حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو يُونُسَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ، حَرْبٍ أَنَّ عَلْقَمَةَ بْنَ وَائِلٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَاهُ حَدَّثَهُ قَالَ إِنِّي لَقَاعِدٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَ رَجُلٌ يَقُودُ آخَرَ بِنِسْعَةٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا قَتَلَ أَخِي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَقَتَلْتَهُ " . فَقَالَ إِنَّهُ لَوْ لَمْ يَعْتَرِفْ أَقَمْتُ عَلَيْهِ الْبَيِّنَةَ . قَالَ نَعَمْ . قَتَلْتُهُ قَالَ " كَيْفَ قَتَلْتَهُ " . قَالَ كُنْتُ أَنَا وَهُوَ نَخْتَبِطُ مِنْ شَجَرَةٍ فَسَبَّنِي فَأَغْضَبَنِي فَضَرَبْتُهُ بِالْفَأْسِ عَلَى قَرْنِهِ فَقَتَلْتُهُ . فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " هَلْ لَكَ مِنْ شَىْءٍ تُؤَدِّيهِ عَنْ نَفْسِكَ " . قَالَ مَا لِي مَالٌ إِلاَّ كِسَائِي وَفَأْسِي . قَالَ " فَتَرَى قَوْمَكَ يَشْتَرُونَكَ " . قَالَ أَنَا أَهْوَنُ عَلَى قَوْمِي مِنْ ذَاكَ . فَرَمَى إِلَيْهِ بِنِسْعَتِهِ . وَقَالَ " دُونَكَ صَاحِبَكَ " . فَانْطَلَقَ بِهِ الرَّجُلُ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . فَرَجَعَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّكَ قُلْتَ " إِنْ قَتَلَهُ فَهُوَ مِثْلُهُ " . وَأَخَذْتُهُ بِأَمْرِكَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَمَا تُرِيدُ أَنْ يَبُوءَ بِإِثْمِكَ وَإِثْمِ صَاحِبِكَ " . قَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ - لَعَلَّهُ قَالَ - بَلَى . قَالَ " فَإِنَّ ذَاكَ كَذَاكَ " . قَالَ فَرَمَى بِنِسْعَتِهِ وَخَلَّى سَبِيلَهُ .
Voil ibn Hujr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Nabiy ﷺ bilan oʻtirgan edim, shu payt bir kishi boshqa birovni tasma bilan yetaklab keldi-da: «Yo Rasululloh! Mana bu mening akamni oʻldirdi», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Uni oʻldirdingmi?» — dedilar. (Daʼvogar): «Agar u iqror boʻlmaganida, men unga qarshi guvohlik keltirardim», dedi. (Qotil): «Ha, men uni oʻldirdim», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Uni qanday oʻldirding?» — dedilar. U: «Men va u (chorvaga yem uchun) daraxtdan yaprogʻini qoqayotgan edik, u meni soʻkdi va gʻazablantirdi. Shunda men uni boltam bilan boshiga urib, oʻldirdim», dedi. Nabiy ﷺ unga: «Oʻzing uchun (diyat oʻrnida) toʻlaydigan biror narsang bormi?» — dedilar. U: «Mening kiyimim va boltamdan boshqa molim yoʻq», dedi. (Rasululloh ﷺ): «Qavming seni sotib olar (yaʼni diyatingni toʻlar), deb oʻylaysanmi?» — dedilar. U: «Men qavmim nazdida bundan ham qadrsizroqman», dedi. Shunda u zot (qotilning) tasmasini unga (daʼvogarga) uloqtirib: «Sherigingni oʻzing ol», — dedilar. (Daʼvogar) kishi uni olib ketdi. U orqasiga oʻgirilganda Rasululloh ﷺ: «Agar uni oʻldirsa, u ham xuddi uning oʻzidek (qotil) boʻladi», — dedilar. Shunda u qaytib kelib: «Yo Rasululloh! Sizning ‹Agar uni oʻldirsa, u ham xuddi uning oʻzidek boʻladi› deganingiz menga yetdi, holbuki men uni Sizning amringiz bilan olgan edim», dedi. Rasululloh ﷺ: «Uning oʻz gunohi va sherigingning (akangning) gunohini koʻtarib ketishini istamaysanmi?» — dedilar. U: «Yo Nabiyalloh!» — dedi-da — ehtimol u: «Ha (istayman)», degandir. U zot: «Bas, gap shunday», — dedilar. (Roviy) dedi: Shunda u (daʼvogar qotilning) tasmasini uloqtirib, uni qoʻyib yubordi.Воил ибн Ҳужр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Набий ﷺ билан ўтирган эдим, шу пайт бир киши бошқа бировни тасма билан етаклаб келди-да: «Ё Расулуллоҳ! Мана бу менинг акамни ўлдирди», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Уни ўлдирдингми?» — дедилар. (Даъвогар): «Агар у иқрор бўлмаганида, мен унга қарши гувоҳлик келтирардим», деди. (Қотил): «Ҳа, мен уни ўлдирдим», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Уни қандай ўлдирдинг?» — дедилар. У: «Мен ва у (чорвага ем учун) дарахтдан япроғини қоқаётган эдик, у мени сўкди ва ғазаблантирди. Шунда мен уни болтам билан бошига уриб, ўлдирдим», деди. Набий ﷺ унга: «Ўзинг учун (дият ўрнида) тўлайдиган бирор нарсанг борми?» — дедилар. У: «Менинг кийимим ва болтамдан бошқа молим йўқ», деди. (Расулуллоҳ ﷺ): «Қавминг сени сотиб олар (яъни диятингни тўлар), деб ўйлайсанми?» — дедилар. У: «Мен қавмим наздида бундан ҳам қадрсизроқман», деди. Шунда у зот (қотилнинг) тасмасини унга (даъвогарга) улоқтириб: «Шеригингни ўзинг ол», — дедилар. (Даъвогар) киши уни олиб кетди. У орқасига ўгирилганда Расулуллоҳ ﷺ: «Агар уни ўлдирса, у ҳам худди унинг ўзидек (қотил) бўлади», — дедилар. Шунда у қайтиб келиб: «Ё Расулуллоҳ! Сизнинг ‹Агар уни ўлдирса, у ҳам худди унинг ўзидек бўлади› деганингиз менга етди, ҳолбуки мен уни Сизнинг амрингиз билан олган эдим», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг ўз гуноҳи ва шеригингнинг (акангнинг) гуноҳини кўтариб кетишини истамайсанми?» — дедилар. У: «Ё Набияллоҳ!» — деди-да — эҳтимол у: «Ҳа (истайман)», дегандир. У зот: «Бас, гап шундай», — дедилар. (Ровий) деди: Шунда у (даъвогар қотилнинг) тасмасини улоқтириб, уни қўйиб юборди.