أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي عَرُوبَةَ ، عَنْ قَتَادَةَ ، عَنْ يُونُسَ بْنِ جُبَيْرٍ ، عَنْ حِطَّانَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الرَّقَاشِيِّ ، قَالَ : صَلَّى بِنَا أَبُو مُوسَى : إِحْدَى صَلَاتَيْ الْعِشيِّ، فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ : أُقِرَّتْ الصَّلَاةُ بِالْبِرِّ وَالزَّكَاةِ، فَلَمَّا قَضَى أَبُو مُوسَى الصَّلَاةَ، قَالَ : أَيُّكُمْ الْقَائِلُ كَلِمَةَ كَذَا وَكَذَا، فَأَرَمَّ الْقَوْمُ. فَقَالَ : لَعَلَّكَ يَا حِطَّانُ قُلْتَهَا؟ قَالَ : مَا أَنَا قُلْتُهَا، وَقَدْ خِفْتُ أَنْ تَبْكَعَنِي بِهَا. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ الْقَوْمِ : أَنَا قُلْتُهَا، وَمَا أَرَدْتُ بِهَا إِلَّا الْخَيْرَ. فَقَالَ أَبُو مُوسَى : أَوَ مَا تَعْلَمُونَ مَا تَقُولُونَ فِي صَلَاتِكُمْ؟ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَطَبَنَا فَعَلَّمَنَا صَلَاتَنَا، وَبَيَّنَ لَنَا سُنَّتَنَا. قَالَ : أَحْسَبُهُ قَالَ : " إِذَا أُقِيمَتِ الصَّلَاةُ، فَلْيَؤُمَّكُمْ أَحَدُكُمْ، فَإِذَا كَبَّرَ، فَكَبِّرُوا، وَإِذَا قَالَ : # غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلا الضَّالِّينَ سورة الفاتحة آية 7 #، فَقُولُوا : آمِينَ، يُجِبْكُمْ اللَّهُ، فَإِذَا كَبَّرَ، وَرَكَعَ فَكَبِّرُوا، وَارْكَعُوا، فَإِنَّ الْإِمَامَ يَرْكَعُ قَبْلَكُمْ وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ "، قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَتِلْكَ بِتِلْكَ، فَإِذَا قَالَ : سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، فَقُولُوا : اللَّهُمَّ رَبَّنَا لَكَ الْحَمْدُ أَوْ قَالَ : رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ ، فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ : سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، فَإِذَا كَبَّرَ وَسَجَدَ، فَكَبِّرُوا وَاسْجُدُوا، فَإِنَّ الْإِمَامَ يَسْجُدُ قَبْلَكُمْ، وَيَرْفَعُ قَبْلَكُمْ "، قَالَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " فَتِلْكَ بِتِلْكَ، فَإِذَا كَانَ عِنْدَ الْقَعْدَةِ فَلْيَكُنْ مِنْ أَوَّلِ قَوْلِ أَحَدِكُمْ : التَّحِيَّاتُ الطَّيِّبَاتُ الصَّلَوَاتُ لِلَّهِ، السَّلَامُ أَوْ سَلَامٌ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلَامُ أَوْ سَلَامٌ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ، وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ "
Hitton ibn Abdulloh ar-Raqoshiy aytdi: Abu Muso bizga kechki ikki namozdan birini oʻqib berdi. Shunda qavmdan bir kishi: «Namoz birr (yaxshilik) va zakot bilan barqaror qilindi», dedi. Abu Muso namozni ado etib boʻlgach: «Qaysingiz falon-falon soʻzni aytdi?» dedi. Qavm jim qoldi. Soʻng u: «Ehtimol, ey Hitton, buni sen aytgandirsan?» dedi. (Hitton): «Men aytganim yoʻq, buning uchun meni koyishingizdan qoʻrqqan ham edim», dedi. Qavmdan bir kishi: «Men aytdim, u bilan faqat yaxshilikni koʻzladim», dedi. Shunda Abu Muso: «Namozingizda nima deyishingizni bilmaysizlarmi? Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib, bizga namozimizni oʻrgatdilar va sunnatimizni bayon qildilar», dedi. (Rovi) dedi: Men u shunday dedi deb oʻylayman: «Namozga iqomat aytilsa, biringiz sizlarga imom boʻlsin. U takbir aytsa, takbir aytinglar; u: ‹Gʻayril-magʻzubi alayhim va laz-zoolliin› (Fotiha 7) desa, ‹Omiin›, denglar — Alloh sizlarga ijobat qiladi. U takbir aytib rukuʼ qilsa, takbir aytinglar va rukuʼ qilinglar, chunki imom sizlardan oldin rukuʼ qiladi va sizlardan oldin (boshini) koʻtaradi». Allohning Nabiysi ﷺ: «Mana shu mana shunga (badal boʻladi). U: ‹Samiʼallohu liman hamidah›, desa, sizlar: ‹Allohumma rabbanaa lakal-hamd›, yoki: ‹Rabbanaa va lakal-hamd›, denglar; chunki Alloh Oʻz Nabiysining tili bilan: ‹Samiʼallohu liman hamidah›, dedi. U takbir aytib sajda qilsa, takbir aytinglar va sajda qilinglar, chunki imom sizlardan oldin sajda qiladi va sizlardan oldin koʻtariladi», dedilar. Allohning Nabiysi ﷺ: «Mana shu mana shunga (badal boʻladi). Qaʼda (oʻtirish) vaqti boʻlganida, biringizning birinchi soʻzi: ‹At-tahiyyaatut-toyyibaatus-salavaatu lillah, assalomu — yoki: salomun — alayka ayyuhan-nabiyyu va rahmatullohi va barakaatuh, assalomu — yoki: salomun — alaynaa va alaa ibaadillahis-solihiin, ash-hadu al-laa ilaaha illalloh va ash-hadu anna Muhammadan abduhu va rasuuluh› boʻlsin», dedilar.Ҳиттон ибн Абдуллоҳ ар-Рақоший айтди: Абу Мусо бизга кечки икки намоздан бирини ўқиб берди. Шунда қавмдан бир киши: «Намоз бирр (яхшилик) ва закот билан барқарор қилинди», деди. Абу Мусо намозни адо этиб бўлгач: «Қайсингиз фалон-фалон сўзни айтди?» деди. Қавм жим қолди. Сўнг у: «Эҳтимол, эй Ҳиттон, буни сен айтгандирсан?» деди. (Ҳиттон): «Мен айтганим йўқ, бунинг учун мени койишингиздан қўрққан ҳам эдим», деди. Қавмдан бир киши: «Мен айтдим, у билан фақат яхшиликни кўзладим», деди. Шунда Абу Мусо: «Намозингизда нима дейишингизни билмайсизларми? Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб, бизга намозимизни ўргатдилар ва суннатимизни баён қилдилар», деди. (Рови) деди: Мен у шундай деди деб ўйлайман: «Намозга иқомат айтилса, бирингиз сизларга имом бўлсин. У такбир айтса, такбир айтинглар; у: ‹Ғайрил-мағзуби алайҳим ва лаз-зооллиин› (Фотиҳа 7) деса, ‹Омиин›, денглар — Аллоҳ сизларга ижобат қилади. У такбир айтиб рукуъ қилса, такбир айтинглар ва рукуъ қилинглар, чунки имом сизлардан олдин рукуъ қилади ва сизлардан олдин (бошини) кўтаради». Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Мана шу мана шунга (бадал бўлади). У: ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ›, деса, сизлар: ‹Аллоҳумма раббанаа лакал-ҳамд›, ёки: ‹Раббанаа ва лакал-ҳамд›, денглар; чунки Аллоҳ Ўз Набийсининг тили билан: ‹Самиъаллоҳу лиман ҳамидаҳ›, деди. У такбир айтиб сажда қилса, такбир айтинглар ва сажда қилинглар, чунки имом сизлардан олдин сажда қилади ва сизлардан олдин кўтарилади», дедилар. Аллоҳнинг Набийси ﷺ: «Мана шу мана шунга (бадал бўлади). Қаъда (ўтириш) вақти бўлганида, бирингизнинг биринчи сўзи: ‹Ат-таҳийяатут-тоййибаатус-салаваату лиллаҳ, ассалому — ёки: саломун — алайка айюҳан-набийю ва раҳматуллоҳи ва баракаатуҳ, ассалому — ёки: саломун — алайнаа ва алаа ибаадиллаҳис-солиҳиин, аш-ҳаду ал-лаа илааҳа иллаллоҳ ва аш-ҳаду анна Муҳаммадан абдуҳу ва расуулуҳ› бўлсин», дедилар.