ثنا عَبْدُ الْجَبَّارِ بْنُ الْعَلاءِ ، وَسَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , قَالا : ثنا سُفْيَانُ ، عَنِ الزُّهْرِيِّ ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ ، وَقَالَ الْمَخْزُومِيُّ : مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرٍ , قَالَ : شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ، فَقَالَ : " إِنّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى عَنْ صِيَامِ هَذَيْنِ الْيَوْمَيْنِ ، وَأَمَّا يَوْمُ الْفِطْرِ فَفِطْرُكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ ، وَأَمَّا يَوْمُ الأَضْحَى ، فَتَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ " ، خَرَّجْتُ هَذَا الْبَابَ بِتَمَامِهِ فِي كِتَابِ الصِّيَامِ كِتَابِي الْكَبِيرِ ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ : أَبُو عُبَيْدٍ هَذَا اخْتَلَفَ الرُّوَاةُ فِي ذِكْرِ وَلائِهِ ، فَقَالَ بَعْضُ الرُّوَاةِ : مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ، وَمِثْلُ هَذَا لا يَكُونُ عِنْدِي مُتَضَادٌّ قَدْ يَجُوزُ أَنْ يَكُونَ ابْنُ أَزْهَرَ ، وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ اشْتَرَكَا فِي عِتْقِهِ ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ : مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ ، وَقَالَ بَعْضُهُمْ : مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرِ ، لأَنَّ وَلاءَهُ لِمُعْتِقَيْهِ جَمِيعًا
Abu Ubayd — Ibn Azharning mavlosi — aytdi: Men Umar ibn Xattob bilan birga iydda hozir boʻldim. U: «Albatta, Rasululloh ﷺ mana shu ikki kunni roʻza tutishdan qaytardilar: Fitr kuniga kelsak, u sizlarning roʻzangizdan chiqish (kuni)dir; Azho kuniga kelsak, unda sizlar qurbonligingizdan yeysizlar», dedi. Bu bobni toʻlaligicha oʻzimning Katta kitobim — Siyom kitobida keltirganman. Abu Bakr aytdi: Bu Abu Ubayd kimning mavlosi ekanini zikr qilishda roviylar ixtilof qilganlar: baʼzi roviylar Abdurrahmon ibn Avfning mavlosi, deganlar. Bunday narsa mening nazdimda zid emas: Ibn Azhar bilan Abdurrahmon ibn Avf uni ozod qilishda sherik boʻlgan boʻlishlari mumkin; shu sababli baʼzilari Abdurrahmon ibn Avfning mavlosi, deganlar, baʼzilari esa Ibn Azharning mavlosi, deganlar — chunki uning valosi uni ozod qilgan ikkovigadir.Абу Убайд — Ибн Азҳарнинг мавлоси — айтди: Мен Умар ибн Хаттоб билан бирга ийдда ҳозир бўлдим. У: «Албатта, Расулуллоҳ ﷺ мана шу икки кунни рўза тутишдан қайтардилар: Фитр кунига келсак, у сизларнинг рўзангиздан чиқиш (куни)дир; Азҳо кунига келсак, унда сизлар қурбонлигингиздан ейсизлар», деди. Бу бобни тўлалигича ўзимнинг Катта китобим — Сиём китобида келтирганман. Абу Бакр айтди: Бу Абу Убайд кимнинг мавлоси эканини зикр қилишда ровийлар ихтилоф қилганлар: баъзи ровийлар Абдурраҳмон ибн Авфнинг мавлоси, деганлар. Бундай нарса менинг наздимда зид эмас: Ибн Азҳар билан Абдурраҳмон ибн Авф уни озод қилишда шерик бўлган бўлишлари мумкин; шу сабабли баъзилари Абдурраҳмон ибн Авфнинг мавлоси, деганлар, баъзилари эса Ибн Азҳарнинг мавлоси, деганлар — чунки унинг валоси уни озод қилган икковигадир.