أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مَسْعُودٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ سِمَاكٍ، ذَكَرَ أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ، أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ كَانَ قَاعِدًا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَقُودُ آخَرَ بِنِسْعَةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَتَلَ هَذَا أَخِي . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَقَتَلْتَهُ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوْ لَمْ يَعْتَرِفْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ . قَالَ نَعَمْ قَتَلْتُهُ . قَالَ " كَيْفَ قَتَلْتَهُ " . قَالَ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ نَحْتَطِبُ مِنْ شَجَرَةٍ فَسَبَّنِي فَأَغْضَبَنِي فَضَرَبْتُ بِالْفَأْسِ عَلَى قَرْنِهِ . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هَلْ لَكَ مِنْ مَالٍ تُؤَدِّيهِ عَنْ نَفْسِكَ " . قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي إِلاَّ فَأْسِي وَكِسَائِي . فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَتُرَى قَوْمَكَ يَشْتَرُونَكَ " . قَالَ أَنَا أَهْوَنُ عَلَى قَوْمِي مِنْ ذَاكَ . فَرَمَى بِالنِّسْعَةِ إِلَى الرَّجُلِ فَقَالَ " دُونَكَ صَاحِبَكَ " . فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . فَأَدْرَكُوا الرَّجُلَ فَقَالُوا وَيْلَكَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . فَرَجَعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حُدِّثْتُ أَنَّكَ قُلْتَ " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . وَهَلْ أَخَذْتُهُ إِلاَّ بِأَمْرِكَ فَقَالَ " مَا تُرِيدُ أَنْ يَبُوءَ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ " . قَالَ بَلَى . قَالَ " فَإِنْ ذَاكَ " . قَالَ ذَلِكَ كَذَلِكَ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ huzurlarida oʻtirgan edi. Shunda bir kishi boshqa birovni tasma bilan yetaklab kelib: «Ey Rasululloh, bu kishi akamni oʻldirdi», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Uni oʻldirdingmi?» dedilar. U: «Ey Rasululloh, agar u iqror boʻlmaganda ham, men unga qarshi dalil keltirardim», dedi. U: «Ha, uni oʻldirdim», dedi. U zot: «Uni qanday oʻldirding?» dedilar. U: «Men bilan u daraxtdan oʻtin terayotgan edik, u meni soʻkdi va gʻazablantirdi, shunda men bolta bilan uning boshiga urdim», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Oʻzingni qutqarish uchun diyat toʻlaydigan molingiz bormi?» dedilar. U: «Ey Rasululloh, mening boltam va kiyimimdan boshqa molim yoʻq», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Qavming seni sotib olar deb oʻylaysanmi?» dedilar. U: «Men qavmimga bundan-da arzimasman», dedi. Shunda u zot tasmani haligi kishiga otib: «Sherigingni ol», dedilar. U ortiga qaytgach, Rasululloh ﷺ: «Agar u buni oʻldirsa, u ham shunga oʻxshab qoladi», dedilar. Kishilar haligi kishiga yetib olib: «Senga voy! Rasululloh ﷺ ‹Agar u buni oʻldirsa, u ham shunga oʻxshab qoladi› dedilar», deyishdi. Shunda u Rasululloh ﷺ huzurlariga qaytib: «Ey Rasululloh, menga sizning ‹Agar u buni oʻldirsa, u ham shunga oʻxshab qoladi› deganingiz aytildi. Holbuki men uni faqat sizning buyrugʻingiz bilan olgandim», dedi. U zot: «U sening gunohingni va sherigingning gunohini koʻtarishini istamaysanmi?» dedilar. U: «Balki, istayman», dedi. U zot: «Unda shundaydir», dedilar. U: «Xoʻp, shunday boʻla qolsin», dedi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларида ўтирган эди. Шунда бир киши бошқа бировни тасма билан етаклаб келиб: «Эй Расулуллоҳ, бу киши акамни ўлдирди», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Уни ўлдирдингми?» дедилар. У: «Эй Расулуллоҳ, агар у иқрор бўлмаганда ҳам, мен унга қарши далил келтирардим», деди. У: «Ҳа, уни ўлдирдим», деди. У зот: «Уни қандай ўлдирдинг?» дедилар. У: «Мен билан у дарахтдан ўтин тераётган эдик, у мени сўкди ва ғазаблантирди, шунда мен болта билан унинг бошига урдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Ўзингни қутқариш учун дият тўлайдиган молингиз борми?» дедилар. У: «Эй Расулуллоҳ, менинг болтам ва кийимимдан бошқа молим йўқ», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Қавминг сени сотиб олар деб ўйлайсанми?» дедилар. У: «Мен қавмимга бундан-да арзимасман», деди. Шунда у зот тасмани ҳалиги кишига отиб: «Шеригингни ол», дедилар. У ортига қайтгач, Расулуллоҳ ﷺ: «Агар у буни ўлдирса, у ҳам шунга ўхшаб қолади», дедилар. Кишилар ҳалиги кишига етиб олиб: «Сенга вой! Расулуллоҳ ﷺ ‹Агар у буни ўлдирса, у ҳам шунга ўхшаб қолади› дедилар», дейишди. Шунда у Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига қайтиб: «Эй Расулуллоҳ, менга сизнинг ‹Агар у буни ўлдирса, у ҳам шунга ўхшаб қолади› деганингиз айтилди. Ҳолбуки мен уни фақат сизнинг буйруғингиз билан олгандим», деди. У зот: «У сенинг гуноҳингни ва шеригингнинг гуноҳини кўтаришини истамайсанми?» дедилар. У: «Балки, истайман», деди. У зот: «Унда шундайдир», дедилар. У: «Хўп, шундай бўла қолсин», деди.