حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، وَأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَابْنُ نُمَيْرٍ جَمِيعًا عَنْ أَبِي مُعَاوِيَةَ، قَالَ أَبُو بَكْرٍ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَرَأَيْتَ لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا كَيْفَ يَصْنَعُ بِالصَّلاَةِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لاَ يَتَيَمَّمُ وَإِنْ لَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا . فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ { فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا} فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذِهِ الآيَةِ - لأَوْشَكَ إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا بِالصَّعِيدِ . فَقَالَ أَبُو مُوسَى لِعَبْدِ اللَّهِ أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ ثُمَّ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَقُولَ بِيَدَيْكَ هَكَذَا " . ثُمَّ ضَرَبَ بِيَدَيْهِ الأَرْضَ ضَرْبَةً وَاحِدَةً ثُمَّ مَسَحَ الشِّمَالَ عَلَى الْيَمِينِ وَظَاهِرَ كَفَّيْهِ وَوَجْهَهُ . فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَوَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ
Ammor ibn Yosir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: men Abdulloh (ibn Masʼud) va Abu Muso bilan oʻtirgan edim. Shunda Abu Muso: «Ey Abu Abdurahmon! Aytgin-chi, agar bir kishi junub boʻlsa-yu, bir oygacha suv topmasa, namozni qanday qiladi?» — dedi. Abdulloh: «Bir oy suv topmasa ham tayammum qilmaydi», — dedi. Abu Muso: «Unda Moida surasidagi mana bu oyatni nima qilamiz: {…suv topmasangiz, pok tuproq bilan tayammum qiling} (Moida 6)?» — dedi. Abdulloh: «Agar ularga shu oyat bilan ruxsat berilsa, ehtimol ular suv ularga sovuq tuyulganda tuproq bilan tayammum qilib qoʻyishar», — dedi. Shunda Abu Muso Abdullohga: «Sen Ammorning soʻzini eshitmadingmi? (U aytgan edi:) Rasululloh ﷺ meni bir yumush bilan yuborgan edilar, junub boʻlib qoldim-da, suv topmadim, shunda tuproqda hayvon agʻanagandek agʻanab oldim. Soʻng Nabiy ﷺ ning oldilariga kelib, buni u zotga aytdim. U zot: ‹Senga qoʻllaring bilan mana shunday qilishing kifoya edi›, — dedilar-da, qoʻllarini yerga bir marta urdilar, soʻng chap (qoʻl)ni oʻng (qoʻl)ga va kaftlarining ustiga hamda yuzlariga surtdilar», — dedi. Abdulloh: «Umar ham Ammorning soʻzigagina qanoat qilmaganini koʻrmadingmi?» — dedi.Аммор ибн Ёсир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: мен Абдуллоҳ (ибн Масъуд) ва Абу Мусо билан ўтирган эдим. Шунда Абу Мусо: «Эй Абу Абдураҳмон! Айтгин-чи, агар бир киши жунуб бўлса-ю, бир ойгача сув топмаса, намозни қандай қилади?» — деди. Абдуллоҳ: «Бир ой сув топмаса ҳам таяммум қилмайди», — деди. Абу Мусо: «Унда Моида сурасидаги мана бу оятни нима қиламиз: {…сув топмасангиз, пок тупроқ билан таяммум қилинг} (Моида 6)?» — деди. Абдуллоҳ: «Агар уларга шу оят билан рухсат берилса, эҳтимол улар сув уларга совуқ туюлганда тупроқ билан таяммум қилиб қўйишар», — деди. Шунда Абу Мусо Абдуллоҳга: «Сен Амморнинг сўзини эшитмадингми? (У айтган эди:) Расулуллоҳ ﷺ мени бир юмуш билан юборган эдилар, жунуб бўлиб қолдим-да, сув топмадим, шунда тупроқда ҳайвон ағанагандек ағанаб олдим. Сўнг Набий ﷺ нинг олдиларига келиб, буни у зотга айтдим. У зот: ‹Сенга қўлларинг билан мана шундай қилишинг кифоя эди›, — дедилар-да, қўлларини ерга бир марта урдилар, сўнг чап (қўл)ни ўнг (қўл)га ва кафтларининг устига ҳамда юзларига суртдилар», — деди. Абдуллоҳ: «Умар ҳам Амморнинг сўзигагина қаноат қилмаганини кўрмадингми?» — деди.