عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: " إِنَّ أَوَّلَ النَّاسِ يُقْضَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَيْهِ رَجُلٌ اسْتُشْهِدَ، فَأُتِيَ بِهِ فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا، قَالَ: فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا؟ قَالَ قَاتَلْتُ فِيكَ حَتَّى اسْتُشْهِدْتُ، قَالَ: كَذَبْتَ، وَلَكِنَّكَ قَاتَلْتَ لِأَنْ يُقَالَ: جَرِيءٌ، فَقَدْ قِيلَ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ. وَرَجُلٌ تَعَلَّمَ الْعِلْمَ وَعَلَّمَهُ وَقَرَأَ الْقُرْآنَ، فَأُتِيَ بِهِ، فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا، قَالَ: فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا؟ قَالَ: تَعَلَّمْتُ الْعِلْمَ وَعَلَّمْتُهُ، وَقَرَأْتُ فِيكَ الْقُرْآنَ، قَالَ: كَذَبْتَ، وَلَكِنَّكَ تَعَلَّمْتَ الْعِلْمَ لِيُقَالَ: عَالِمٌ، وَقَرَأْتَ الْقُرْآنَ لِيُقَالَ: هُوَ قَارِئٌ، فَقَدْ قِيلَ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ، فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ حَتَّى أُلْقِيَ فِي النَّارِ. وَرَجُلٌ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَيْهِ، وَأَعْطَاهُ مِنْ أَصْنَافِ الْمَالِ كُلِّهِ، فَأُتِيَ بِهِ، فَعَرَّفَهُ نِعَمَهُ فَعَرَفَهَا، قَالَ: فَمَا عَمِلْتَ فِيهَا؟ قَالَ: مَا تَرَكْتُ مِنْ سَبِيلٍ تُحِبُّ أَنْ يُنْفَقَ فِيهَا إِلَّا أَنْفَقْتُ فِيهَا لَكَ، قَالَ: كَذَبْتَ، وَلَكِنَّكَ فَعَلْتَ لِيُقَالَ: هُوَ جَوَادٌ، فَقَدْ قِيلَ، ثُمَّ أُمِرَ بِهِ فَسُحِبَ عَلَى وَجْهِهِ، ثُمَّ أُلْقِيَ فِي النَّارِ". رواه مسلم (وكذلك الترمذي والنسائي)
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deganlarini eshitdim: «Qiyomat kuni birinchi boʻlib hukm qilinadigan odam — shahid boʻlgan kishidir. U keltirilib, (Alloh) unga oʻz neʼmatlarini tanitadi, u ham ularni tanaydi. (Alloh): ‹Ularda nima amal qilding?›, deydi. U: ‹Sening yoʻlingda shahid boʻlgunimcha jang qildim›, deydi. (Alloh): ‹Yolgʻon aytding! Aksincha, sen ‹botir› deyilishi uchun jang qilding — bas, (shunday) deyildi ham›, deydi. Soʻng u haqda amr etilib, yuzi bilan sudralib, doʻzaxga tashlanadi. Yana bir kishi — ilm oʻrgangan, uni oʻrgatgan va Qurʼon oʻqigan odam (keltiriladi). U keltirilib, (Alloh) unga neʼmatlarini tanitadi, u ham ularni tanaydi. (Alloh): ‹Ularda nima amal qilding?›, deydi. U: ‹Ilm oʻrgandim, uni oʻrgatdim va Sening (yoʻling)da Qurʼon oʻqidim›, deydi. (Alloh): ‹Yolgʻon aytding! Aksincha, sen ‹olim› deyilishi uchun ilm oʻrganding va ‹u qori› deyilishi uchun Qurʼon oʻqiding — bas, (shunday) deyildi ham›, deydi. Soʻng u haqda amr etilib, yuzi bilan sudralib, doʻzaxga tashlanadi. Yana bir kishi — Alloh (rizqni) keng qilib bergan va unga har turdagi moldan ato etgan odam (keltiriladi). U keltirilib, (Alloh) unga neʼmatlarini tanitadi, u ham ularni tanaydi. (Alloh): ‹Ularda nima amal qilding?›, deydi. U: ‹Sen (mol) sarflanishini yaxshi koʻradigan biror yoʻlni qoldirmadim, magar unda Sening (yoʻling)da sarfladim›, deydi. (Alloh): ‹Yolgʻon aytding! Aksincha, sen ‹u saxiy› deyilishi uchun (shunday) qilding — bas, (shunday) deyildi ham›, deydi. Soʻng u haqda amr etilib, yuzi bilan sudralib, doʻzaxga tashlanadi», dedilar. Buni Muslim (shuningdek Termiziy va Nasoiy) rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деганларини эшитдим: «Қиёмат куни биринчи бўлиб ҳукм қилинадиган одам — шаҳид бўлган кишидир. У келтирилиб, (Аллоҳ) унга ўз неъматларини танитади, у ҳам уларни танайди. (Аллоҳ): ‹Уларда нима амал қилдинг?›, дейди. У: ‹Сенинг йўлингда шаҳид бўлгунимча жанг қилдим›, дейди. (Аллоҳ): ‹Ёлғон айтдинг! Аксинча, сен ‹ботир› дейилиши учун жанг қилдинг — бас, (шундай) дейилди ҳам›, дейди. Сўнг у ҳақда амр этилиб, юзи билан судралиб, дўзахга ташланади. Яна бир киши — илм ўрганган, уни ўргатган ва Қуръон ўқиган одам (келтирилади). У келтирилиб, (Аллоҳ) унга неъматларини танитади, у ҳам уларни танайди. (Аллоҳ): ‹Уларда нима амал қилдинг?›, дейди. У: ‹Илм ўргандим, уни ўргатдим ва Сенинг (йўлинг)да Қуръон ўқидим›, дейди. (Аллоҳ): ‹Ёлғон айтдинг! Аксинча, сен ‹олим› дейилиши учун илм ўргандинг ва ‹у қори› дейилиши учун Қуръон ўқидинг — бас, (шундай) дейилди ҳам›, дейди. Сўнг у ҳақда амр этилиб, юзи билан судралиб, дўзахга ташланади. Яна бир киши — Аллоҳ (ризқни) кенг қилиб берган ва унга ҳар турдаги молдан ато этган одам (келтирилади). У келтирилиб, (Аллоҳ) унга неъматларини танитади, у ҳам уларни танайди. (Аллоҳ): ‹Уларда нима амал қилдинг?›, дейди. У: ‹Сен (мол) сарфланишини яхши кўрадиган бирор йўлни қолдирмадим, магар унда Сенинг (йўлинг)да сарфладим›, дейди. (Аллоҳ): ‹Ёлғон айтдинг! Аксинча, сен ‹у сахий› дейилиши учун (шундай) қилдинг — бас, (шундай) дейилди ҳам›, дейди. Сўнг у ҳақда амр этилиб, юзи билан судралиб, дўзахга ташланади», дедилар. Буни Муслим (шунингдек Термизий ва Насоий) ривоят қилган.