نا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي صَفْوَانَ الثَّقَفِيُّ ، نا بَهْزٌ يَعْنِي ابْنَ أَسَدٍ ، ثنا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ سَلَمَةَ ، أَخْبَرَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَبَاحٍ ، حَدَّثَ الْقَوْمَ فِي الْمَسْجِدِ الْجَامِعِ وَفِي الْقَوْمِ عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ ، فَقَالَ عِمْرَانُ : مَنِ الْفَتَى ؟ فَقَالَ : امْرُؤٌ مِنَ الأَنْصَارِ ، فَقَالَ عِمْرَانُ : الْقَوْمُ أَعْلَمُ بِحَدِيثِهِمُ ، انْظُرْ كَيْفَ تُحَدِّثُ ، فَإِنِّي سَابِعُ سَبْعَةٍ تِلْكَ اللَّيْلَةِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، فَقَالَ عِمْرَانُ : مَا كُنْتَ أَرَى أَحَدًا بَقِيَ يَحْفَظُ هَذَا الْحَدِيثَ غَيْرِي ، فَقَالَ : سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ ، يَقُولُ : كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَفَرٍ ، فَقَالَ : " إِنَّكُمْ إِلا تُدْرِكُوا الْمَاءَ مِنْ غَدٍ تَعْطَشُوا ، فَانْطَلَقَ سَرَعَانُ النَّاسُ " ، فَقَالَ أَبُو قَتَادَةَ : وَلَزِمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ اللَّيْلَةِ ، فَنَعَسَ فَنَامَ فَدَعَمْتُهُ ، ثُمَّ نَعَسَ أَيْضًا ، فَمَالَ فَدَعَمْتُهُ ، ثُمَّ نَعَسَ فَمَالَ أُخْرَى حَتَّى كَادَ يَنْجَفِلُ ، فَاسْتَيْقَظَ ، فَقَالَ : " مَنِ الرَّجُلُ ؟ " ، فَقُلْتُ : أَبُو قَتَادَةَ ، فَقَالَ : " مِنْ كَمْ كَانَ مَسِيرَكَ هَذَا ؟ " ، قُلْتُ : مُنْذُ اللَّيْلَةِ ، فَقَالَ : " حَفِظَكَ اللَّهُ بِمَا حَفِظْتَ بِهِ نَبِيَّهُ " ، ثُمَّ قَالَ : " لَوْ عَرَّسْنَا " ، فَمَالَ إِلَى شَجَرَةٍ وَمِلْتُ مَعَهُ ، فَقَالَ : " هَلْ تَرَى مِنْ أَحَدٍ ؟ " ، قُلْتُ : نَعَمْ ، هَذَا رَاكِبٌ ، هَذَا رَاكِبٌ ، هَذَانِ رَاكِبَانِ ، هَؤُلاءِ ثَلاثَةٌ ، حَتَّى صِرْنَا سَبْعَةً ، فَقَالَ : " احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلاتَنَا ، لا نَرْقُدُ عَنْ صَلاةِ الْفَجْرِ " ، فَضُرِبَ عَلَى آذَانِهِمْ حَتَّى أَيْقَظَهُمْ حَرُّ الشَّمْسِ ، فَقَامُوا فَاقْتَادُوا هُنَيْئَةً ثُمَّ نَزَلُوا ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " أَمَعَكُمْ مَاءٌ ؟ " فَقُلْتُ : نَعَمْ ، مَعِي مِيضَأَةٌ لِي فِيهَا مَاءٌ ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " ائْتِ بِهَا " ، فَأَتَيْتُهُ بِهَا ، فَقَالَ : " مُسُّوا مِنْهَا ، مُسُّوا مِنْهَا " ، فَتَوَضَّأْنَا وَبَقِيَ مِنْهَا جُرْعَةٌ ، فَقَالَ : " ازْدَهِرْهَا يَا أَبَا قَتَادَةَ ، فَإِنَّ لِهَذِهِ نَبَأٌ ! فَأَذَّنَ بِلالٌ ، فَصَلَّوْا رَكْعَتَيِ الْفَجْرِ ، ثُمَّ صَلَّوَا الْفَجْرَ ، ثُمَّ رَكِبُوا ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ : فَرَّطْنَا فِي صَلاتِنَا ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " مَا تَقُولُونَ ؟ إِنْ كَانَ شَيْءٌ مِنْ أَمْرِ دُنْيَاكُمْ فَشَأْنُكُمْ بِهِ ، وَإِنْ كَانَ شَيْءٌ مِنْ أَمْرِ دِينِكُمْ فَإِلَيَّ " ، قُلْنَا : يَا رَسُولَ اللَّهِ ، فَرَّطْنَا فِي صَلاتِنَا ، فَقَالَ : " إِنَّهُ لا تَفْرِيطَ فِي النَّوْمِ ، وَإِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ ، وَإِذَا سَهَا أَحَدُكُمْ عَنْ صَلاتِهِ ، فَلْيُصَلِّهَا حِينَ يَذْكُرُهَا ، وَمَنَ الْغَدِ لَلْوَقْتِ " . فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ
Sobit al-Bunoniydan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Roboh jomeʼ masjidda odamlarga hadis aytdi, qavm orasida Imron ibn Husayn ham bor edi. Imron: «Bu yigit kim?» dedi. U: «Ansorlardan bir kishi», dedi. Imron: «Qavm oʻz hadisini yaxshiroq biladi, qanday hadis aytayotganingga qara, chunki men oʻsha kechada Rasululloh ﷺ bilan birga boʻlgan yetti kishining yettinchisi edim», dedi. Soʻng Imron: «Bu hadisni mendan boshqa yodida saqlab qolgan biror kishi bor deb oʻylamas edim», dedi. U: Men Abu Qatodaning shunday deganini eshitdim, dedi: Biz safarda Rasululloh ﷺ bilan birga edik. U zot: «Agar ertaga suvga yetib bormasangiz, tashna qolasiz», dedilar. Shunda odamlarning shoshqinlari oldinga joʻnab ketishdi. Abu Qatoda aytdi: Men oʻsha kechada Rasululloh ﷺ dan ajralmadim. U zot mudrab uxlab qoldilar, men u zotni tutib turdim. Soʻng yana mudradilar va egildilar, men yana tutdim. Soʻng yana mudrab, boshqa tomonga egildilar, hatto yiqilib tushayozdilar. Shunda uygʻonib: «Bu kishi kim?» dedilar. Men: «Abu Qatoda», dedim. U zot: «Bu yurishing qachondan beri?» dedilar. Men: «Kechadan beri», dedim. U zot: «Alloh Uning Nabiysini asraganing sababli seni asrasin», dedilar. Soʻng: «Dam olsak edi», dedilar-da, bir daraxt tomon burildilar, men ham u zot bilan burildim. U zot: «Birortasini koʻryapsanmi?» dedilar. Men: «Ha, mana bir otliq, mana yana bir otliq, mana ikki otliq, mana bular uchta», dedim, hatto yetti kishi boʻldik. U zot: «Namozimizni saqlanglar, bomdod namozidan uxlab qolmaylik», dedilar. Ammo ularning quloqlariga uyqu urildi, hatto quyoshning issigʻi ularni uygʻotdi. Ular turib, bir oz ulovlarini yetaklab yurdilar, soʻng tushdilar. Rasululloh ﷺ: «Sizlarda suv bormi?» dedilar. Men: «Ha, menda suv solingan idishim bor», dedim. Rasululloh ﷺ: «Uni keltir», dedilar. Men uni keltirdim. U zot: «Undan oz-ozdan oling, undan oz-ozdan oling», dedilar. Biz tahorat oldik va undan bir hoʻplam qoldi. U zot: «Ey Abu Qatoda, buni asrab qoʻy, chunki bunda bir xabar bor», dedilar. Soʻng Bilol azon aytdi, ular bomdodning ikki rakatini oʻqidilar, keyin bomdodni oʻqidilar, soʻng ulovlariga mindilar. Baʼzilari bir-biriga: «Namozimizda kamchilikka yoʻl qoʻydik», deyishdi. Rasululloh ﷺ: «Nima deyapsizlar? Agar dunyo ishlaringizdan biror narsa boʻlsa, oʻzingiz bilasiz; agar diningiz ishidan biror narsa boʻlsa, u menga aytiladi», dedilar. Biz: «Yo Rasululloh, namozimizda kamchilikka yoʻl qoʻydik», dedik. U zot: «Uyquda kamchilik boʻlmaydi, kamchilik faqat uygʻoqlikdadir. Biringiz namozini unutsa, uni eslagan paytida oʻqisin, ertasiga esa oʻz vaqtida oʻqisin», dedilar. Soʻng u hadisni toʻliq zikr qildi.Собит ал-Бунонийдан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Робоҳ жомеъ масжидда одамларга ҳадис айтди, қавм орасида Имрон ибн Ҳусайн ҳам бор эди. Имрон: «Бу йигит ким?» деди. У: «Ансорлардан бир киши», деди. Имрон: «Қавм ўз ҳадисини яхшироқ билади, қандай ҳадис айтаётганингга қара, чунки мен ўша кечада Расулуллоҳ ﷺ билан бирга бўлган етти кишининг еттинчиси эдим», деди. Сўнг Имрон: «Бу ҳадисни мендан бошқа ёдида сақлаб қолган бирор киши бор деб ўйламас эдим», деди. У: Мен Абу Қатоданинг шундай деганини эшитдим, деди: Биз сафарда Расулуллоҳ ﷺ билан бирга эдик. У зот: «Агар эртага сувга етиб бормасангиз, ташна қоласиз», дедилар. Шунда одамларнинг шошқинлари олдинга жўнаб кетишди. Абу Қатода айтди: Мен ўша кечада Расулуллоҳ ﷺ дан ажралмадим. У зот мудраб ухлаб қолдилар, мен у зотни тутиб турдим. Сўнг яна мудрадилар ва эгилдилар, мен яна тутдим. Сўнг яна мудраб, бошқа томонга эгилдилар, ҳатто йиқилиб тушаёздилар. Шунда уйғониб: «Бу киши ким?» дедилар. Мен: «Абу Қатода», дедим. У зот: «Бу юришинг қачондан бери?» дедилар. Мен: «Кечадан бери», дедим. У зот: «Аллоҳ Унинг Набийсини асраганинг сабабли сени асрасин», дедилар. Сўнг: «Дам олсак эди», дедилар-да, бир дарахт томон бурилдилар, мен ҳам у зот билан бурилдим. У зот: «Бирортасини кўряпсанми?» дедилар. Мен: «Ҳа, мана бир отлиқ, мана яна бир отлиқ, мана икки отлиқ, мана булар учта», дедим, ҳатто етти киши бўлдик. У зот: «Намозимизни сақланглар, бомдод намозидан ухлаб қолмайлик», дедилар. Аммо уларнинг қулоқларига уйқу урилди, ҳатто қуёшнинг иссиғи уларни уйғотди. Улар туриб, бир оз уловларини етаклаб юрдилар, сўнг тушдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларда сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа, менда сув солинган идишим бор», дедим. Расулуллоҳ ﷺ: «Уни келтир», дедилар. Мен уни келтирдим. У зот: «Ундан оз-оздан олинг, ундан оз-оздан олинг», дедилар. Биз таҳорат олдик ва ундан бир ҳўплам қолди. У зот: «Эй Абу Қатода, буни асраб қўй, чунки бунда бир хабар бор», дедилар. Сўнг Билол азон айтди, улар бомдоднинг икки ракатини ўқидилар, кейин бомдодни ўқидилар, сўнг уловларига миндилар. Баъзилари бир-бирига: «Намозимизда камчиликка йўл қўйдик», дейишди. Расулуллоҳ ﷺ: «Нима деяпсизлар? Агар дунё ишларингиздан бирор нарса бўлса, ўзингиз биласиз; агар динингиз ишидан бирор нарса бўлса, у менга айтилади», дедилар. Биз: «Ё Расулуллоҳ, намозимизда камчиликка йўл қўйдик», дедик. У зот: «Уйқуда камчилик бўлмайди, камчилик фақат уйғоқликдадир. Бирингиз намозини унутса, уни эслаган пайтида ўқисин, эртасига эса ўз вақтида ўқисин», дедилар. Сўнг у ҳадисни тўлиқ зикр қилди.