حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ مَضَتِ السُّنَّةُ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا عَتَقَ تَبِعَهُ مَالُهُ . قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا عَتَقَ تَبِعَهُ مَالُهُ أَنَّ الْمُكَاتَبَ إِذَا كُوتِبَ تَبِعَهُ مَالُهُ وَإِنْ لَمْ يَشْتَرِطْهُ وَذَلِكَ أَنَّ عَقْدَ الْكِتَابَةِ هُوَ عَقْدُ الْوَلاَءِ إِذَا تَمَّ ذَلِكَ وَلَيْسَ مَالُ الْعَبْدِ وَالْمُكَاتَبِ بِمَنْزِلَةِ مَا كَانَ لَهُمَا مِنْ وَلَدٍ إِنَّمَا أَوْلاَدُهُمَا بِمَنْزِلَةِ رِقَابِهِمَا لَيْسُوا بِمَنْزِلَةِ أَمْوَالِهِمَا لأَنَّ السُّنَّةَ الَّتِي لاَ اخْتِلاَفَ فِيهَا أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا عَتَقَ تَبِعَهُ مَالُهُ وَلَمْ يَتْبَعْهُ وَلَدُهُ وَأَنَّ الْمُكَاتَبَ إِذَا كُوتِبَ تَبِعَهُ مَالُهُ وَلَمْ يَتْبَعْهُ وَلَدُهُ . قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَيْضًا أَنَّ الْعَبْدَ وَالْمُكَاتَبَ إِذَا أَفْلَسَا أُخِذَتْ أَمْوَالُهُمَا وَأُمَّهَاتُ أَوْلاَدِهِمَا وَلَمْ تُؤْخَذْ أَوْلاَدُهُمَا لأَنَّهُمْ لَيْسُوا بِأَمْوَالٍ لَهُمَا . قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَيْضًا أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا بِيعَ وَاشْتَرَطَ الَّذِي ابْتَاعَهُ مَالَهُ لَمْ يَدْخُلْ وَلَدُهُ فِي مَالِهِ . قَالَ مَالِكٌ وَمِمَّا يُبَيِّنُ ذَلِكَ أَيْضًا أَنَّ الْعَبْدَ إِذَا جَرَحَ أُخِذَ هُوَ وَمَالُهُ وَلَمْ يُؤْخَذْ وَلَدُهُ .
Ibn Shihob az-Zuhriy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi, uning shunday deganini (Molik) eshitgan: «Sunnat shunga oʻtganki, qul ozod qilinsa, moli unga ergashib oʻtadi». Molik aytdi: «Qul ozod qilinganda moli unga ergashishini bayon qiladigan narsalardan biri shuki, mukotab (kitobat shartnomasini tuzgan qul) kitobat qilinsa, garchi buni shart qilib qoʻymagan boʻlsa-da, moli unga ergashadi. Buning sababi, kitobat aqdi — bu (u yakunlanganda) valo aqdidir. Qul va mukotabning moli ularning bolalari kabi emas. Ularning bolalari — bu ularning boʻyinlari (zotlari) darajasida, mollari darajasida emas. Chunki ixtilofsiz sunnat shuki, qul ozod qilinganda moli unga ergashadi, ammo bolasi ergashmaydi; mukotab kitobat qilinganda moli unga ergashadi, ammo bolasi ergashmaydi». Molik aytdi: «Buni yana bir bayon qiladigan narsa shuki, qul va mukotab sinsa (iflos boʻlsa), ularning mollari va umm valadlari (bola tuqqan choʻrilari) olinadi, ammo bolalari olinmaydi, chunki ular ularning mollari emas». Molik aytdi: «Buni yana bir bayon qiladigan narsa shuki, qul sotilib, uni sotib olgan kishi uning molini shart qilsa, bolasi uning moliga kirmaydi». Molik aytdi: «Buni yana bir bayon qiladigan narsa shuki, qul (birovni) jarohatlantirsa, uning oʻzi ham, moli ham olinadi, ammo bolasi olinmaydi».Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади, унинг шундай деганини (Молик) эшитган: «Суннат шунга ўтганки, қул озод қилинса, моли унга эргашиб ўтади». Молик айтди: «Қул озод қилинганда моли унга эргашишини баён қиладиган нарсалардан бири шуки, мукотаб (китобат шартномасини тузган қул) китобат қилинса, гарчи буни шарт қилиб қўймаган бўлса-да, моли унга эргашади. Бунинг сабаби, китобат ақди — бу (у якунланганда) вало ақдидир. Қул ва мукотабнинг моли уларнинг болалари каби эмас. Уларнинг болалари — бу уларнинг бўйинлари (зотлари) даражасида, моллари даражасида эмас. Чунки ихтилофсиз суннат шуки, қул озод қилинганда моли унга эргашади, аммо боласи эргашмайди; мукотаб китобат қилинганда моли унга эргашади, аммо боласи эргашмайди». Молик айтди: «Буни яна бир баён қиладиган нарса шуки, қул ва мукотаб синса (ифлос бўлса), уларнинг моллари ва умм валадлари (бола туққан чўрилари) олинади, аммо болалари олинмайди, чунки улар уларнинг моллари эмас». Молик айтди: «Буни яна бир баён қиладиган нарса шуки, қул сотилиб, уни сотиб олган киши унинг молини шарт қилса, боласи унинг молига кирмайди». Молик айтди: «Буни яна бир баён қиладиган нарса шуки, қул (бировни) жароҳатлантирса, унинг ўзи ҳам, моли ҳам олинади, аммо боласи олинмайди».