عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَمْ يَبْقَ مِنَ النُّبُوَّةِ إِلَّا الْمُبَشِّرَاتُ» قَالُوا: وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ؟ قَالَ: «الرُّؤْيَا الصالحةُ» . رَوَاهُ البُخَارِيّ وَزَادَ مَالِكٌ بِرِوَايَةِ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ: «يَرَاهَا الرجل الْمُسلم أَو ترى لَهُ»

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitdi:) «Nubuvvatdan — mubashshirotdan boshqa (narsa) qolmadi.» Ular: «Mubashshirot nima?» dedilar. U zot: «Solih (rost) tush», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитди:) «Нубувватдан — мубашширотдан бошқа (нарса) қолмади.» Улар: «Мубашширот нима?» дедилар. У зот: «Солиҳ (рост) туш», дедилар.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ»

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaxshi (solih) tush paygʻambarlikning qirq oltidan bir boʻlagidir», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яхши (солиҳ) туш пайғамбарликнинг қирқ олтидан бир бўлагидир», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم قَالَ: «من رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لَا يَتَمَثَّلُ فِي صُورَتِي»

Abdulloh (ibn Masʼud) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim meni tushida koʻrsa, demak chindan ham meni koʻribdi. Chunki shayton mening qiyofamga kira olmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Hurayra, Abu Qatoda, Ibn Abbos, Abu Said, Jobir, Anas, Abu Molik al-Ashjaiy otasidan, Abu Bakra va Abu Juhayfadan ham (rivoyatlar) bor. Bu hadis hasan sahihdir.Абдуллоҳ (ибн Масъуд) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким мени тушида кўрса, демак чиндан ҳам мени кўрибди. Чунки шайтон менинг қиёфамга кира олмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Ҳурайра, Абу Қатода, Ибн Аббос, Абу Саид, Жобир, Анас, Абу Молик ал-Ашжаий отасидан, Абу Бакра ва Абу Жуҳайфадан ҳам (ривоятлар) бор. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ رَآنِي فَقَدْ رَأَى الْحَقَّ»

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim meni (tushida) koʻrsa, demak haqni koʻribdi», — dedilar.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мени (тушида) кўрса, демак ҳақни кўрибди», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «من رَآنِي فِي الْمَنَام فيسراني فِي الْيَقَظَةِ وَلَا يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِي»

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim meni tushida koʻrsa, demak rostdan ham meni koʻribdi, chunki shayton mening qiyofamga kira olmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким мени тушида кўрса, демак ростдан ҳам мени кўрибди, чунки шайтон менинг қиёфамга кира олмайди», — дедилар.

وَعَنْ أَبِي قَتَادَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنَ اللَّهِ وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ فَلَا يُحَدِّثُ بِهِ إِلَّا مَنْ يُحِبُّ وَإِذَا رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَلْيَتْفُلْ ثَلَاثًا وَلَا يُحَدِّثْ بِهَا أحدا فَإِنَّهَا لن تضره»

Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yaxshi tush Allohdan, yomon tush (hulm) esa shaytondandir. Biror kishi yoqtirgan narsasini koʻrsa, uni faqat oʻzi yoqtirgan kishigagina aytsin. Yoqtirmagan narsasini koʻrsa, uning yomonligidan va shaytonning yomonligidan Allohga panoh tilasin, chap tomoniga uch marta tupursin va uni hech kimga aytmasin. Shunda u unga zarar qilmaydi», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Яхши туш Аллоҳдан, ёмон туш (ҳулм) эса шайтондандир. Бирор киши ёқтирган нарсасини кўрса, уни фақат ўзи ёқтирган кишигагина айтсин. Ёқтирмаган нарсасини кўрса, унинг ёмонлигидан ва шайтоннинг ёмонлигидан Аллоҳга паноҳ тиласин, чап томонига уч марта тупурсин ва уни ҳеч кимга айтмасин. Шунда у унга зарар қилмайди», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.

وَعَنْ جَابِرٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا رَأَى أَحَدُكُمُ الرُّؤْيَا يَكْرَهُهَا فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ ثَلَاثًا وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ ثَلَاثًا وَلْيَتَحَوَّلْ عَنْ جَنْبِهِ الَّذِي كانَ عَلَيْهِ» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Biringiz oʻziga yoqmaydigan tushni koʻrsa, chap tomoniga uch marta tupursin va shaytondan Allohga uch marta panoh tilasin, hamda yotgan tomonidan boshqa tomoniga oʻgirilsin».Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Бирингиз ўзига ёқмайдиган тушни кўрса, чап томонига уч марта тупурсин ва шайтондан Аллоҳга уч марта паноҳ тиласин, ҳамда ётган томонидан бошқа томонига ўгирилсин».

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ يَكَدْ يَكْذِبُ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ وَرُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ وَمَا كَانَ مِنَ النُّبُوَّةِ فَإِنَّهُ لَا يَكْذِبُ» . قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ: وَأَنَا أَقُولُ: الرُّؤْيَا ثَلَاثٌ: حَدِيثُ النَّفْسِ وَتَخْوِيفُ الشَّيْطَانِ وَبُشْرَى مِنَ اللَّهِ فَمَنْ رَأَى شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلَا يَقُصَّهُ عَلَى أَحَدٍ وَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ قَالَ: وَكَانَ يُكْرَهُ الْغُلُّ فِي النَّوْمِ وَيُعْجِبُهُمُ الْقَيْدُ وَيُقَال: الْقَيْد ثبات فِي الدّين قَالَ البُخَارِيّ: رَوَاهُ قَتَادَة وَيُونُس وَهِشَام وَأَبُو هِلَالٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَقَالَ يُونُسُ: لَا أَحْسَبُهُ إِلَّا عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْقَيْدِ وَقَالَ مُسْلِمٌ: لَا أَدْرِي هُوَ فِي الْحَدِيثِ أَمْ قَالَهُ ابْنُ سِيرِينَ؟ وَفِي رِوَايَةٍ نَحْوُهُ وَأَدْرَجَ فِي الْحَدِيثِ قَوْلَهُ: «وَأَكْرَهُ الْغُلَّ. . .» إِلَى تَمام الْكَلَام

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Qachon zamon yaqinlashsa (qiyomatga yaqin qolsa), mominning tushi deyarli yolgʻon chiqmaydi; mominning tushi — nubuvvatning qirq olti qismidan bir qismidir», dedilar. (Muhammad ibn Sirin aytdi: Men ham buni aytaman.) U (Ibn Sirin) aytdi: «Tush uch (xil) boʻladi, deyilardi: nafsning (oʻz) gapi (xayoli); shaytonning qoʻrqitishi; va Allohdan (boʻlgan) xushxabar. Bas, kim oʻzi yoqtirmagan narsani koʻrsa, uni hech kimga aytmasin, balki turib namoz oʻqisin.» (Ibn Sirin yana) aytdi: «Uyquda (boʻyindagi) gʻull (kishan) yomon koʻrilardi, oyoqdagi qayd (kishan) esa ularga maʼqul boʻlardi; qayd — dinda sobitlik (mustahkamlik), deyilardi.» (Buni Qatoda, Yunus, Hishom va Abu Hilol ham Ibn Sirindan, Abu Hurayradan, Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildilar; ularning baʼzisi hammasini hadis (matni) ichiga kiritdi. Avfning hadisi esa (ajratishda) ravshanroqdir. Yunus: «Men buni — qayd (haqidagisi)ni — faqat Paygʻambar ﷺdan (deb) hisoblayman», dedi. Abu Abdulloh — Buxoriy — aytdi: Agʻlol (kishanlar) faqat boʻyinlarda boʻladi.)(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Қачон замон яқинлашса (қиёматга яқин қолса), моминнинг туши деярли ёлғон чиқмайди; моминнинг туши — нубувватнинг қирқ олти қисмидан бир қисмидир», дедилар. (Муҳаммад ибн Сирин айтди: Мен ҳам буни айтаман.) У (Ибн Сирин) айтди: «Туш уч (хил) бўлади, дейиларди: нафснинг (ўз) гапи (хаёли); шайтоннинг қўрқитиши; ва Аллоҳдан (бўлган) хушхабар. Бас, ким ўзи ёқтирмаган нарсани кўрса, уни ҳеч кимга айтмасин, балки туриб намоз ўқисин.» (Ибн Сирин яна) айтди: «Уйқуда (бўйиндаги) ғулл (кишан) ёмон кўриларди, оёқдаги қайд (кишан) эса уларга маъқул бўларди; қайд — динда собитлик (мустаҳкамлик), дейиларди.» (Буни Қатода, Юнус, Ҳишом ва Абу Ҳилол ҳам Ибн Сириндан, Абу Ҳурайрадан, Пайғамбар ﷺдан ривоят қилдилар; уларнинг баъзиси ҳаммасини ҳадис (матни) ичига киритди. Авфнинг ҳадиси эса (ажратишда) равшанроқдир. Юнус: «Мен буни — қайд (ҳақидагиси)ни — фақат Пайғамбар ﷺдан (деб) ҳисоблайман», деди. Абу Абдуллоҳ — Бухорий — айтди: Ағлол (кишанлар) фақат бўйинларда бўлади.)

وَعَن جَابر قَالَ: جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ رَأْسِي قُطِعَ قَالَ: فَضَحِكَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ: «إِذَا لَعِبَ الشَّيْطَانُ بِأَحَدِكُمْ فِي مَنَامِهِ فَلَا يُحَدِّثْ بِهِ النَّاس» . رَوَاهُ مُسلم

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Nabiy ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Rasululloh! Men tushimda boshim kesilganini koʻrdim», dedi. (Jobir) dedi: Shunda Nabiy ﷺ kulib: «Shayton sizlardan birining uyqusida (u bilan) oʻynasa, uni odamlarga aytmasin», dedilar. Abu Bakrning rivoyatida: «Sizlardan biri bilan oʻynalsa», deyilgan boʻlib, u shaytonni zikr qilmagan.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Набий ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Расулуллоҳ! Мен тушимда бошим кесилганини кўрдим», деди. (Жобир) деди: Шунда Набий ﷺ кулиб: «Шайтон сизлардан бирининг уйқусида (у билан) ўйнаса, уни одамларга айтмасин», дедилар. Абу Бакрнинг ривоятида: «Сизлардан бири билан ўйналса», дейилган бўлиб, у шайтонни зикр қилмаган.

وَعَنْ أَنَسٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «رَأَيْتُ ذَاتَ لَيْلَةٍ فِيمَا يَرَى النَّائِمُ كَأَنَّا فِي دَارِ عُقْبَةَ بْنِ رَافِعٍ فَأُوتِينَا بِرُطَبٍ مِنْ رُطَبِ ابْنِ طَابٍ فَأَوَّلْتُ أَنَّ الرِّفْعَةَ لَنَا فِي الدُّنْيَا وَالْعَاقِبَةَ فِي الْآخِرَةِ وَأَنَّ دِينَنَا قَدْ طَابَ» . رَوَاهُ مُسلم

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir kecha men uxlab yotgan kishi koʻradigan (tush) ichida goʻyo biz Uqba ibn Rofiʼning uyida turgandek koʻrdim. Bizga Ibn Tobning xurmolaridan yangi xurmo keltirildi. Men buni dunyoda biz uchun martaba yuksalishi, oxiratda yaxshi oqibat boʻlishi va dinimiz pok (kamolga yetgan) boʻlishi (deb taʼbir) qildim», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир кеча мен ухлаб ётган киши кўрадиган (туш) ичида гўё биз Уқба ибн Рофиънинг уйида тургандек кўрдим. Бизга Ибн Тобнинг хурмоларидан янги хурмо келтирилди. Мен буни дунёда биз учун мартаба юксалиши, охиратда яхши оқибат бўлиши ва динимиз пок (камолга етган) бўлиши (деб таъбир) қилдим», дедилар.

وَعَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أُهَاجِرُ مِنْ مَكَّةَ إِلَى أَرْضٍ بِهَا نَخْلٌ فَذَهَبَ وَهْلِي إِلَى أَنَّهَا الْيَمَامَةُ أَوْ هَجَرُ فَإِذَا هِيَ الْمَدِينَةُ يَثْرِبُ وَرَأَيْتُ فِي رُؤْيَايَ هَذِهِ: أَنِّي هَزَزْتُ سَيْفًا فَانْقَطَعَ صَدْرُهُ فَإِذَا هُوَ مَا أُصِيبَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ أُحُدٍ ثُمَّ هَزَزْتُهُ أُخْرَى فعادَ أحسنَ مَا كانَ فإِذا هوَ جَاءَ اللَّهُ بِهِ مِنَ الْفَتْحِ وَاجْتِمَاعِ الْمُؤْمِنِينَ "

Abu Muso (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Men tushimda Makkadan xurmozorli bir yerga hijrat qilayotganimni koʻrdim. Xayolim u Yamoma yoki Hajar boʻlsa kerak, degan tomonga ketdi. Lekin u Madina — Yasrib ekan. Yana bu tushimda men bir qilichni silkitganimni, uning tigʻi sinib ketganini koʻrdim — bu Uhud kuni moʻminlardan yetgan musibat ekan. Soʻng uni yana bir bor silkitdim, u eng yaxshi holiga qaytdi — bu Allohning bizga ato etgan fathi va moʻminlarning jamlanishi ekan. Yana unda sigirlarni ham koʻrdim — Alloh yaxshilik egasidir — bular Uhud kuni (shahid boʻlgan) bir guruh moʻminlar ekan, yaxshilik esa Allohning shundan keyin keltirgan yaxshiligi va Alloh bizga Badr kunidan keyin ato etgan rostlikning savobi ekan», dedilar.Абу Мусо (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мен тушимда Маккадан хурмозорли бир ерга ҳижрат қилаётганимни кўрдим. Хаёлим у Ямома ёки Ҳажар бўлса керак, деган томонга кетди. Лекин у Мадина — Ясриб экан. Яна бу тушимда мен бир қилични силкитганимни, унинг тиғи синиб кетганини кўрдим — бу Уҳуд куни мўминлардан етган мусибат экан. Сўнг уни яна бир бор силкитдим, у энг яхши ҳолига қайтди — бу Аллоҳнинг бизга ато этган фатҳи ва мўминларнинг жамланиши экан. Яна унда сигирларни ҳам кўрдим — Аллоҳ яхшилик эгасидир — булар Уҳуд куни (шаҳид бўлган) бир гуруҳ мўминлар экан, яхшилик эса Аллоҳнинг шундан кейин келтирган яхшилиги ва Аллоҳ бизга Бадр кунидан кейин ато этган ростликнинг савоби экан», дедилар.

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ بِخَزَائِنِ الْأَرْضِ فَوُضِعَ فِي كَفَّيَّ سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ فَكَبُرَا عَلَيَّ فَأُوحِيَ إِلَيَّ أَنِ انْفُخْهُمَا فَنَفَخْتُهُمَا فَذَهَبَا فَأَوَّلْتُهُمَا الْكَذَّابَيْنِ اللَّذَيْنِ أَنَا بَيْنَهُمَا صَاحِبَ صَنْعَاءَ وَصَاحِبَ الْيَمَامَةِ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ: «يُقَالُ لِأَحَدِهِمَا مُسَيْلِمَةُ صَاحِبُ الْيَمَامَةِ وَالْعَنْسِيُّ صَاحِبُ صَنْعَاءَ» لَمْ أَجِدْ هَذِهِ الرِّوَايَةَ فِي (الصَّحِيحَيْنِ) وَذكرهَا صَاحب الْجَامِع عَن التِّرْمِذِيّ

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Men uxlab yotgan paytimda, menga yer xazinalari keltirildi; kaftimga oltindan ikki bilakuzuk qoʻ yildi, ular menga ogʻir (yoqimsiz) tuyuldi. Shunda menga — ularni puflab (uchirib yubor) — deb vahiy qilindi; men ularni pufladim, ular ketdi (uchdi). Men ularni — orasida men (turgan) ikki kazzob (yolgʻonchi): Sanʼo sohibi (al-Ansiy) va Yamoma sohibi (Musaylima) — deb taʼbirladim», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ухлаб ётган пайтимда, менга ер хазиналари келтирилди; кафтимга олтиндан икки билакузук қў йилди, улар менга оғир (ёқимсиз) туюлди. Шунда менга — уларни пуфлаб (учириб юбор) — деб ваҳий қилинди; мен уларни пуфладим, улар кетди (учди). Мен уларни — орасида мен (турган) икки каззоб (ёлғончи): Санъо соҳиби (ал-Ансий) ва Ямома соҳиби (Мусайлима) — деб таъбирладим», дедилар.

وَعَنْ أُمِّ الْعَلَاءِ الْأَنْصَارِيَّةِ قَالَتْ: رَأَيْتُ لِعُثْمَانَ بْنِ مَظْعُونٍ فِي النَّوْمِ عَيْنًا تَجْرِي فَقَصَصْتُهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: «ذَلِكِ عَمَلُهُ يُجْرَى لَهُ» . رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ

Umm al-Ala al-Ansoriya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: men uyquda Usmon ibn Mazʼunning oqib turgan bir bulogʻini koʻrdim, uni Rasululloh ﷺga aytib berdim. U zot: «Bu uning ezgu ameli boʻlib, unga savobi oqib (koʻpaytirilib) turiladi», dedilar. Buxoriy rivoyat qilgan.Умм ал-Ала ал-Ансория (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: мен уйқуда Усмон ибн Мазъуннинг оқиб турган бир булоғини кўрдим, уни Расулуллоҳ ﷺга айтиб бердим. У зот: «Бу унинг эзгу амели бўлиб, унга савоби оқиб (кўпайтирилиб) турилади», дедилар. Бухорий ривоят қилган.

وَعَن سُمرةَ بنِ جُندب قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ: «مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا؟» قَالَ: فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا فَيَقُولُ: مَا شَاءَ اللَّهُ فَسَأَلَنَا يَوْمًا فَقَالَ: «هَلْ رَأَى مِنْكُمْ أَحَدٌ رُؤْيَا؟» قُلْنَا: لَا قَالَ: " لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدَيَّ فَأَخْرَجَانِي إِلَى أَرْضٍ مُقَدَّسَةٍ فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ يُدْخِلُهُ فِي شِدْقِهِ فَيَشُقُّهُ حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الْآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ. قُلْتُ: مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ يَشْدَخُ بِهَا رَأْسَهُ فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ فَلَا يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا كَانَ فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ فَقُلْتُ: مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ أَعْلَاهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلَهُ وَاسِعٌ تَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارٌ فَإِذَا ارْتَفَعَتِ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا مِنْهَا وَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ فَقُلْتُ: مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسْطِ النَّهَرِ وَعَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ فَقُلْتُ مَا هَذَا؟ قَالَا: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشجرةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا فَصَعِدَا بِيَ الشَّجَرَةَ فأدخلاني دَار أوسطَ الشَّجَرَةِ لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فصعدا بِي الشَّجَرَة فأدخلاني دَار هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ مِنْهَا فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ فَقُلْتُ لَهُمَا: إِنَّكُمَا قَدْ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ قَالَا: نَعَمْ أَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الْآفَاقَ فَيُصْنَعُ بِهِ مَا تَرَى إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ وَلَمْ يَعْمَلْ بِمَا فِيهِ بِالنَّهَارِ يُفْعَلُ بِهِ مَا رَأَيْتَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُ الرِّبَا وَالشَّيْخُ الَّذِي رَأَيْتَهُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلَادُ النَّاسِ وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ وَالدَّارُ الْأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ وَأَنَا جِبْرِيلُ وَهَذَا مِيكَائِيلُ فَارْفَعْ رَأْسَكَ فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ وَفِي رِوَايَةٍ مِثْلُ الرَّبَابَةِ الْبَيْضَاءِ قَالَا: ذَلِكَ مَنْزِلُكَ قُلْتُ: دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي قَالَا: إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمُرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَهُ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ «. رَوَاهُ الْبُخَارِيُّ.

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (bomdod) namozini tugatgan har safar, bizga yuzlanib: «Bu kecha sizlardan kim tush koʻrdi?» — deb soʻrar edilar. Bas, kim tush koʻrgan boʻlsa, uni aytib berar edi. Paygʻambar ﷺ: «Mo shoollooh (Alloh xohlagan narsa boʻldi)», — der edilar. Bir kuni u zot bizdan — kim tush koʻrganini — soʻradilar. Biz: «Yoʻq (hech kim)», — dedik. U zot: «Lekin men bu kecha (tush) koʻrdim: ikki kishi menga kelib, qoʻllarimdan ushlab, meni Muqaddas Yer (Quds)ga olib bordi. Oʻsha yerda men bir kishini oʻtirgan va boshqasini — qoʻlida temir ilmoq bilan — turgan holda koʻrdim; u (turgan kishi) ilmoqni (oʻtirganning) ogʻziga — to jagʻ suyagiga yetguncha — tiqar, soʻng uning yonogʻining bir tomonini yirtar, soʻng boshqa tomoniga ham shunday qilar edi; shu orada birinchi yonoq yana avvalgisidek (sogʻayib) qaytar edi va u (yana) oʻsha (amalni) takrorlar edi. Men: ‹Bu nima?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi va biz yurdik — to chalqancha yotgan bir kishiga yetib kelguncha; boshqasi esa uning bosh tomonida — qoʻlida bir tosh yoki qoyaparcha bilan — turib, yotgan kishining boshini oʻsha tosh bilan ezar edi. U urgan har safar, tosh (yumalab) ketar edi; u uni olishga borar va u (kishi)ga qaytguncha, ezilgan bosh avvalgisidek (sogʻayib) qaytar edi va u (kishi) qaytib, uni yana urar edi. Men: ‹Bu kim?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi; bas, biz yurdik va tandirdek bir teshik(dan oʻtdik) — uning usti tor, osti keng edi va uning ostida oʻt yonib turar edi. Oʻt alangasi koʻtarilgan har safar, (undagi) odamlar — undan chiqib ketadigan darajada — yuqoriga koʻtarilar, oʻt pasaygan har safar, odamlar uning ichiga qaytar edi; unda yalangʻoch erkak va ayollar bor edi. Men: ‹Bu kim?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi. Bas, biz yurdik — to qon daryosiga yetib kelguncha; unda bir kishi (turgan) edi va daryoning labida boshqa bir kishi — oldida toshlar bilan — daryodagi kishiga roʻbaroʻ turgan edi. Daryodagi kishi (suvdan) chiqmoqchi boʻlgan har safar, boshqasi uning ogʻziga bir tosh otar va uni avvalgi joyiga qaytarar edi; shu tariqa, u chiqmoqchi boʻlgan har safar, boshqasi uning ogʻziga bir tosh otar va u avvalgi joyiga qaytar edi. Men: ‹Bu nima?› — dedim. Ular menga oldinga yurishni aytdi va biz shunday qildik — to gullab-yashnagan yashil bir bogʻga yetguncha; unda ulkan bir daraxt bor edi va uning tagida bir chol baʼzi bolalar bilan oʻtirgan edi. (Men) daraxt yaqinida boshqa bir kishini — oldida oʻt bilan, uni yoqib turgan holda — (koʻrdim). Soʻng ular (yaʼni ikki sherigim) meni daraxtga chiqardi va bir uyga kiritdi — men undan goʻzalroq (uy)ni hech koʻrmagan edim. Unda baʼzi keksa va yosh erkaklar, ayollar va bolalar bor edi. Soʻng ular meni bu uydan chiqarib, (yana) daraxtga chiqardi va boshqa bir uyga kiritdi — u (avvalgisidan) yaxshiroq va afzalroq edi; unda keksa va yosh kishilar bor edi. Men ularga (yaʼni ikki sherigimga): ‹Sizlar meni butun kecha sayr ettirdingiz. Endi men koʻrgan barcha narsani menga aytib beringlar›, — dedim. Ular: ‹Ha. Yonogʻi yirtilayotganini koʻrgan (kishi) — u yolgʻonchi edi va yolgʻon gapirar edi; odamlar undan oʻsha yolgʻonlarni (eshitib) tarqatar edi — to ular butun dunyoga yoyilguncha; bas, u Qiyomat kunigacha shu tariqa azoblanadi. Boshi ezilayotganini koʻrgan (kishi) — Alloh unga Qurʼon (ilmini, yaʼni yodlashni) bergan edi, lekin u kechasi uxlar (yaʼni uni oʻqimas) va kunduzi unga amal qilmas edi; bas, bu azob Qiyomat kunigacha davom etadi. Teshik (tandir)da koʻrgan(lar)ing — zinokorlar (zino qilgan erkak va ayollar). Qon daryosida koʻrgan(lar)ing — ribo (sudxoʻrlik) bilan shugʻullangan(lar). Daraxt tagida oʻtirgan chol — Ibrohim (alayhissalom) va uning atrofidagi kichik bolalar — odamlarning (vafot etgan) farzandlari. Oʻtni yoq(ib tur)gan (kishi) esa — doʻzax darvozaboni Molik. Sen kirgan birinchi uy — oddiy moʻminlarning uyi; ikkinchi uy esa — shahidlarning uyi. Men — Jabroil, bu esa — Mikoil. Boshingni koʻtar›, — dedi. Men boshimni koʻtardim va ustimda bulutdek bir narsani koʻrdim. Ular: ‹Bu — sening joying›, — dedi. Men: ‹Meni oʻz joyimga kiritinglar›, — dedim. Ular: ‹Sening hali tugatmagan (qolgan) umring bor; uni tugatganingda, oʻz joyingga kirasan›, — dedi», — dedilar.Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (бомдод) намозини тугатган ҳар сафар, бизга юзланиб: «Бу кеча сизлардан ким туш кўрди?» — деб сўрар эдилар. Бас, ким туш кўрган бўлса, уни айтиб берар эди. Пайғамбар ﷺ: «Мо шооллооҳ (Аллоҳ хоҳлаган нарса бўлди)», — дер эдилар. Бир куни у зот биздан — ким туш кўрганини — сўрадилар. Биз: «Йўқ (ҳеч ким)», — дедик. У зот: «Лекин мен бу кеча (туш) кўрдим: икки киши менга келиб, қўлларимдан ушлаб, мени Муқаддас Ер (Қудс)га олиб борди. Ўша ерда мен бир кишини ўтирган ва бошқасини — қўлида темир илмоқ билан — турган ҳолда кўрдим; у (турган киши) илмоқни (ўтирганнинг) оғзига — то жағ суягига етгунча — тиқар, сўнг унинг ёноғининг бир томонини йиртар, сўнг бошқа томонига ҳам шундай қилар эди; шу орада биринчи ёноқ яна аввалгисидек (соғайиб) қайтар эди ва у (яна) ўша (амални) такрорлар эди. Мен: ‹Бу нима?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди ва биз юрдик — то чалқанча ётган бир кишига етиб келгунча; бошқаси эса унинг бош томонида — қўлида бир тош ёки қояпарча билан — туриб, ётган кишининг бошини ўша тош билан эзар эди. У урган ҳар сафар, тош (юмалаб) кетар эди; у уни олишга борар ва у (киши)га қайтгунча, эзилган бош аввалгисидек (соғайиб) қайтар эди ва у (киши) қайтиб, уни яна урар эди. Мен: ‹Бу ким?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди; бас, биз юрдик ва тандирдек бир тешик(дан ўтдик) — унинг усти тор, ости кенг эди ва унинг остида ўт ёниб турар эди. Ўт алангаси кўтарилган ҳар сафар, (ундаги) одамлар — ундан чиқиб кетадиган даражада — юқорига кўтарилар, ўт пасайган ҳар сафар, одамлар унинг ичига қайтар эди; унда яланғоч эркак ва аёллар бор эди. Мен: ‹Бу ким?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди. Бас, биз юрдик — то қон дарёсига етиб келгунча; унда бир киши (турган) эди ва дарёнинг лабида бошқа бир киши — олдида тошлар билан — дарёдаги кишига рўбарў турган эди. Дарёдаги киши (сувдан) чиқмоқчи бўлган ҳар сафар, бошқаси унинг оғзига бир тош отар ва уни аввалги жойига қайтарар эди; шу тариқа, у чиқмоқчи бўлган ҳар сафар, бошқаси унинг оғзига бир тош отар ва у аввалги жойига қайтар эди. Мен: ‹Бу нима?› — дедим. Улар менга олдинга юришни айтди ва биз шундай қилдик — то гуллаб-яшнаган яшил бир боғга етгунча; унда улкан бир дарахт бор эди ва унинг тагида бир чол баъзи болалар билан ўтирган эди. (Мен) дарахт яқинида бошқа бир кишини — олдида ўт билан, уни ёқиб турган ҳолда — (кўрдим). Сўнг улар (яъни икки шеригим) мени дарахтга чиқарди ва бир уйга киритди — мен ундан гўзалроқ (уй)ни ҳеч кўрмаган эдим. Унда баъзи кекса ва ёш эркаклар, аёллар ва болалар бор эди. Сўнг улар мени бу уйдан чиқариб, (яна) дарахтга чиқарди ва бошқа бир уйга киритди — у (аввалгисидан) яхшироқ ва афзалроқ эди; унда кекса ва ёш кишилар бор эди. Мен уларга (яъни икки шеригимга): ‹Сизлар мени бутун кеча сайр эттирдингиз. Энди мен кўрган барча нарсани менга айтиб беринглар›, — дедим. Улар: ‹Ҳа. Ёноғи йиртилаётганини кўрган (киши) — у ёлғончи эди ва ёлғон гапирар эди; одамлар ундан ўша ёлғонларни (эшитиб) тарқатар эди — то улар бутун дунёга ёйилгунча; бас, у Қиёмат кунигача шу тариқа азобланади. Боши эзилаётганини кўрган (киши) — Аллоҳ унга Қуръон (илмини, яъни ёдлашни) берган эди, лекин у кечаси ухлар (яъни уни ўқимас) ва кундузи унга амал қилмас эди; бас, бу азоб Қиёмат кунигача давом этади. Тешик (тандир)да кўрган(лар)инг — зинокорлар (зино қилган эркак ва аёллар). Қон дарёсида кўрган(лар)инг — рибо (судхўрлик) билан шуғулланган(лар). Дарахт тагида ўтирган чол — Иброҳим (алайҳиссалом) ва унинг атрофидаги кичик болалар — одамларнинг (вафот этган) фарзандлари. Ўтни ёқ(иб тур)ган (киши) эса — дўзах дарвозабони Молик. Сен кирган биринчи уй — оддий мўминларнинг уйи; иккинчи уй эса — шаҳидларнинг уйи. Мен — Жаброил, бу эса — Микоил. Бошингни кўтар›, — деди. Мен бошимни кўтардим ва устимда булутдек бир нарсани кўрдим. Улар: ‹Бу — сенинг жойинг›, — деди. Мен: ‹Мени ўз жойимга киритинглар›, — дедим. Улар: ‹Сенинг ҳали тугатмаган (қолган) умринг бор; уни тугатганингда, ўз жойингга кирасан›, — деди», — дедилар.

عَن أبي رزين العقيليِّ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ وَهِيَ عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ يُحَدِّثْ بِهَا فَإِذَا حَدَّثَ بِهَا وَقَعَتْ» . وَأَحْسِبُهُ قَالَ: «لَا تُحَدِّثْ إِلَّا حَبِيبًا أَوْ لَبِيبًا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَفِي رِوَايَةِ أَبِي دَاوُدَ قَالَ: «الرُّؤْيَا عَلَى رِجْلِ طَائِرٍ مَا لَمْ تُعْبَرْ فَإِذَا عُبِرَتْ وَقَعَتْ» . وَأَحْسِبُهُ قَالَ: «وَلَا تَقُصَّهَا إِلَّا عَلَى وَادٍّ أَوْ ذِي رأيٍ»

Abu Razin (al-Uqayliy) (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Musulmonning tushi paygʻambarlikning qirq oltidan bir boʻlagidir. U aytilmaguncha (goʻyo) qush oyogʻida (osilgan) kabidir, aytilgach esa yuzaga keladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Abu Razin al-Uqayliyning ismi Laqit ibn Omirdir. Hammod ibn Salama Yaʼlo ibn Atodan rivoyat qilib, «Vakeʼ ibn Hudus»dan dedi. Shuʼba, Abu Avona va Hushaym esa Yaʼlo ibn Atodan, u Vakeʼ ibn Udusdan dedilar, va bu sahihroqdir.Абу Разин (ал-Уқайлий) (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Мусулмоннинг туши пайғамбарликнинг қирқ олтидан бир бўлагидир. У айтилмагунча (гўё) қуш оёғида (осилган) кабидир, айтилгач эса юзага келади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Абу Разин ал-Уқайлийнинг исми Лақит ибн Омирдир. Ҳаммод ибн Салама Яъло ибн Атодан ривоят қилиб, «Вакеъ ибн Ҳудус»дан деди. Шуъба, Абу Авона ва Ҳушайм эса Яъло ибн Атодан, у Вакеъ ибн Удусдан дедилар, ва бу саҳиҳроқдир.

وَعَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا قَالَتْ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَن وَرَقَةَ. فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ: إِنَّهُ كَانَ قَدْ صَدَّقَكَ وَلَكِنْ مَاتَ قَبْلَ أَنْ تَظْهَرَ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أُرِيتُهُ فِي الْمَنَامِ وَعَلَيْهِ ثِيَابٌ بِيضٌ وَلَوْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ لَكَانَ عَلَيْهِ لِبَاسٌ غَيْرُ ذَلِك» . رَوَاهُ أَحْمد وَالتِّرْمِذِيّ

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Rasululloh ﷺdan Varaqa haqida soʻraldi. Xadija u zotga: «U sizni tasdiq qilgan edi, lekin siz zohir boʻlishingizdan oldin vafot etdi», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Men uni tushimda koʻrdim, uning ustida oq kiyimlar bor edi. Agar u doʻzax ahlidan boʻlganida, ustida bundan boshqa libos boʻlardi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir. Usmon ibn Abdurrahmon hadis ahli nazdida kuchli (rovi) emas.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Расулуллоҳ ﷺдан Варақа ҳақида сўралди. Хадижа у зотга: «У сизни тасдиқ қилган эди, лекин сиз зоҳир бўлишингиздан олдин вафот этди», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Мен уни тушимда кўрдим, унинг устида оқ кийимлар бор эди. Агар у дўзах аҳлидан бўлганида, устида бундан бошқа либос бўларди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир. Усмон ибн Абдурраҳмон ҳадис аҳли наздида кучли (рови) эмас.

وَعَنِ ابْنِ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ عَمِّهِ أَبِي خُزَيْمَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ أَنَّهُ رَأَى فِيمَا يَرَى النَّائِمُ أَنَّهُ سَجَدَ عَلَى جَبْهَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَخْبَرَهُ فَاضْطَجَعَ لَهُ وَقَالَ: «صَدِّقْ رُؤْيَاكَ» فَسَجَدَ عَلَى جَبْهَتِهِ. رَوَاهُ فِي شَرْحِ السُّنَّةِ.

Abu Xuzayma (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u uyquda koʻradigan tushida Nabiy ﷺning peshonalariga sajda qilayotganini koʻrdi. Buni u zotga xabar berganida, u zot uning uchun yonboshlab: «Tushingni tasdiqla», dedilar. Shunda u u zotning peshonalariga sajda qildi. ‹Sharh as-sunna›da rivoyat qilingan.Абу Хузайма (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у уйқуда кўрадиган тушида Набий ﷺнинг пешоналарига сажда қилаётганини кўрди. Буни у зотга хабар берганида, у зот унинг учун ёнбошлаб: «Тушингни тасдиқла», дедилар. Шунда у у зотнинг пешоналарига сажда қилди. ‹Шарҳ ас-сунна›да ривоят қилинган.

عَن سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا يَكْثُرُ أَنْ يَقُولَ لِأَصْحَابِهِ: «هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رُؤْيَا؟» فَيَقُصُّ عَلَيْهِ مَنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُصَّ وَإِنَّهُ قَالَ لَنَا ذَاتَ غَدَاةٍ: " إِنَّهُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتِيَانِ وَإِنَّهُمَا ابْتَعَثَانِي وَإِنَّهُمَا قَالَا لِي: انْطَلِقْ وَإِنِّي انْطَلَقْتُ مَعَهُمَا ". وَذَكَرَ مِثْلَ الْحَدِيثِ الْمَذْكُورِ فِي الْفَصْلِ الْأَوَّلِ بِطُولِهِ وَفِيهِ زِيَادَةٌ لَيْسَتْ فِي الْحَدِيثِ الْمَذْكُورِ وَهِيَ قَوْلُهُ: " فَأَتَيْنَا عَلَى رَوْضَةٍ مُعْتِمَةٍ فِيهَا مِنْ كُلِّ نَوْرِ الرَّبِيعِ وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَيِ الرَّوْضَةِ رَجُلٌ طَوِيلٌ لَا أَكَادُ أَرَى رَأْسَهُ طُولًا فِي السَّمَاءِ وَإِذَا حَوْلَ الرَّجُلِ مِنْ أَكْثَرِ وِلْدَانٍ رَأَيْتُهُمْ قَطُّ قُلْتُ لَهُمَا: مَا هَذَا مَا هَؤُلَاءِ؟ " قَالَ: " قَالَا لِيَ: انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ عَظِيمَةٍ لَمْ أَرَ رَوْضَةً قَطُّ أَعْظَمَ مِنْهَا وَلَا أَحْسَنَ ". قَالَ: " قَالَا لِيَ: ارْقَ فِيهَا ". قَالَ: «فَارْتَقَيْنَا فِيهَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى مَدِينَةٍ مَبْنِيَّةٍ بِلَبِنِ ذَهَبٍ وَلَبِنِ فِضَّةٍ فَأَتَيْنَا بَابَ الْمَدِينَةِ فَاسْتَفْتَحْنَا فَفُتِحَ لَنَا فَدَخَلْنَاهَا فَتَلَقَّانَا فِيهَا رِجَالٌ شَطْرٌ مِنْ خَلْقِهِمْ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ وَشَطْرٌ مِنْهُمْ كَأَقْبَحِ مَا أَنْتَ رَاءٍ» . قَالَ: " قَالَا لَهُمُ: اذْهَبُوا فَقَعُوا فِي ذَلِكَ النَّهَرِ " قَالَ: «وَإِذَا نَهَرٌ مُعْتَرِضٌ يَجْرِي كَأَنَّ مَاءَهُ الْمَحْضُ فِي الْبَيَاضِ فَذَهَبُوا فَوَقَعُوا فِيهِ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَيْنَا قَدْ ذَهَبَ ذَلِكَ السُّوءُ عَنْهُمْ فَصَارُوا فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ» وَذَكَرَ فِي تَفْسِير هَذِه الزِّيَادَة: «وَأما الرجلُ الطويلُ الَّذِي فِي الرَّوْضَةِ فَإِنَّهُ إِبْرَاهِيمُ وَأَمَّا الْوِلْدَانُ الَّذِينَ حَوْلَهُ فَكُلُّ مَوْلُودٍ مَاتَ عَلَى الْفِطْرَةِ» قَالَ: فَقَالَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ: يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَوْلَادُ الْمُشْرِكِينَ؟ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «وَأَوْلَادُ الْمُشْرِكِينَ وَأَمَّا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَانُوا شطرٌ مِنْهُم حسن وَشطر مِنْهُمْ حَسَنٌ وَشَطْرٌ مِنْهُمْ قَبِيحٌ فَإِنَّهُمْ قَوْمٌ قَدْ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا تَجَاوَزَ الله عَنْهُم» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u aytdi:) Rasululloh ﷺ sahobalariga koʻp aytadigan (gap)laridan biri — «Sizlardan biror kishi (tushida) biror narsa koʻrdimi?» (degan savol) edi. Bas, Alloh xohlagan kishi U zotga (tushini) aytib berardi. (Bir kuni) ertalab U zot: «Bu kecha menga ikki kishi (farishta) keldi; ular meni (uygʻotib) yoʻlga undadilar va menga: ‹Yur!› dedilar. Men ular bilan ketdim. Biz yonboshlab yotgan bir kishining oldiga keldik; mana, boshqa bir kishi uning ustida bir katta tosh bilan turibdi. Mana, u toshni (uxlayotganning) boshiga tashlab, boshini yorardi; tosh u yoq-bu yoqqa dumalab ketardi, u esa toshning ortidan borib, uni olib kelardi. U (kishining) oldiga qaytib kelguncha, boshi avvalgidek butun (sogʻ) boʻlib qolardi; soʻng (haligi kishi) yana unga qaytib, birinchi safardagi qilganini qilardi», dedilar. Men ikkoviga: «Subhonalloh, bu ikkovi nima?» dedim. Ular menga: «Yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va chalqancha yotgan bir kishining oldiga keldik; mana, boshqa bir kishi uning ustida temirdan (yasalgan) bir ilmoq (kallob) bilan turibdi. Mana, u (kishi) uning yuzining bir tomoniga kelib, jagʻini ensasiga qadar, burnini ensasiga qadar va koʻzini ensasiga qadar tilib (yorib) chiqardi. (Abu Rajo baʼzan: ‹yorardi› derdi.) Soʻng u boshqa tomonga oʻtib, birinchi tomonga qilganidek qilardi. U bu tomonni tugatmasdan, oldingi tomon avvalgidek butun boʻlib qolardi; soʻng yana unga qaytib, birinchi safardagi qilganini qilardi», dedilar. Men: «Subhonalloh, bu ikkovi nima?» dedim. Ular: «Yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va tandir (oʻchoq) kabi bir narsaga keldik — (u zot:) ‹unda qiy-chuv va ovozlar bor edi›, degan deb oʻylayman. Biz unga moʻraladik, mana, unda yalongʻoch erkak va ayollar bor edi; ularga pastdan (ostidan) bir olov kelardi; oʻsha olov ularga yetganida, ular (dod solib) baqirardi», dedilar. Men ikkoviga: «Bular kim?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va bir daryoga keldik — (u zot:) ‹qondek qizil (edi)›, degan deb oʻylayman. Mana, daryoda suzayotgan bir kishi suzar edi; daryoning sohilida esa bir kishi oldiga koʻp toshlar yigʻib qoʻygan edi. Mana, oʻsha suzuvchi (bir oz) suzib, soʻng oldiga toshlar yigʻgan oʻsha (kishi)ning oldiga kelardi; u (suzuvchi) ogʻzini (katta) ochardi, u (kishi) esa unga bir tosh (otib) yutdirardi. Soʻng u (yana) suzib ketardi, soʻng unga qaytardi; har safar unga qaytganida, ogʻzini ochardi, u esa unga bir tosh yutdirardi», dedilar. Men ikkoviga: «Bu ikkovi nima?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va koʻrinishi xunuk — sen koʻrgan erkaklarning eng xunugidek — bir kishining oldiga keldik; mana, uning oldida bir olov bor edi, u uni yoqar va atrofida yugurardi», dedilar. Men ikkoviga: «Bu kim?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va koʻm-koʻk, bahorning har xil gullariga toʻlgan bir bogʻ (rovza)ga keldik; mana, bogʻning oʻrtasida shunday baland bir kishi (turibdiki), men uning boshini — osmondagi balandligi (sababli) — deyarli koʻra olmasdim. Mana, u kishining atrofida men hech qachon koʻrmagan (darajada) koʻp bolalar bor edi», dedilar. Men ikkoviga: «Bu kim, bular kim?» dedim. Ular menga: «Yur, yur!» dedi. Soʻng biz ketdik va bir ulkan bogʻga yetib keldik — men undan koʻra kattaroq va goʻzalroq bogʻni hech qachon koʻrmagan edim», dedilar. Ular menga: «Bunga koʻtaril (chiq)!» dedi. Biz unga koʻtarildik va oltin hamda kumush gʻishtlardan qurilgan bir shaharga yetib keldik. Shahar darvozasiga kelib, (ochishni) soʻradik, bizga ochildi; biz unga kirdik. Unda bizni shunday kishilar qarshi oldiki, ularning yaratilishining yarmi — sen koʻrgan eng goʻzaldek, yarmi esa — sen koʻrgan eng xunukdek edi. Ular (haligi ikki farishta) ularga: «Borib, oʻsha daryoga choʻmilinglar!» dedi. Mana, koʻndalang oqib turgan bir daryo bor edi — uning suvi oppoq sutdek edi. Ular borib, unga choʻmildilar, soʻng bizning oldimizga qaytdilar — oʻsha yomonlik (xunuklik) ulardan ketgan, ular eng goʻzal suratga kirgan edilar», dedilar. Ular menga: «Bu — Adn jannati; mana bu esa — sening manziling», dedi. Mening koʻzim yuqoriga koʻtarildi, mana, oppoq bulutdek bir qasr (bor edi)», dedilar. Ular: «Mana bu — sening manziling», dedi. Men ikkoviga: «Alloh ikkovingizga barakot bersin; meni qoʻyinglar, men unga kiray», dedim. Ular: «Hozircha yoʻq, (lekin) sen unga (albatta) kiruvchisan», dedi. Men ikkoviga: «Men bu kechadan beri ajoyib (narsalar) koʻrdim; men koʻrgan bu (narsalar) nima?» dedim. Ular menga: «Albatta, biz senga xabar beramiz: oldiga kelgan, boshi tosh bilan yorilayotgan birinchi kishiga kelsak — u Qurʼonni olib (yodlab), soʻng uni rad etgan (tark qilgan) va farz namozni (uxlab) qoldirayotgan kishidir. Jagʻi, burni va koʻzi ensasiga qadar tilib chiqilayotgan kishiga kelsak — u uyidan chiqib, ufqlarga (butun olamga) yetib boradigan yolgʻon gapni (toʻqib) aytadigan kishidir. Tandir (oʻchoq) kabi (joy)da boʻlgan yalongʻoch erkak va ayollarga kelsak — ular zinokor erkaklar va zinokor ayollardir. Daryoda suzib, (ogʻziga) tosh yutdirilayotgan kishiga kelsak — u riboxoʻr (sudxoʻr)dir. Olov yonida uni yoqib, atrofida yuguradigan koʻrinishi xunuk kishiga kelsak — u Molik — jahannam(ning) xazinachisidir. Bogʻdagi baland kishiga kelsak — u Ibrohim ﷺdir. Uning atrofidagi bolalarga kelsak — (ular) fitrat (toza tabiat) uzra vafot etgan har bir chaqaloqdir», dedilar. Shunda baʼzi musulmonlar: «Yo Rasululloh, mushriklarning bolalari ham(mi)?» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Mushriklarning bolalari ham. Yarmi goʻzal, yarmi xunuk boʻlgan qavmga kelsak — ular solih amalni boshqa bir yomon (amal) bilan aralashtirgan qavmdir; Alloh ulardan (gunohlarini) afv qildi», dedilar.(Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у айтди:) Расулуллоҳ ﷺ саҳобаларига кўп айтадиган (гап)ларидан бири — «Сизлардан бирор киши (тушида) бирор нарса кўрдими?» (деган савол) эди. Бас, Аллоҳ хоҳлаган киши У зотга (тушини) айтиб берарди. (Бир куни) эрталаб У зот: «Бу кеча менга икки киши (фаришта) келди; улар мени (уйғотиб) йўлга ундадилар ва менга: ‹Юр!› дедилар. Мен улар билан кетдим. Биз ёнбошлаб ётган бир кишининг олдига келдик; мана, бошқа бир киши унинг устида бир катта тош билан турибди. Мана, у тошни (ухлаётганнинг) бошига ташлаб, бошини ёрарди; тош у ёқ-бу ёққа думалаб кетарди, у эса тошнинг ортидан бориб, уни олиб келарди. У (кишининг) олдига қайтиб келгунча, боши аввалгидек бутун (соғ) бўлиб қоларди; сўнг (ҳалиги киши) яна унга қайтиб, биринчи сафардаги қилганини қиларди», дедилар. Мен икковига: «Субҳоналлоҳ, бу иккови нима?» дедим. Улар менга: «Юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва чалқанча ётган бир кишининг олдига келдик; мана, бошқа бир киши унинг устида темирдан (ясалган) бир илмоқ (каллоб) билан турибди. Мана, у (киши) унинг юзининг бир томонига келиб, жағини энсасига қадар, бурнини энсасига қадар ва кўзини энсасига қадар тилиб (ёриб) чиқарди. (Абу Ражо баъзан: ‹ёрарди› дерди.) Сўнг у бошқа томонга ўтиб, биринчи томонга қилганидек қиларди. У бу томонни тугатмасдан, олдинги томон аввалгидек бутун бўлиб қоларди; сўнг яна унга қайтиб, биринчи сафардаги қилганини қиларди», дедилар. Мен: «Субҳоналлоҳ, бу иккови нима?» дедим. Улар: «Юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва тандир (ўчоқ) каби бир нарсага келдик — (у зот:) ‹унда қий-чув ва овозлар бор эди›, деган деб ўйлайман. Биз унга мўраладик, мана, унда ялонғоч эркак ва аёллар бор эди; уларга пастдан (остидан) бир олов келарди; ўша олов уларга етганида, улар (дод солиб) бақирарди», дедилар. Мен икковига: «Булар ким?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва бир дарёга келдик — (у зот:) ‹қондек қизил (эди)›, деган деб ўйлайман. Мана, дарёда сузаётган бир киши сузар эди; дарёнинг соҳилида эса бир киши олдига кўп тошлар йиғиб қўйган эди. Мана, ўша сузувчи (бир оз) сузиб, сўнг олдига тошлар йиғган ўша (киши)нинг олдига келарди; у (сузувчи) оғзини (катта) очарди, у (киши) эса унга бир тош (отиб) ютдирарди. Сўнг у (яна) сузиб кетарди, сўнг унга қайтарди; ҳар сафар унга қайтганида, оғзини очарди, у эса унга бир тош ютдирарди», дедилар. Мен икковига: «Бу иккови нима?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва кўриниши хунук — сен кўрган эркакларнинг энг хунугидек — бир кишининг олдига келдик; мана, унинг олдида бир олов бор эди, у уни ёқар ва атрофида югурарди», дедилар. Мен икковига: «Бу ким?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва кўм-кўк, баҳорнинг ҳар хил гулларига тўлган бир боғ (ровза)га келдик; мана, боғнинг ўртасида шундай баланд бир киши (турибдики), мен унинг бошини — осмондаги баландлиги (сабабли) — деярли кўра олмасдим. Мана, у кишининг атрофида мен ҳеч қачон кўрмаган (даражада) кўп болалар бор эди», дедилар. Мен икковига: «Бу ким, булар ким?» дедим. Улар менга: «Юр, юр!» деди. Сўнг биз кетдик ва бир улкан боғга етиб келдик — мен ундан кўра каттароқ ва гўзалроқ боғни ҳеч қачон кўрмаган эдим», дедилар. Улар менга: «Бунга кўтарил (чиқ)!» деди. Биз унга кўтарилдик ва олтин ҳамда кумуш ғиштлардан қурилган бир шаҳарга етиб келдик. Шаҳар дарвозасига келиб, (очишни) сўрадик, бизга очилди; биз унга кирдик. Унда бизни шундай кишилар қарши олдики, уларнинг яратилишининг ярми — сен кўрган энг гўзалдек, ярми эса — сен кўрган энг хунукдек эди. Улар (ҳалиги икки фаришта) уларга: «Бориб, ўша дарёга чўмилинглар!» деди. Мана, кўндаланг оқиб турган бир дарё бор эди — унинг суви оппоқ сутдек эди. Улар бориб, унга чўмилдилар, сўнг бизнинг олдимизга қайтдилар — ўша ёмонлик (хунуклик) улардан кетган, улар энг гўзал суратга кирган эдилар», дедилар. Улар менга: «Бу — Адн жаннати; мана бу эса — сенинг манзилинг», деди. Менинг кўзим юқорига кўтарилди, мана, оппоқ булутдек бир қаср (бор эди)», дедилар. Улар: «Мана бу — сенинг манзилинг», деди. Мен икковига: «Аллоҳ икковингизга баракот берсин; мени қўйинглар, мен унга кирай», дедим. Улар: «Ҳозирча йўқ, (лекин) сен унга (албатта) кирувчисан», деди. Мен икковига: «Мен бу кечадан бери ажойиб (нарсалар) кўрдим; мен кўрган бу (нарсалар) нима?» дедим. Улар менга: «Албатта, биз сенга хабар берамиз: олдига келган, боши тош билан ёрилаётган биринчи кишига келсак — у Қуръонни олиб (ёдлаб), сўнг уни рад этган (тарк қилган) ва фарз намозни (ухлаб) қолдираётган кишидир. Жағи, бурни ва кўзи энсасига қадар тилиб чиқилаётган кишига келсак — у уйидан чиқиб, уфқларга (бутун оламга) етиб борадиган ёлғон гапни (тўқиб) айтадиган кишидир. Тандир (ўчоқ) каби (жой)да бўлган ялонғоч эркак ва аёлларга келсак — улар зинокор эркаклар ва зинокор аёллардир. Дарёда сузиб, (оғзига) тош ютдирилаётган кишига келсак — у рибохўр (судхўр)дир. Олов ёнида уни ёқиб, атрофида югурадиган кўриниши хунук кишига келсак — у Молик — жаҳаннам(нинг) хазиначисидир. Боғдаги баланд кишига келсак — у Иброҳим ﷺдир. Унинг атрофидаги болаларга келсак — (улар) фитрат (тоза табиат) узра вафот этган ҳар бир чақалоқдир», дедилар. Шунда баъзи мусулмонлар: «Ё Расулуллоҳ, мушрикларнинг болалари ҳам(ми)?» дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Мушрикларнинг болалари ҳам. Ярми гўзал, ярми хунук бўлган қавмга келсак — улар солиҳ амални бошқа бир ёмон (амал) билан аралаштирган қавмдир; Аллоҳ улардан (гуноҳларини) афв қилди», дедилар.

وَعَنِ ابْنِ عُمَرَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مِنْ أَفْرَى الْفِرَى أَنْ يُرِيَ الرَّجُلُ عَيْنَيْهِ مَا لم تريا» . رَوَاهُ البُخَارِيّ

(Ibn Umar (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki,) Rasululloh ﷺ: «Eng katta yolgʻonlardan (biri) — kishining oʻz koʻzlariga koʻrmagan narsasini (koʻrgandek qilib) koʻrsatishi (yaʼni koʻrmagan tushni daʼvo qilishi)dir», dedilar.(Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Энг катта ёлғонлардан (бири) — кишининг ўз кўзларига кўрмаган нарсасини (кўргандек қилиб) кўрсатиши (яъни кўрмаган тушни даъво қилиши)дир», дедилар.

وَعَنْ أَبِي سَعِيدٍ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَصْدَقُ الرُّؤْيَا بِالْأَسْحَارِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ والدارمي نِهَايَة الْجُزْء الثَّانِي

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Eng rost tushlar saharlarda koʻriladi», dedilar. Termiziy va Doramiy rivoyat qilgan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Энг рост тушлар саҳарларда кўрилади», дедилар. Термизий ва Дорамий ривоят қилган.