2590 ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ هَاشِمٍ ، ثنا بَهْزُ يَعْنِي ابْنَ أَسَدٍ ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ ثَابِتٍ ، قَالَ : ثنا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ ، قَالَ : وَفَدَتْ وُفُودٌ إِلَى مُعَاوِيَةَ أَنَا فِيهِمْ وَأَبُو هُرَيْرَةَ ، وَذَاكَ فِي رَمَضَانَ ، فَذَكَرَ حَدِيثًا طَوِيلا مِنْ فَتْحِ مَكَّةَ ، وَقَالَ : فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ : أَلا أُعْلِمُكُمْ بِحَدِيثٍ مِنْ حَدِيثِكُمْ يَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ ، فَذَكَرَ فَتْحَ مَكَّةَ ، قَالَ : وَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَدَخَلَ مَكَّةَ ، فَذَكَرَ الْحَدِيثَ بِطُولِهِ ، وَقَالَ : فَأَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى الْحَجَرِ ، فَاسْتَلَمَهُ وَطَافَ بِالْبَيْتِ فِي يَدِهِ قَوْسٌ أَخَذَ بِسِيَةِ الْقَوْسِ , فَأَتَى فِي طَوَافِهِ صَنَمًا فِي جَنَبَةِ الْبَيْتِ يَعْبُدُونَهُ ، فَجَعَلَ يَطْعَنُ بِهَا فِي عَيْنَيْهِ وَيَقُولُ : " جَاءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ " ، ثُمَّ أَتَى الصَّفَا فَعَلاهُ حَيْثُ يَنْظُرُ إِلَى الْبَيْتِ ، فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَذْكُرُ اللَّهَ بِمَا شَاءَ أَنْ يَذْكُرَهُ ، وَيَدْعُوهُ ، وَالأَنْصَارُ تَحْتَهُ " ، ثُمَّ ذَكَرَ بَاقِيَ الْحَدِيثِ ، ثَنَاهُ الرَّبِيعُ بْنُ سُلَيْمَانَ ، ثنا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ ، بِنَحْوِهِ ، وَقَالَ : " فَرَفَعَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَحْمَدُ اللَّهَ ، وَيَدْعُوهُ بِمَا شَاءَ اللَّهُ "
Abdulloh ibn Roboh aytdi: Muoviyaning huzuriga vakillar keldi, men ham ular orasida edim, Abu Hurayra ham (bor edi); bu Ramazonda edi. — Va u Makka fathi haqidagi uzun bir hadisni zikr qildi — va dedi: Abu Hurayra: «Ey ansorlar jamoasi, sizlarga oʻz hadisingizdan bir hadisni bildiraymi?» dedi — va u Makka fathini zikr qildi. U aytdi: Rasululloh ﷺ kelib, Makkaga kirdilar. — Va u hadisni toʻlaligicha zikr qildi — va dedi: Rasululloh ﷺ Hajarga yuzlandilar, uni istilom qildilar va Baytni tavof qildilar; qoʻllarida yoy bor edi, uni yoyning uchidan ushlagan edilar. Tavoflarida Baytning bir chetidagi, ular ibodat qiladigan butga yetdilar va u bilan uning ikki koʻziga sancha boshladilar hamda: «Haq keldi va botil zoyil boʻldi», der edilar. Soʻng Safoga kelib, Baytga koʻrinadigan joygacha unga koʻtarildilar, ikki qoʻllarini koʻtardilar va Allohni Oʻzi xohlagancha zikr qila boshladilar hamda Unga duo qildilar; ansorlar esa ularning tagida edilar. — Soʻng u hadisning qolganini zikr qildi. Buni bizga Rabiʼ ibn Sulaymon shunga oʻxshash rivoyat qildi va: «Ikki qoʻllarini koʻtardilar va Allohga hamd ayta boshladilar hamda Unga Alloh xohlagancha duo qildilar», dedi.Абдуллоҳ ибн Робоҳ айтди: Муовиянинг ҳузурига вакиллар келди, мен ҳам улар орасида эдим, Абу Ҳурайра ҳам (бор эди); бу Рамазонда эди. — Ва у Макка фатҳи ҳақидаги узун бир ҳадисни зикр қилди — ва деди: Абу Ҳурайра: «Эй ансорлар жамоаси, сизларга ўз ҳадисингиздан бир ҳадисни билдирайми?» деди — ва у Макка фатҳини зикр қилди. У айтди: Расулуллоҳ ﷺ келиб, Маккага кирдилар. — Ва у ҳадисни тўлалигича зикр қилди — ва деди: Расулуллоҳ ﷺ Ҳажарга юзландилар, уни истилом қилдилар ва Байтни тавоф қилдилар; қўлларида ёй бор эди, уни ёйнинг учидан ушлаган эдилар. Тавофларида Байтнинг бир четидаги, улар ибодат қиладиган бутга етдилар ва у билан унинг икки кўзига санча бошладилар ҳамда: «Ҳақ келди ва ботил зойил бўлди», дер эдилар. Сўнг Сафога келиб, Байтга кўринадиган жойгача унга кўтарилдилар, икки қўлларини кўтардилар ва Аллоҳни Ўзи хоҳлаганча зикр қила бошладилар ҳамда Унга дуо қилдилар; ансорлар эса уларнинг тагида эдилар. — Сўнг у ҳадиснинг қолганини зикр қилди. Буни бизга Рабиъ ибн Сулаймон шунга ўхшаш ривоят қилди ва: «Икки қўлларини кўтардилар ва Аллоҳга ҳамд айта бошладилар ҳамда Унга Аллоҳ хоҳлаганча дуо қилдилар», деди.