ثنا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ ، ثنا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ . ح وثنا يَعْقُوبُ الدَّوْرَقِيُّ ، وَزِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ أَبُو هَاشِمٍ ، وَمُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ ، قَالُوا : ثنا إِسْمَاعِيلُ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ ، أَنَّ رَجُلا مِنْ قُرَيْشٍ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو : إِنِّي مُصَفِّفٌ مِنَ الأَهْلِ وَالْحُمُولَةِ ، إِنَّمَا حُمُولَتُنَا هَذِهِ الْحُمُرُ الدَّيَّانَةُ ، أَفَأَفِيضُ مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ ؟ فَقَالَ : " أَمَّا إِبْرَاهِيمُ ، فَإِنَّهُ بَاتَ بِمِنًى ، حَتَّى أَصْبَحَ وَطَلَعَ حَاجِبُ الشَّمْسِ سَارَ إِلَى عَرَفَةَ حَتَّى نَزَلَ مَنْزِلَهُ مِنْهَا " ، وَقَالَ مُؤَمَّلٌ : مَنْزِلَهُ مِنْ عَرَفَةَ ، وَقَالُوا : ثُمَّ رَاحَ فَوَقَفَ مَوْقِفَهُ مِنْهُ ، وَقَالَ مُؤَمَّلٌ : مِنْهَا ، وَقَالُوا : حَتَّى غَابَتِ الشَّمْسُ أَفَاضَ فَأَتَى جَمْعًا ، قَالَ زِيَادٌ : فَنَزَلَ مَنْزِلَهُ مِنْهُ ، وَقَالَ مُؤَمَّلٌ : مِنْهَا ، وَقَالُوا : ثُمَّ بَاتَ بِهِ حَتَّى إِذَا كَانَتِ لِصَلاةِ الصُّبْحِ الْمُعَجَّلَةِ ، وَقَفَ حَتَّى إِذَا كَانَ لِصَلاةِ الصُّبْحِ الْمُسْفِرَةِ أَفَاضَ ، فَتِلْكَ مِلَّةُ أَبِيكُمْ إِبْرَاهِيمَ ، وَقَدْ أُمِرَ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَتَّبِعَهُ ، هَذَا حَدِيثُ ابْنِ عُلَيَّةَ
Ibn Abu Mulaykadan rivoyat qilinadiki, Qurayshdan bir kishi Abdulloh ibn Amrga: «Menda ahlim ham, yuk ulovlarim ham koʻp; yuk ulovlarimiz esa mana shu eshaklardir. Jamʼdan kechasi qaytsam boʻladimi?» dedi. U dedi: «Ibrohimga kelsak, u Minoda tunadi, toki tong otdi va quyoshning qoshi koʻrinishi bilan Arafaga yoʻl oldi, toki undagi manziliga tushdi». Muammal: «Arafadagi manziliga», dedi. Ular dedilar: «Soʻng joʻnab, undagi turish joyida turdi» — Muammal: «undan», dedi. Ular dedilar: «Toki quyosh botganda qaytib joʻnadi va Jamʼga keldi» — Ziyod: «undagi manziliga tushdi», dedi, Muammal esa: «undan», dedi. Ular dedilar: «Soʻng u yerda tunadi. Erta bomdod namozi vaqti boʻlganda turdi, tong yorishgan bomdod namozi vaqti boʻlganda esa (Minoga) qaytdi. Mana shu — otangiz Ibrohimning millatidir, Nabiyingiz ﷺ esa unga ergashishga buyurilgan». Bu — Ibn Ulayyaning hadisi.Ибн Абу Мулайкадан ривоят қилинадики, Қурайшдан бир киши Абдуллоҳ ибн Амрга: «Менда аҳлим ҳам, юк уловларим ҳам кўп; юк уловларимиз эса мана шу эшаклардир. Жамъдан кечаси қайтсам бўладими?» деди. У деди: «Иброҳимга келсак, у Минода тунади, токи тонг отди ва қуёшнинг қоши кўриниши билан Арафага йўл олди, токи ундаги манзилига тушди». Муаммал: «Арафадаги манзилига», деди. Улар дедилар: «Сўнг жўнаб, ундаги туриш жойида турди» — Муаммал: «ундан», деди. Улар дедилар: «Токи қуёш ботганда қайтиб жўнади ва Жамъга келди» — Зиёд: «ундаги манзилига тушди», деди, Муаммал эса: «ундан», деди. Улар дедилар: «Сўнг у ерда тунади. Эрта бомдод намози вақти бўлганда турди, тонг ёришган бомдод намози вақти бўлганда эса (Минога) қайтди. Мана шу — отангиз Иброҳимнинг миллатидир, Набийингиз ﷺ эса унга эргашишга буюрилган». Бу — Ибн Улайянинг ҳадиси.