أَخْبَرَنَا عُتْبَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَبْرِ بْنِ عَتِيكٍ، أَنَّ عَتِيكَ بْنَ الْحَارِثِ، وَهُوَ جَدُّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ أَبُو أُمِّهِ أَخْبَرَهُ أَنَّ جَبْرَ بْنَ عَتِيكٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَاءَ يَعُودُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ ثَابِتٍ فَوَجَدَهُ قَدْ غُلِبَ عَلَيْهِ فَصَاحَ بِهِ فَلَمْ يُجِبْهُ فَاسْتَرْجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " قَدْ غُلِبْنَا عَلَيْكَ أَبَا الرَّبِيعِ " . فَصِحْنَ النِّسَاءُ وَبَكَيْنَ فَجَعَلَ ابْنُ عَتِيكٍ يُسَكِّتُهُنَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " دَعْهُنَّ فَإِذَا وَجَبَ فَلاَ تَبْكِيَنَّ بَاكِيَةٌ " . قَالُوا وَمَا الْوُجُوبُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الْمَوْتُ " . قَالَتِ ابْنَتُهُ إِنْ كُنْتُ لأَرْجُو أَنْ تَكُونَ شَهِيدًا قَدْ كُنْتَ قَضَيْتَ جِهَازَكَ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ أَوْقَعَ أَجْرَهُ عَلَيْهِ عَلَى قَدْرِ نِيَّتِهِ وَمَا تَعُدُّونَ الشَّهَادَةَ " . قَالُوا الْقَتْلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ . قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الشَّهَادَةُ سَبْعٌ سِوَى الْقَتْلِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ الْمَطْعُونُ شَهِيدٌ وَالْمَبْطُونُ شَهِيدٌ وَالْغَرِيقُ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ الْهَدْمِ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ ذَاتِ الْجَنْبِ شَهِيدٌ وَصَاحِبُ الْحَرَقِ شَهِيدٌ وَالْمَرْأَةُ تَمُوتُ بِجُمْعٍ شَهِيدَةٌ " .
Jabr ibn Atik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ Abdulloh ibn Sobitni yoʻqlab keldilar va uni oʻlim holatida ojiz koʻrdilar. Unga ovoz berdilar, biroq u javob bermadi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Innaa lillaahi va innaa ilayhi roojiun», dedilar va: «Sen haqingda bizni magʻlub etishdi, ey Abu Rabiy», dedilar. Ayollar chinqirib yigʻlashdi, Ibn Atik esa ularni jim qildira boshladi. Rasululloh ﷺ: «Ularni qoʻyib ber, ammo jon uzilganidan keyin hech bir yigʻloqi yigʻlamasin», dedilar. Ular: «Vujub nima, ey Rasululloh?» dedilar. U zot: «Oʻlim», dedilar. Uning qizi: «Men seni shahid boʻlishingni umid qilardim, chunki sen jihoz-anjomingni tayyorlagan eding», dedi. Rasululloh ﷺ: «Aziz va jalil boʻlgan Alloh uning ajrini niyatiga qarab unga berdi. Siz shahodatni nima deb hisoblaysizlar?» dedilar. Ular: «Aziz va jalil boʻlgan Alloh yoʻlida oʻldirilish», dedilar. Rasululloh ﷺ: «Aziz va jalil boʻlgan Alloh yoʻlida oʻldirilishdan tashqari shahodat yettitadir: toun kasaliga uchragan shahid, qorin kasalidan oʻlgan shahid, gʻarq boʻlgan shahid, bosirib qolgan shahid, yon ogʻrigʻi ‹zotuljanb›dan oʻlgan shahid, yongan shahid va tugʻruqda ‹bola qornida boʻlgan holda› oʻlgan ayol shahiddir», dedilar.Жабр ибн Атик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ Абдуллоҳ ибн Собитни йўқлаб келдилар ва уни ўлим ҳолатида ожиз кўрдилар. Унга овоз бердилар, бироқ у жавоб бермади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Иннаа лиллааҳи ва иннаа илайҳи роожиун», дедилар ва: «Сен ҳақингда бизни мағлуб этишди, эй Абу Рабий», дедилар. Аёллар чинқириб йиғлашди, Ибн Атик эса уларни жим қилдира бошлади. Расулуллоҳ ﷺ: «Уларни қўйиб бер, аммо жон узилганидан кейин ҳеч бир йиғлоқи йиғламасин», дедилар. Улар: «Вужуб нима, эй Расулуллоҳ?» дедилар. У зот: «Ўлим», дедилар. Унинг қизи: «Мен сени шаҳид бўлишингни умид қилардим, чунки сен жиҳоз-анжомингни тайёрлаган эдинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Азиз ва жалил бўлган Аллоҳ унинг ажрини ниятига қараб унга берди. Сиз шаҳодатни нима деб ҳисоблайсизлар?» дедилар. Улар: «Азиз ва жалил бўлган Аллоҳ йўлида ўлдирилиш», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Азиз ва жалил бўлган Аллоҳ йўлида ўлдирилишдан ташқари шаҳодат еттитадир: тоун касалига учраган шаҳид, қорин касалидан ўлган шаҳид, ғарқ бўлган шаҳид, босириб қолган шаҳид, ён оғриғи ‹зотулжанб›дан ўлган шаҳид, ёнган шаҳид ва туғруқда ‹бола қорнида бўлган ҳолда› ўлган аёл шаҳиддир», дедилар.