حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ يُونُسَ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ بْنُ عَمَّارٍ، عَنْ سِمَاكٍ أَبِي زُمَيْلٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، قَالَ لَمَّا اعْتَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ - قَالَ - دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا النَّاسُ يَنْكُتُونَ بِالْحَصَى وَيَقُولُونَ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُؤْمَرْنَ بِالْحِجَابِ فَقَالَ عُمَرُ فَقُلْتُ لأَعْلَمَنَّ ذَلِكَ الْيَوْمَ قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَقُلْتُ يَا بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ أَقَدْ بَلَغَ مِنْ شَأْنِكِ أَنْ تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ مَا لِي وَمَا لَكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ عَلَيْكَ بِعَيْبَتِكَ . قَالَ فَدَخَلْتُ عَلَى حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ فَقُلْتُ لَهَا يَا حَفْصَةُ أَقَدْ بَلَغَ مِنْ شَأْنِكِ أَنْ تُؤْذِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُحِبُّكِ . وَلَوْلاَ أَنَا لَطَلَّقَكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَبَكَتْ أَشَدَّ الْبُكَاءِ فَقُلْتُ لَهَا أَيْنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ هُوَ فِي خِزَانَتِهِ فِي الْمَشْرُبَةِ . فَدَخَلْتُ فَإِذَا أَنَا بِرَبَاحٍ غُلاَمِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَاعِدًا عَلَى أُسْكُفَّةِ الْمَشْرُبَةِ مُدَلٍّ رِجْلَيْهِ عَلَى نَقِيرٍ مِنْ خَشَبٍ وَهُوَ جِذْعٌ يَرْقَى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَيَنْحَدِرُ فَنَادَيْتُ يَا رَبَاحُ اسْتَأْذِنْ لِي عِنْدَكَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَنَظَرَ رَبَاحٌ إِلَى الْغُرْفَةِ ثُمَّ نَظَرَ إِلَىَّ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا ثُمَّ قُلْتُ يَا رَبَاحُ اسْتَأْذِنْ لِي عِنْدَكَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَنَظَرَ رَبَاحٌ إِلَى الْغُرْفَةِ ثُمَّ نَظَرَ إِلَىَّ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا ثُمَّ رَفَعْتُ صَوْتِي فَقُلْتُ يَا رَبَاحُ اسْتَأْذِنْ لِي عِنْدَكَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنِّي أَظُنُّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ظَنَّ أَنِّي جِئْتُ مِنْ أَجْلِ حَفْصَةَ وَاللَّهِ لَئِنْ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِضَرْبِ عُنُقِهَا لأَضْرِبَنَّ عُنُقَهَا . وَرَفَعْتُ صَوْتِي فَأَوْمَأَ إِلَىَّ أَنِ ارْقَهْ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ عَلَى حَصِيرٍ فَجَلَسْتُ فَأَدْنَى عَلَيْهِ إِزَارَهُ وَلَيْسَ عَلَيْهِ غَيْرُهُ وَإِذَا الْحَصِيرُ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِهِ فَنَظَرْتُ بِبَصَرِي فِي خِزَانَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا أَنَا بِقَبْضَةٍ مِنْ شَعِيرٍ نَحْوِ الصَّاعِ وَمِثْلِهَا قَرَظًا فِي نَاحِيَةِ الْغُرْفَةِ وَإِذَا أَفِيقٌ مُعَلَّقٌ - قَالَ - فَابْتَدَرَتْ عَيْنَاىَ قَالَ " مَا يُبْكِيكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ " . قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ وَمَا لِي لاَ أَبْكِي وَهَذَا الْحَصِيرُ قَدْ أَثَّرَ فِي جَنْبِكَ وَهَذِهِ خِزَانَتُكَ لاَ أَرَى فِيهَا إِلاَّ مَا أَرَى وَذَاكَ قَيْصَرُ وَكِسْرَى فِي الثِّمَارِ وَالأَنْهَارِ وَأَنْتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَصَفْوَتُهُ وَهَذِهِ خِزَانَتُكَ . فَقَالَ " يَا ابْنَ الْخَطَّابِ أَلاَ تَرْضَى أَنْ تَكُونَ لَنَا الآخِرَةُ وَلَهُمُ الدُّنْيَا " . قُلْتُ بَلَى - قَالَ - وَدَخَلْتُ عَلَيْهِ حِينَ دَخَلْتُ وَأَنَا أَرَى فِي وَجْهِهِ الْغَضَبَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يَشُقُّ عَلَيْكَ مِنْ شَأْنِ النِّسَاءِ فَإِنْ كُنْتَ طَلَّقْتَهُنَّ فَإِنَّ اللَّهَ مَعَكَ وَمَلاَئِكَتَهُ وَجِبْرِيلَ وَمِيكَائِيلَ وَأَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَالْمُؤْمِنُونَ مَعَكَ وَقَلَّمَا تَكَلَّمْتُ وَأَحْمَدُ اللَّهَ بِكَلاَمٍ إِلاَّ رَجَوْتُ أَنْ يَكُونَ اللَّهُ يُصَدِّقُ قَوْلِي الَّذِي أَقُولُ وَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ آيَةُ التَّخْيِيرِ { عَسَى رَبُّهُ إِنْ طَلَّقَكُنَّ أَنْ يُبْدِلَهُ أَزْوَاجًا خَيْرًا مِنْكُنَّ} { وَإِنْ تَظَاهَرَا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاَهُ وَجِبْرِيلُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمَلاَئِكَةُ بَعْدَ ذَلِكَ ظَهِيرٌ} وَكَانَتْ عَائِشَةُ بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ وَحَفْصَةُ تَظَاهَرَانِ عَلَى سَائِرِ نِسَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَطَلَّقْتَهُنَّ قَالَ " لاَ " . قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ وَالْمُسْلِمُونَ يَنْكُتُونَ بِالْحَصَى يَقُولُونَ طَلَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ أَفَأَنْزِلُ فَأُخْبِرَهُمْ أَنَّكَ لَمْ تُطَلِّقْهُنَّ قَالَ " نَعَمْ إِنْ شِئْتَ " . فَلَمْ أَزَلْ أُحَدِّثُهُ حَتَّى تَحَسَّرَ الْغَضَبُ عَنْ وَجْهِهِ وَحَتَّى كَشَرَ فَضَحِكَ وَكَانَ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ ثَغْرًا ثُمَّ نَزَلَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَزَلْتُ فَنَزَلْتُ أَتَشَبَّثُ بِالْجِذْعِ وَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَأَنَّمَا يَمْشِي عَلَى الأَرْضِ مَا يَمَسُّهُ بِيَدِهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا كُنْتَ فِي الْغُرْفَةِ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ . قَالَ " إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ " . فقُمْتُ عَلَى بَابِ الْمَسْجِدِ فَنَادَيْتُ بِأَعْلَى صَوْتِي لَمْ يُطَلِّقْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نِسَاءَهُ . وَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { وَإِذَا جَاءَهُمْ أَمْرٌ مِنَ الأَمْنِ أَوِ الْخَوْفِ أَذَاعُوا بِهِ وَلَوْ رَدُّوهُ إِلَى الرَّسُولِ وَإِلَى أُولِي الأَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِينَ يَسْتَنْبِطُونَهُ مِنْهُمْ} فَكُنْتُ أَنَا اسْتَنْبَطْتُ ذَلِكَ الأَمْرَ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ آيَةَ التَّخْيِيرِ .
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ xotinlaridan ajralib turganlarida, men masjidga kirdim, shu payt odamlar mayda toshlar bilan (yerni) chizishar va: «Rasululloh ﷺ xotinlarini taloq qildilar», deyishar edi. Bu (xotinlar) hijobga buyurilishidan oldin (boʻlgan) edi. Umar: «Men: ‹Buni bugun albatta bilib olaman›, dedim», dedi. (Umar) dedi: Soʻng men Oishaning oldiga kirib: «Ey Abu Bakrning qizi, ishing Rasululloh ﷺ ni ozorlash darajasiga yetdimi?!» dedim. Shunda u: «Senga nima, menga nima, ey Xattobning oʻgʻli?! Sen oʻz ishingga qara!» dedi. (Umar) dedi: Soʻng men Hafsa binti Umarning oldiga kirib, unga: «Ey Hafsa, ishing Rasululloh ﷺ ni ozorlash darajasiga yetdimi?! Allohga qasamki, sen yaxshi bilasanki, Rasululloh ﷺ seni sevmaydilar. Agar men (otang) boʻlmaganimda, Rasululloh ﷺ seni taloq qilar edilar», dedim. Shunda u qattiq yigʻladi. Men unga: «Rasululloh ﷺ qayerdalar?» dedim. U: «U zot ombor xonalarida (yuqori xonada)dirlar», dedi. Men kirdim, shu payt Rasululloh ﷺ ning xizmatkori Raboh bilan yuqori xona ostonasida oʻtirgan, oyoqlarini Rasululloh ﷺ u bilan (xonaga) chiqib-tushadigan yogʻoch — xurmo tanasidan oʻyilgan zinaga osiltirib qoʻygan holda uchrashdim. Men: «Ey Raboh, oʻzingnikida (huzuringda) men uchun Rasululloh ﷺ huzuriga (kirishga) ruxsat soʻra», deb chaqirdim. Raboh xonaga qaradi, soʻng menga qaradi, lekin hech narsa demadi. Soʻng men: «Ey Raboh, men uchun Rasululloh ﷺ huzuriga (kirishga) ruxsat soʻra», dedim. Raboh xonaga qaradi, soʻng menga qaradi, lekin hech narsa demadi. Soʻng men ovozimni koʻtarib: «Ey Raboh, men uchun Rasululloh ﷺ huzuriga (kirishga) ruxsat soʻra, chunki men Rasululloh ﷺ meni Hafsa sababli kelgan deb oʻylayotgan boʻlsalar kerak, deb gumon qilyapman. Allohga qasamki, agar Rasululloh ﷺ menga uning boʻynini chopishni buyursalar, albatta uning boʻynini chopaman», dedim. Men ovozimni koʻtardim, shunda u zot menga (yuqoriga) chiqishga ishora qildilar. Men Rasululloh ﷺ huzuriga kirdim, u zot boʻyrada yonboshlab yotgan edilar. Men oʻtirdim, u zot izorlarini oʻzlariga tortib oldilar — ustlarida undan boshqa (kiyim) yoʻq edi — boʻyra esa u zotning yonboshlarida iz qoldirgan edi. Men koʻzim bilan Rasululloh ﷺ ning omboriga (razm solib) qaradim, shu payt bir hovuch — bir soʼ chamasi arpa va xonaning bir burchagida shuncha (oshlangan) salla (qaraz), osilib turgan oshlanmagan teri (bilan) uchrashdim. (Umar) dedi: Shunda koʻzlarimdan (yosh) toʻkila boshladi. U zot: «Seni nima yigʻlatyapti, ey Xattobning oʻgʻli?» dedilar. Men: «Yo Allohning Nabiysi, nega yigʻlamay, mana shu boʻyra yonboshingizda iz qoldirgan, mana bu omboringizda esa men koʻrayotgandan boshqa narsani koʻrmayapman. Ana Qaysar bilan Kisro mevalar va daryolar ichida (yashayotir), siz esa Rasululloh ﷺ va Uning saralangan (bandasi)siz, mana shu sizning omboringiz!» dedim. Shunda u zot: «Ey Xattobning oʻgʻli, oxirat bizniki, dunyo esa ularniki boʻlishiga rozi boʻlmaysanmi?!» dedilar. Men: «Ha (roziman)», dedim. (Umar) dedi: Men kirganimda, u zotning yuzlarida gʻazabni koʻrayotgan edim, shu sababli men: «Yo Rasululloh, xotinlar ishidan sizga nima ogʻir tushyapti? Agar siz ularni taloq qilgan boʻlsangiz, albatta Alloh siz bilan, Uning farishtalari, Jibril, Mikoil, men, Abu Bakr va moʻminlar siz bilandir», dedim. Men kamdan-kam (hollarda) bir soʻz gapirsam — Allohga hamd boʻlsin — Alloh men aytgan soʻzimni tasdiqlashini umid qilardim. Shunda ushbu oyat — ixtiyor (taxyir) oyati nozil boʻldi: {Agar (Nabiy) sizlarni taloq qilsa, Robbisi unga sizlardan yaxshiroq xotinlarni... badaliga berishi (mumkin)} (Tahrim 5). {Agar (ikkovingiz) unga qarshi til biriktirsangiz, bas, albatta Allohning Oʻzi uning Mavlosi, Jibril, solih moʻminlar va undan keyin farishtalar (unga) yordamchidir} (Tahrim 4). Oisha binti Abu Bakr va Hafsa Nabiy ﷺ ning boshqa xotinlariga qarshi til biriktirgan edilar. Men: «Yo Rasululloh, siz ularni taloq qildingizmi?» dedim. U zot: «Yoʻq», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, men masjidga kirdim, musulmonlar mayda toshlar bilan (yerni) chizib: ‹Rasululloh ﷺ xotinlarini taloq qildilar›, deyishyapti. (Eshikdan) tushib, ularga siz ularni taloq qilmaganingizni xabar beraymi?» dedim. U zot: «Ha, agar xohlasang», dedilar. Men u zotning yuzlaridan gʻazab koʻtarilguncha va u zot tishlarini koʻrsatib kulguncha u zot bilan gaplashaverdim. U zot odamlarning eng goʻzal tishlisi edilar. Soʻng Allohning Nabiysi ﷺ (xonadan) tushdilar, men ham tushdim. Men (xurmo) tanasiga osilib tushdim, Rasululloh ﷺ esa goʻyo yer ustida yurayotgandek, qoʻllari bilan unga (tayanmasdan) tegmasdan tushdilar. Men: «Yo Rasululloh, siz xonada yigirma toʻqqiz (kun) boʻldingiz-ku?!» dedim. U zot: «Albatta oy yigirma toʻqqiz (kun) ham boʻladi», dedilar. Soʻng men masjid eshigi oldida turib, ovozimning boricha: «Rasululloh ﷺ xotinlarini taloq qilmadilar», deb nido qildim. Va ushbu oyat nozil boʻldi: {Qachon ularga tinchlik yoki xavf-xatardan bir ish (xabar) kelsa, uni yoyadilar. Agar uni Rasulga va ulardan boʻlgan ish egalariga (boshliqlariga) qaytarganlarida edi, ulardan uni surishtirib (mohiyatini anglab) oladiganlar uni bilgan boʻlar edilar} (Niso 83). Bas, oʻsha ishni surishtirib (anglab) olgan men edim, va Alloh azza va jalla ixtiyor (taxyir) oyatini nozil qildi.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ хотинларидан ажралиб турганларида, мен масжидга кирдим, шу пайт одамлар майда тошлар билан (ерни) чизишар ва: «Расулуллоҳ ﷺ хотинларини талоқ қилдилар», дейишар эди. Бу (хотинлар) ҳижобга буюрилишидан олдин (бўлган) эди. Умар: «Мен: ‹Буни бугун албатта билиб оламан›, дедим», деди. (Умар) деди: Сўнг мен Оишанинг олдига кириб: «Эй Абу Бакрнинг қизи, ишинг Расулуллоҳ ﷺ ни озорлаш даражасига етдими?!» дедим. Шунда у: «Сенга нима, менга нима, эй Хаттобнинг ўғли?! Сен ўз ишингга қара!» деди. (Умар) деди: Сўнг мен Ҳафса бинти Умарнинг олдига кириб, унга: «Эй Ҳафса, ишинг Расулуллоҳ ﷺ ни озорлаш даражасига етдими?! Аллоҳга қасамки, сен яхши биласанки, Расулуллоҳ ﷺ сени севмайдилар. Агар мен (отанг) бўлмаганимда, Расулуллоҳ ﷺ сени талоқ қилар эдилар», дедим. Шунда у қаттиқ йиғлади. Мен унга: «Расулуллоҳ ﷺ қаердалар?» дедим. У: «У зот омбор хоналарида (юқори хонада)дирлар», деди. Мен кирдим, шу пайт Расулуллоҳ ﷺ нинг хизматкори Рабоҳ билан юқори хона остонасида ўтирган, оёқларини Расулуллоҳ ﷺ у билан (хонага) чиқиб-тушадиган ёғоч — хурмо танасидан ўйилган зинага осилтириб қўйган ҳолда учрашдим. Мен: «Эй Рабоҳ, ўзингникида (ҳузурингда) мен учун Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига (киришга) рухсат сўра», деб чақирдим. Рабоҳ хонага қаради, сўнг менга қаради, лекин ҳеч нарса демади. Сўнг мен: «Эй Рабоҳ, мен учун Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига (киришга) рухсат сўра», дедим. Рабоҳ хонага қаради, сўнг менга қаради, лекин ҳеч нарса демади. Сўнг мен овозимни кўтариб: «Эй Рабоҳ, мен учун Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига (киришга) рухсат сўра, чунки мен Расулуллоҳ ﷺ мени Ҳафса сабабли келган деб ўйлаётган бўлсалар керак, деб гумон қиляпман. Аллоҳга қасамки, агар Расулуллоҳ ﷺ менга унинг бўйнини чопишни буюрсалар, албатта унинг бўйнини чопаман», дедим. Мен овозимни кўтардим, шунда у зот менга (юқорига) чиқишга ишора қилдилар. Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурига кирдим, у зот бўйрада ёнбошлаб ётган эдилар. Мен ўтирдим, у зот изорларини ўзларига тортиб олдилар — устларида ундан бошқа (кийим) йўқ эди — бўйра эса у зотнинг ёнбошларида из қолдирган эди. Мен кўзим билан Расулуллоҳ ﷺ нинг омборига (разм солиб) қарадим, шу пайт бир ҳовуч — бир сў чамаси арпа ва хонанинг бир бурчагида шунча (ошланган) салла (қараз), осилиб турган ошланмаган тери (билан) учрашдим. (Умар) деди: Шунда кўзларимдан (ёш) тўкила бошлади. У зот: «Сени нима йиғлатяпти, эй Хаттобнинг ўғли?» дедилар. Мен: «Ё Аллоҳнинг Набийси, нега йиғламай, мана шу бўйра ёнбошингизда из қолдирган, мана бу омборингизда эса мен кўраётгандан бошқа нарсани кўрмаяпман. Ана Қайсар билан Кисро мевалар ва дарёлар ичида (яшаётир), сиз эса Расулуллоҳ ﷺ ва Унинг сараланган (бандаси)сиз, мана шу сизнинг омборингиз!» дедим. Шунда у зот: «Эй Хаттобнинг ўғли, охират бизники, дунё эса уларники бўлишига рози бўлмайсанми?!» дедилар. Мен: «Ҳа (розиман)», дедим. (Умар) деди: Мен кирганимда, у зотнинг юзларида ғазабни кўраётган эдим, шу сабабли мен: «Ё Расулуллоҳ, хотинлар ишидан сизга нима оғир тушяпти? Агар сиз уларни талоқ қилган бўлсангиз, албатта Аллоҳ сиз билан, Унинг фаришталари, Жибрил, Микоил, мен, Абу Бакр ва мўминлар сиз биландир», дедим. Мен камдан-кам (ҳолларда) бир сўз гапирсам — Аллоҳга ҳамд бўлсин — Аллоҳ мен айтган сўзимни тасдиқлашини умид қилардим. Шунда ушбу оят — ихтиёр (тахйир) ояти нозил бўлди: {Агар (Набий) сизларни талоқ қилса, Роббиси унга сизлардан яхшироқ хотинларни... бадалига бериши (мумкин)} (Таҳрим 5). {Агар (икковингиз) унга қарши тил бириктирсангиз, бас, албатта Аллоҳнинг Ўзи унинг Мавлоси, Жибрил, солиҳ мўминлар ва ундан кейин фаришталар (унга) ёрдамчидир} (Таҳрим 4). Оиша бинти Абу Бакр ва Ҳафса Набий ﷺ нинг бошқа хотинларига қарши тил бириктирган эдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, сиз уларни талоқ қилдингизми?» дедим. У зот: «Йўқ», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен масжидга кирдим, мусулмонлар майда тошлар билан (ерни) чизиб: ‹Расулуллоҳ ﷺ хотинларини талоқ қилдилар›, дейишяпти. (Эшикдан) тушиб, уларга сиз уларни талоқ қилмаганингизни хабар берайми?» дедим. У зот: «Ҳа, агар хоҳласанг», дедилар. Мен у зотнинг юзларидан ғазаб кўтарилгунча ва у зот тишларини кўрсатиб кулгунча у зот билан гаплашавердим. У зот одамларнинг энг гўзал тишлиси эдилар. Сўнг Аллоҳнинг Набийси ﷺ (хонадан) тушдилар, мен ҳам тушдим. Мен (хурмо) танасига осилиб тушдим, Расулуллоҳ ﷺ эса гўё ер устида юраётгандек, қўллари билан унга (таянмасдан) тегмасдан тушдилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, сиз хонада йигирма тўққиз (кун) бўлдингиз-ку?!» дедим. У зот: «Албатта ой йигирма тўққиз (кун) ҳам бўлади», дедилар. Сўнг мен масжид эшиги олдида туриб, овозимнинг борича: «Расулуллоҳ ﷺ хотинларини талоқ қилмадилар», деб нидо қилдим. Ва ушбу оят нозил бўлди: {Қачон уларга тинчлик ёки хавф-хатардан бир иш (хабар) келса, уни ёядилар. Агар уни Расулга ва улардан бўлган иш эгаларига (бошлиқларига) қайтарганларида эди, улардан уни суриштириб (моҳиятини англаб) оладиганлар уни билган бўлар эдилар} (Нисо 83). Бас, ўша ишни суриштириб (англаб) олган мен эдим, ва Аллоҳ азза ва жалла ихтиёр (тахйир) оятини нозил қилди.