وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ بَلَغَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ عَبْدِ الْعَزِيزِ، كَتَبَ إِلَى عُمَّالِهِ أَنْ يَضَعُوا الْجِزْيَةَ عَمَّنْ أَسْلَمَ مِنْ أَهْلِ الْجِزْيَةِ حِينَ يُسْلِمُونَ . قَالَ مَالِكٌ مَضَتِ السُّنَّةُ أَنْ لاَ جِزْيَةَ عَلَى نِسَاءِ أَهْلِ الْكِتَابِ وَلاَ عَلَى صِبْيَانِهِمْ وَأَنَّ الْجِزْيَةَ لاَ تُؤْخَذُ إِلاَّ مِنَ الرِّجَالِ الَّذِينَ قَدْ بَلَغُوا الْحُلُمَ وَلَيْسَ عَلَى أَهْلِ الذِّمَّةِ وَلاَ عَلَى الْمَجُوسِ فِي نَخِيلِهِمْ وَلاَ كُرُومِهِمْ وَلاَ زُرُوعِهِمْ وَلاَ مَوَاشِيهِمْ صَدَقَةٌ لأَنَّ الصَّدَقَةَ إِنَّمَا وُضِعَتْ عَلَى الْمُسْلِمِينَ تَطْهِيرًا لَهُمْ وَرَدًّا عَلَى فُقَرَائِهِمْ وَوُضِعَتِ الْجِزْيَةُ عَلَى أَهْلِ الْكِتَابِ صَغَارًا لَهُمْ فَهُمْ مَا كَانُوا بِبَلَدِهِمُ الَّذِينَ صَالَحُوا عَلَيْهِ لَيْسَ عَلَيْهِمْ شَىْءٌ سِوَى الْجِزْيَةِ فِي شَىْءٍ مِنْ أَمْوَالِهِمْ إِلاَّ أَنْ يَتَّجِرُوا فِي بِلاَدِ الْمُسْلِمِينَ وَيَخْتَلِفُوا فِيهَا فَيُؤْخَذُ مِنْهُمُ الْعُشْرُ فِيمَا يُدِيرُونَ مِنَ التِّجَارَاتِ وَذَلِكَ أَنَّهُمْ إِنَّمَا وُضِعَتْ عَلَيْهِمُ الْجِزْيَةُ وَصَالَحُوا عَلَيْهَا عَلَى أَنْ يُقَرُّوا بِبِلاَدِهِمْ وَيُقَاتَلَ عَنْهُمْ عَدُوُّهُمْ فَمَنْ خَرَجَ مِنْهُمْ مِنْ بِلاَدِهِ إِلَى غَيْرِهَا يَتْجُرُ إِلَيْهَا فَعَلَيْهِ الْعُشْرُ مَنْ تَجَرَ مِنْهُمْ مِنْ أَهْلِ مِصْرَ إِلَى الشَّامِ وَمِنْ أَهْلِ الشَّامِ إِلَى الْعِرَاقِ وَمِنْ أَهْلِ الْعِرَاقِ إِلَى الْمَدِينَةِ أَوِ الْيَمَنِ أَوْ مَا أَشْبَهَ هَذَا مِنَ الْبِلاَدِ فَعَلَيْهِ الْعُشْرُ وَلاَ صَدَقَةَ عَلَى أَهْلِ الْكِتَابِ وَلاَ الْمَجُوسِ فِي شَىْءٍ مِنْ أَمْوَالِهِمْ وَلاَ مِنْ مَوَاشِيهِمْ وَلاَ ثِمَارِهِمْ وَلاَ زُرُوعِهِمْ مَضَتْ بِذَلِكَ السُّنَّةُ وَيُقَرُّونَ عَلَى دِينِهِمْ وَيَكُونُونَ عَلَى مَا كَانُوا عَلَيْهِ وَإِنِ اخْتَلَفُوا فِي الْعَامِ الْوَاحِدِ مِرَارًا فِي بِلاَدِ الْمُسْلِمِينَ فَعَلَيْهِمْ كُلَّمَا اخْتَلَفُوا الْعُشْرُ لأَنَّ ذَلِكَ لَيْسَ مِمَّا صَالَحُوا عَلَيْهِ وَلاَ مِمَّا شُرِطَ لَهُمْ وَهَذَا الَّذِي أَدْرَكْتُ عَلَيْهِ أَهْلَ الْعِلْمِ بِبَلَدِنَا .
Molikka yetib kelishicha, Umar ibn Abdulaziz oʻz voliylariga: jizya ahlidan islomga kirganlardan, islom keltirgan paytlarida jizyani soqit qilishlarini (yozdi). Molik aytdi: «Sunna shunday oʻtganki, kitob ahlining na ayollariga, na bolalariga jizya (vojib) emas; jizya faqat balogʻatga yetgan erkaklardan olinadi. Zimmiylarga ham, majusiylarga ham na xurmolari, na uzumlari, na ekinlari, na chorvalari uchun zakot yoʻq. Chunki zakot musulmonlarga — ularni poklash va kambagʻallariga qaytarish uchun — solingan; jizya esa kitob ahliga ularni (itoatga keltirib) xorlash uchun solingan. Ular sulh tuzgan yurtlarida turar ekanlar, mollarining hech narsasida jizyadan boshqa narsa yoʻq — magar musulmonlar yurtlarida savdo qilib, ularda borib-kelib tursalar: ularning savdoda aylantirgan mollaridan ushr olinadi. Chunki ularga jizya faqat — oʻz yurtlarida qoldirilishlari va dushmani ulardan (himoya qilib) qaytarilishi sharti bilan — solingan va ular shu asosda sulh tuzganlar. Bas, ulardan kim oʻz yurtidan boshqasiga savdo qilgani chiqsa, unga ushr (vojib). Ulardan kim Misr ahlidan Shomga, Shom ahlidan Iroqqa, Iroq ahlidan Madina yoki Yaman yoki shunga oʻxshash yurtlarga savdo qilib borsa, unga ushr (vojib). Kitob ahliga ham, majusiylarga ham na mollarining hech narsasida, na chorvalarida, na mevalarida, na ekinlarida zakot yoʻq — sunna shunday oʻtgan. Ular oʻz dinlarida qoldiriladi va boʻlgan hollaricha (yashab) qoladilar. Agar ular bir yilning oʻzida bir necha marta musulmonlar yurtlarida borib-kelib tursalar, har borib-kelganlarida ularga ushr (vojib) — chunki bu na ular sulh tuzgan narsadan, na ularga shart qilingandan (biridir). Bu — men shaharimizdagi ilm ahlini ustida topgan narsamdir».Моликка етиб келишича, Умар ибн Абдулазиз ўз волийларига: жизя аҳлидан исломга кирганлардан, ислом келтирган пайтларида жизяни соқит қилишларини (ёзди). Молик айтди: «Сунна шундай ўтганки, китоб аҳлининг на аёлларига, на болаларига жизя (вожиб) эмас; жизя фақат балоғатга етган эркаклардан олинади. Зиммийларга ҳам, мажусийларга ҳам на хурмолари, на узумлари, на экинлари, на чорвалари учун закот йўқ. Чунки закот мусулмонларга — уларни поклаш ва камбағалларига қайтариш учун — солинган; жизя эса китоб аҳлига уларни (итоатга келтириб) хорлаш учун солинган. Улар сулҳ тузган юртларида турар эканлар, молларининг ҳеч нарсасида жизядан бошқа нарса йўқ — магар мусулмонлар юртларида савдо қилиб, уларда бориб-келиб турсалар: уларнинг савдода айлантирган молларидан ушр олинади. Чунки уларга жизя фақат — ўз юртларида қолдирилишлари ва душмани улардан (ҳимоя қилиб) қайтарилиши шарти билан — солинган ва улар шу асосда сулҳ тузганлар. Бас, улардан ким ўз юртидан бошқасига савдо қилгани чиқса, унга ушр (вожиб). Улардан ким Миср аҳлидан Шомга, Шом аҳлидан Ироққа, Ироқ аҳлидан Мадина ёки Яман ёки шунга ўхшаш юртларга савдо қилиб борса, унга ушр (вожиб). Китоб аҳлига ҳам, мажусийларга ҳам на молларининг ҳеч нарсасида, на чорваларида, на меваларида, на экинларида закот йўқ — сунна шундай ўтган. Улар ўз динларида қолдирилади ва бўлган ҳолларича (яшаб) қоладилар. Агар улар бир йилнинг ўзида бир неча марта мусулмонлар юртларида бориб-келиб турсалар, ҳар бориб-келганларида уларга ушр (вожиб) — чунки бу на улар сулҳ тузган нарсадан, на уларга шарт қилингандан (биридир). Бу — мен шаҳаримиздаги илм аҳлини устида топган нарсамдир».