash va (holimni) xabar qilish uchun u zotning huzurlariga keldim; u zotni opam Zaynab binti Jahshning uyida topdim. Men: «Yo Rasululloh, men katta va qattiq istihoza qonini koʻradigan ayolman; bu haqda nima deysiz? U meni namoz va roʻzadan toʻsdi», dedim. U zot: «Men senga paxtani tavsiya qilaman, chunki u qonni ketkazadi», dedilar. Men: «(Qon) bundan koʻproq», dedim. U zot: «Unda oʻzingni bogʻlab ol», dedilar. Men: «(Qon) bundan koʻproq», dedim. U zot: «Bir mato tut», dedilar. Men: «(Qon) bundan koʻproq, men sharqirab oqaman», dedim. Shunda Nabiy ﷺ menga: «Men senga ikki ishni buyuraman; qaysi birini qilsang, u senga ikkinchisidan kifoya qiladi; agar ikkalasiga ham kuching yetsa, oʻzing yaxshi bilasan», dedilar. Soʻng u zot unga: «Bu — shayton turtkilaridan bir turtkidir. Bas, Alloh ilmida olti kun yoki yetti kun hayz (hisobida) boʻl, soʻng gʻusl qil. Qachonki poklanganingni va tozalanganingni koʻrsang, yigirma toʻrt kecha yoki yigirma uch kecha va ularning kunlarida namoz oʻqi va roʻza tut, chunki bu senga kifoya qiladi. Har oyda ham shunday qil — ayollar hayz koʻrgani va hayz hamda poklik vaqtlarida poklangani kabi. Agar peshinni kechiktirib, asrni oldinroq (oʻqishga) va poklanguningcha gʻusl qilib, soʻng peshin bilan asrni birga oʻqishga, soʻng shomni kechiktirib, xuftonni oldinroq (oʻqishga), soʻng gʻusl qilib ikki namozni jamlashga kuching yetsa — shunday qil. Bomdod bilan birga ham gʻusl qilasan; bas, namoz oʻqi va roʻza tut, agar shunga qodir boʻlsang», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Bu — menga ikki ishdan maʼqulrogʻidir», dedilar. Buni Sharik, Amr ibn Sobit, Ubaydulloh ibn Amr va Ibrohim ibn Abu Yahyo ham Abdulloh ibn Muhammad ibn Aqildan shu isnod bilan shunga oʻxshash rivoyat qilishgan.Ҳамна бинти Жаҳш (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Мен қаттиқ ва кўп истиҳоза қонини кўрар эдим. Шунда Набий ﷺдан фатво сўраш ва (ҳолимни) хабар қилиш учун у зотнинг ҳузурларига келдим; у зотни опам Зайнаб бинти Жаҳшнинг уйида топдим. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен катта ва қаттиқ истиҳоза қонини кўрадиган аёлман; бу ҳақда нима дейсиз? У мени намоз ва рўзадан тўсди», дедим. У зот: «Мен сенга пахтани тавсия қиламан, чунки у қонни кетказади», дедилар. Мен: «(Қон) бундан кўпроқ», дедим. У зот: «Унда ўзингни боғлаб ол», дедилар. Мен: «(Қон) бундан кўпроқ», дедим. У зот: «Бир мато тут», дедилар. Мен: «(Қон) бундан кўпроқ, мен шарқираб оқаман», дедим. Шунда Набий ﷺ менга: «Мен сенга икки ишни буюраман; қайси бирини қилсанг, у сенга иккинчисидан кифоя қилади; агар иккаласига ҳам кучинг етса, ўзинг яхши биласан», дедилар. Сўнг у зот унга: «Бу — шайтон турткиларидан бир турткидир. Бас, Аллоҳ илмида олти кун ёки етти кун ҳайз (ҳисобида) бўл, сўнг ғусл қил. Қачонки покланганингни ва тозаланганингни кўрсанг, йигирма тўрт кеча ёки йигирма уч кеча ва уларнинг кунларида намоз ўқи ва рўза тут, чунки бу сенга кифоя қилади. Ҳар ойда ҳам шундай қил — аёллар ҳайз кўргани ва ҳайз ҳамда поклик вақтларида поклангани каби. Агар пешинни кечиктириб, асрни олдинроқ (ўқишга) ва поклангунингча ғусл қилиб, сўнг пешин билан асрни бирга ўқишга, сўнг шомни кечиктириб, хуфтонни олдинроқ (ўқишга), сўнг ғусл қилиб икки намозни жамлашга кучинг етса — шундай қил. Бомдод билан бирга ҳам ғусл қиласан; бас, намоз ўқи ва рўза тут, агар шунга қодир бўлсанг», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Бу — менга икки ишдан маъқулроғидир», дедилар. Буни Шарик, Амр ибн Собит, Убайдуллоҳ ибн Амр ва Иброҳим ибн Абу Яҳё ҳам Абдуллоҳ ибн Муҳаммад ибн Ақилдан шу иснод билан шунга ўхшаш ривоят қилишган.