- وعن ابن عباس رضى الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ إلبسوا من ثيابكم البياض؛ فإنها من خير ثيابكم، وكفنوا فيها موتاكم‏"‏.‏((رواه أبو داود والترمذي))

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kiyimlaringizdan oq (rangini) kiyinglar, chunki u kiyimlaringizning eng yaxshisidir va oʻliklaringizni ham unda kafanlanglar. Surmalaringizning eng yaxshisi ismiddir: u koʻzni tiniqlashtiradi va kipriklarni oʻstiradi».Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Кийимларингиздан оқ (рангини) кийинглар, чунки у кийимларингизнинг энг яхшисидир ва ўликларингизни ҳам унда кафанланглар. Сурмаларингизнинг энг яхшиси исмиддир: у кўзни тиниқлаштиради ва киприкларни ўстиради».

- وعن سمرة رضى الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏‏"‏إلبسوا البياض؛ فإنها أطهر وأطيب، وكفنوا فيها موتاكم‏"‏.‏ ((رواه النسائي والحاكم))

Samura ibn Jundab (roziyallohu anhu) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Oq (kiyim) kiyinglar, chunki u eng pok va eng yaxshidir; oʻlganlaringizni ham unda kafanlanglar», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Bu bobda Ibn Abbos va Ibn Umardan ham (rivoyat bor).Самура ибн Жундаб (розияллоҳу анҳу) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Оқ (кийим) кийинглар, чунки у энг пок ва энг яхшидир; ўлганларингизни ҳам унда кафанланглар», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Бу бобда Ибн Аббос ва Ибн Умардан ҳам (ривоят бор).

- وعن البراء رضى الله عنه قال‏:‏ كان رسول الله صلى الله عليه وسلم مربوعاً، ولقد رأيته في حلةٍ حمراء ما رأيت شيئاً قط أحسن منه.((متفق عليه)) ‏‏

al-Baro (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ oʻrta boʻyli edilar. Men u zotni qizil hulla (kiyim)da koʻrdim; men hech qachon u zotdan koʻra goʻzalroq narsani koʻrmaganman.ал-Баро (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ ўрта бўйли эдилар. Мен у зотни қизил ҳулла (кийим)да кўрдим; мен ҳеч қачон у зотдан кўра гўзалроқ нарсани кўрмаганман.

- وعن أبى جحيفة وهب بن عبد الله رضى الله عنه قال‏:‏ رأيت النبي صلى الله عليه وسلم بمكة وهو بالأبطح في قبة له حمراء من آدم، فخرج بلال بوضوئه، فمن ناضح ونائل، فخرج النبي صلى الله عليه وسلم وعليه حلة حمراء، كأني أنظر إلى بياض ساقيه، فتوضأ وأذن بلال، فجعلت أتتبع فاه ههنا وههنا، يقول يمينا وشمالاً‏:‏ حي على الصلاة، حي على الفلاح، ثم ركزت له عنزة، فتقدم فصلى يمر بين يديه الكلب والحمار لا يمنع‏.((متفق عليه))

Abu Juhayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Makkada Nabiy ﷺ ning huzurlariga keldim, u zot al-Abtahda terisidan tikilgan qizil chodirda edilar. Bilol u zotning tahorat suvini olib chiqdi, kimdir undan oldi, kimdir (qoʻliga) sepdi. Soʻng Nabiy ﷺ egnilarida qizil hulla bilan chiqdilar, goʻyo hozir ham u zotning boldirlarining oqligiga qarab turganday boʻlaman. U zot tahorat qildilar, Bilol esa azon aytdi. Men uning ogʻzini ana u tomonga, mana bu tomonga — yaʼni oʻngga va chapga (burilishini) kuzata boshladim, u: ‹Hayya alas-salah, hayya alal-falah (namozga shoshilinglar, najotga shoshilinglar)›, der edi. Soʻng u zot uchun kichik nayza (yerga) tikildi, u zot oldinga oʻtib, peshinni ikki rakaʼat oʻqidilar, oldlaridan eshak va it oʻtar, (bu) qaytarilmas edi. Soʻng asrni ikki rakaʼat oʻqidilar. Keyin Madinaga qaytguncha (safarda) doim ikki rakaʼatdan oʻqib yurdilar», dedi.Абу Жуҳайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Маккада Набий ﷺ нинг ҳузурларига келдим, у зот ал-Абтаҳда терисидан тикилган қизил чодирда эдилар. Билол у зотнинг таҳорат сувини олиб чиқди, кимдир ундан олди, кимдир (қўлига) сепди. Сўнг Набий ﷺ эгниларида қизил ҳулла билан чиқдилар, гўё ҳозир ҳам у зотнинг болдирларининг оқлигига қараб тургандай бўламан. У зот таҳорат қилдилар, Билол эса азон айтди. Мен унинг оғзини ана у томонга, мана бу томонга — яъни ўнгга ва чапга (бурилишини) кузата бошладим, у: ‹Ҳайя алас-салаҳ, ҳайя алал-фалаҳ (намозга шошилинглар, нажотга шошилинглар)›, дер эди. Сўнг у зот учун кичик найза (ерга) тикилди, у зот олдинга ўтиб, пешинни икки ракаъат ўқидилар, олдларидан эшак ва ит ўтар, (бу) қайтарилмас эди. Сўнг асрни икки ракаъат ўқидилар. Кейин Мадинага қайтгунча (сафарда) доим икки ракаъатдан ўқиб юрдилар», деди.

- وعن أبى رمثة رفاعة التيمى رضى الله عنه قال‏:‏ رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم وعليه ثوبان أخضران‏.‏((رواه أبو داود والترمذي))

Abu Rimsa Rifoʻa at-Taymiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni koʻrdim, u zotning ustlarida ikkita yashil kiyim bor edi.Абу Римса Рифўа ат-Таймий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни кўрдим, у зотнинг устларида иккита яшил кийим бор эди.

- وعن جابر رضى الله عنه ، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم دخل يوم فتح مكة وعليه عمامة سوداء‏.‏‏‏((رواه مسلم))‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Makka fathi kuni boshlarida qora salla bilan (Makkaga) kirdilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Макка фатҳи куни бошларида қора салла билан (Маккага) кирдилар.

- وعن أبى سعيد عمرو بن حريث رضى الله عنه قال‏:‏ كأني انظر إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم وعليه عمامة سوداء، قد أرخى طرفيها بين كتفيه‏.‏‏‏((رواه مسلم))‏ ‏ وفى رواية له ‏:‏ أن رسول الله صلى الله عليه وسلم خطب الناس، وعليه عمامة سوداء‏.

Amr ibn Hurays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Rasulullohni ﷺ hozir ham koʻrib turgandekman: boshlarida qora salla bor edi, uning ikki uchini yelkalari orasiga tashlab qoʻygan edilar».Амр ибн Ҳурайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳни ﷺ ҳозир ҳам кўриб тургандекман: бошларида қора салла бор эди, унинг икки учини елкалари орасига ташлаб қўйган эдилар».

- وعن عائشة رضى الله عنها قالت‏:‏ كفن رسول الله صلى الله عليه وسلم في ثلاثة أثواب بيض سحولية من كرسف، ليس فيها قميص ولا عمامة‏.((متفق عليه)) ‏ ‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ paxtadan toʻqilgan, Sahul (degan joy)ga mansub uchta oq libosga kafanlandilar; ularda na koʻylak, na salla bor edi. Hulla (degan yoʻl-yoʻl libos)ga kelsak, odamlar uning haqida adashishdi — goʻyo u zotni kafanlash uchun sotib olingan deb (oʻylashdi); aslida esa hulla qoldirildi va u zot Sahulga mansub uchta oq libosga kafanlandilar. Soʻng u (hulla)ni Abdulloh ibn Abu Bakr olib: ‹Buni oʻzimni kafanlaguncha (saqlab) qoʻyaman›, dedi. Keyin: ‹Agar aziz va jalil boʻlgan Alloh buni oʻz Paygʻambari uchun ravo koʻrganida, u zotni shunga kafanlagan boʻlardi›, dedi. Shunday qilib uni sotib, pulini sadaqa qildi.»Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ пахтадан тўқилган, Саҳул (деган жой)га мансуб учта оқ либосга кафанландилар; уларда на кўйлак, на салла бор эди. Ҳулла (деган йўл-йўл либос)га келсак, одамлар унинг ҳақида адашишди — гўё у зотни кафанлаш учун сотиб олинган деб (ўйлашди); аслида эса ҳулла қолдирилди ва у зот Саҳулга мансуб учта оқ либосга кафанландилар. Сўнг у (ҳулла)ни Абдуллоҳ ибн Абу Бакр олиб: ‹Буни ўзимни кафанлагунча (сақлаб) қўяман›, деди. Кейин: ‹Агар азиз ва жалил бўлган Аллоҳ буни ўз Пайғамбари учун раво кўрганида, у зотни шунга кафанлаган бўларди›, деди. Шундай қилиб уни сотиб, пулини садақа қилди.»

- وعنها قالت‏:‏ خرج رسول الله صلى الله عليه وسلم ذات غداة، وعليه مرط مرحل من شعر أسود‏.‏‏‏((رواه مسلم))‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bir kuni ertalab egnilarida qora yungdan toʻqilgan, tuya egarlari naqshi tushgan bir choyshab (chopon) bilan chiqdilar.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бир куни эрталаб эгниларида қора юнгдан тўқилган, туя эгарлари нақши тушган бир чойшаб (чопон) билан чиқдилар.

- وعن المغيرة بن شعبة رضى الله عنه قال‏:‏ كنت مع رسول الله صلى الله عليه وسلم ذات ليلة في مسير، فقال لي‏:‏ ‏"‏أمعك ماء‏"‏ ‏؟‏ قلت‏:‏ نعم، فنزل عن راحلته فمشى حتى توارى في سواد الليل ثم جاء فأفرغت علي من الإداواة، فغسل وجهه وعليه جبة من صوف،فلم يستطع أن يخرج ذراعيه منها حتى أخرجهما من أسفل الجبة، فغسل ذراعيه ومسح برأسه، ثم أهويت لأنزع خفيه فقال‏:‏‏"‏دعهما فإني أدخلتهما طاهرتين‏"‏ ومسح عليهما‏.‏((متفق عليه)) وفى رواية‏:‏وعليه جبة شامية ضيقة الكمين‏.‏ وفى رواية‏:‏ أن هذه القضية كانت في غزوة تبوك‏.‏

Mugʻiyra ibn Shuʼba (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kecha men Paygʻambar ﷺ bilan bir safarda edim. Shunda U Zot menga: «Sen bilan suv bormi?» dedilar. Men: «Ha» dedim. Bas, U Zot oʻz ulovidan tushdilar-da, toki kechaning qorongʻuligida gʻoyib boʻlguncha yurdilar; soʻng keldilar. Men idishdan Unga (suv) quydim; bas, U Zot yuzini yuvdilar — Uning ustida jundan (boʻlgan) jubba bor edi —; ammo ikki bilaklarini undan chiqara olmadilar — toki ularni jubbaning ostidan chiqardilar —; bas, ikki bilaklarini yuvdilar va boshiga mash tortdilar. Soʻng men Uning mahsilarini yechish uchun engashdim. Shunda U Zot: «Ularni qoldir (qoʻy); chunki men ularni ikkovini pok (toza) holda (mahsi ichiga) kiritganman», dedilar-da, ular ustiga mash tortdilar.Муғийра ибн Шуъба (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир кеча мен Пайғамбар ﷺ билан бир сафарда эдим. Шунда У Зот менга: «Сен билан сув борми?» дедилар. Мен: «Ҳа» дедим. Бас, У Зот ўз уловидан тушдилар-да, токи кечанинг қоронғулигида ғойиб бўлгунча юрдилар; сўнг келдилар. Мен идишдан Унга (сув) қуйдим; бас, У Зот юзини ювдилар — Унинг устида жундан (бўлган) жубба бор эди —; аммо икки билакларини ундан чиқара олмадилар — токи уларни жуббанинг остидан чиқардилар —; бас, икки билакларини ювдилар ва бошига маш тортдилар. Сўнг мен Унинг маҳсиларини ечиш учун энгашдим. Шунда У Зот: «Уларни қолдир (қўй); чунки мен уларни икковини пок (тоза) ҳолда (маҳси ичига) киритганман», дедилар-да, улар устига маш тортдилар.

عن أم سلمة رضى الله عنها قالت‏:‏ كان أحب الثياب إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم القميص‏.‏((رواه أبو داود والترمذي))

Ummu Salama — moʻminlarning onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga kiyimlarning eng yoqimlisi koʻylak edi.Умму Салама — мўминларнинг онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга кийимларнинг энг ёқимлиси кўйлак эди.

عن أسماء بنت يزيد الأنصارية رضى الله عنها قالت‏:‏ كان كم قميص رسول الله صلى الله عليه وسلم إلى الرسغ.‏((رواه أبو داود والترمذي))

Asmo bint Yazid al-Ansoriya (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning koʻylaklarining yengi bilaklarigacha yetar edi.Асмо бинт Язид ал-Ансория (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг кўйлакларининг енги билакларигача етар эди.

وعن ابن عمر رضى الله عنهما أن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه يوم القيامة‏"‏ فقال أبو بكر‏:‏ يا رسول الله إن إزاري يسترخي إلى أن أتعاهده، فقال له رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏"‏إنك لست ممن يفعله خيلاء‏"‏‏.‏‏‏((‏رواه البخارى‏)‏‏)‏‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Kim kiyimini kibr-havo bilan sudrab yursa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) boqmaydi», dedilar. Shunda Abu Bakr (roziyallohu anhu): «Ey Rasululloh, izorim, agar unga eʼtibor bermasam, osilib tushib ketadi», dedi. Rasululloh ﷺ unga: «Sen buni kibr bilan qiladiganlardan emassan», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Ким кийимини кибр-ҳаво билан судраб юрса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) боқмайди», дедилар. Шунда Абу Бакр (розияллоҳу анҳу): «Эй Расулуллоҳ, изорим, агар унга эътибор бермасам, осилиб тушиб кетади», деди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен буни кибр билан қиладиганлардан эмассан», дедилар.

وعن أبى هريرة رضى الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏لا ينظر الله يوم القيامة إلى من جر إزاره بطراً‏"‏.‏((متفق عليه))

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Rasululloh ﷺ: «Alloh qiyomat kuni izorini manmanlik (kibr) bilan sudragan kishiga (rahmat nazari bilan) boqmaydi» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ қиёмат куни изорини манманлик (кибр) билан судраган кишига (раҳмат назари билан) боқмайди» дедилар.

وعنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏ما أسفل من الكعبين من الإزار ففي النار‏"‏.‏‏‏((‏رواه البخارى‏)‏‏)‏‏

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Izorning toʻpiqlardan past (tushgan) qismi doʻzaxdadir» dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Изорнинг тўпиқлардан паст (тушган) қисми дўзахдадир» дедилар.

وعن أبى ذر رضى الله عنه عن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏ثلاثة لا يكلمهم الله يوم القيامة، ولا ينظر إليهم ، ولا يزكيهم، ولهم عذاب أليم‏"‏ قال‏:‏ فقرأها رسول الله صلى الله عليه وسلم ثلاث مرار‏.‏ قال أبو ذر ‏:‏ خابوا وخسروا ‍ من هم يا رسول الله ‏؟‏ قال‏:‏ ‏"‏المسبل، والمنان، والمنفق سلعته بالحلف الكاذب‏"‏‏‏‏.‏ وفى رواية له‏:‏ ‏"‏المسبل إزاره‏"‏‏‏.((رواه مسلم))‏

Abu Zar (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Uch (toifa) borki, Alloh qiyomat kuni ularga (rahmat bilan) soʻzlamaydi, ularga boqmaydi, ularni (gunohlardan) poklamaydi va ular uchun alamli azob bordir», dedilar. Rasululloh ﷺ buni uch marta takrorladilar. Abu Zar: «Ular ziyon koʻrib, halok boʻlibdilar! Ular kim, ey Rasululloh?» dedi. U zot: «Kiyimini (kibr bilan) sudrab yuruvchi, (bergan narsasini) minnat qiluvchi va molini yolgʻon qasam bilan sotuvchi», dedilar. Yana bir rivoyatda: «Izorini sudrab yuruvchi», deb kelgan.Абу Зар (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Уч (тоифа) борки, Аллоҳ қиёмат куни уларга (раҳмат билан) сўзламайди, уларга боқмайди, уларни (гуноҳлардан) покламайди ва улар учун аламли азоб бордир», дедилар. Расулуллоҳ ﷺ буни уч марта такрорладилар. Абу Зар: «Улар зиён кўриб, ҳалок бўлибдилар! Улар ким, эй Расулуллоҳ?» деди. У зот: «Кийимини (кибр билан) судраб юрувчи, (берган нарсасини) миннат қилувчи ва молини ёлғон қасам билан сотувчи», дедилар. Яна бир ривоятда: «Изорини судраб юрувчи», деб келган.

وعن ابن عمر رضى الله عنهما ، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏الإسبال من الإزار، والقميص، والعمامة؛ من جر شيئاً خيلاء لم ينظر الله إليه يوم القيامة‏"‏‏‏‏.‏((رواه أبو داود والنسائي))

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Osiltirish izorda, koʻylakda va sallada boʻladi. Kimki ulardan birortasini kibrdan surgantirib yursa, Alloh qiyomat kunida unga nazar solmaydi», dedilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Осилтириш изорда, кўйлакда ва саллада бўлади. Кимки улардан бирортасини кибрдан сургантириб юрса, Аллоҳ қиёмат кунида унга назар солмайди», дедилар.

وعن أبى جرى جابر بن سليم رضى الله عنه قال‏:‏ رأيت رجلا يصدر الناس عن رأيه ؛ لا يقول شيئاً إلا صدروا عنه؛ قلت‏:‏ من هذا قالوا‏:‏ رسول الله صلى الله عليه وسلم‏.‏قلت‏:‏ عليك السلام يا رسول الله - مرتين- قال‏:‏ ‏"‏لا تقل عليك السلام، عليك السلام تحية الموتى -قلت ‏:‏ السلام عليك‏"‏ قال‏:‏ قلت‏:‏ أنت رسول الله ‏؟‏ قال‏:‏ ‏"‏أنا رسول الله إذا أصابك ضر فدعوته كشفه عنك،وإذا أصابك عام سنة فدعوته أنبتها لك، وإذا كنت بأرض قفر أو فلاة، فضلت راحلتك، فدعوته ردها عليك‏"‏ قال‏:‏ قلت‏:‏ اعهد إلى‏.‏ قال‏:‏ ‏"‏لا تسبن أحداً‏"‏ قال‏:‏ فما سببت بعده حراً، ولا عبداً، ولا بعيراً، ولا شاة ‏"‏ولا تحقرن من المعروف شيئاً، وأن تكلم أخاك وأنت منبسط إليه وجهك؛ إن ذلك من المعروف‏.‏ وارفع إزارك إلى نصف الساق، فإن أبيت فإلى الكعبين، وإياك وإسبال الإزار فإنها من المخيلة وإن الله لا يحب المخيلة، وإن امرؤا شتمك وعيرك، بما يعلم فيك فلا تعيره بما تعلم فيه، فإنما وبال ذلك عليه‏"‏.‏((رواه أبو داود والترمذي))

Abu Jurayy Jobir ibn Sulaym al-Hujaymiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men odamlar fikriga itoat qiladigan bir kishini koʻrdim; u nima desa, ular unga boʻysunardilar. Men: «Bu kim?» deb soʻradim. Ular: «Bu Rasululloh ﷺ», dedilar. Men ikki marta: «Alayka-s-salom, ey Allohning Rasuli», dedim. U zot: «Alayka-s-salom dema. Chunki alayka-s-salom oʻliklarga aytiladigan salomdir. Balki ‹as-salomu alayka› degin», dedilar. Men: «Siz Allohning Rasulimisiz?» dedim. U zot: «Men Allohning Rasuliman, sen Unga senga ofat yetganda duo qilsang, U uni sendan ketkazadi; senga qahatchilik yili yetib, Unga duo qilsang, U sen uchun (yerni) oʻstiradi; sen yersiz, suvsiz dasht yoki choʻlda boʻlsang va uloving yoʻqolib qolib, Unga duo qilsang, U uni senga qaytaradi», dedilar. Men: «Menga nasihat qiling», dedim. U zot: «Hech kimni soʻkma», dedilar. (Roviy) aytadi: Shundan keyin men na bir ozod kishini, na qulni, na tuyani, na qoʻyni soʻkmadim. U zot: «Yaxshilikdan hech narsani kichik sanama. Birodaring bilan ochiq chehra bilan gaplashishing ham — albatta, bu yaxshilikdandir. Izoringni boldiringning yarmigacha koʻtargin; agar buni qila olmasang, toʻpiqlaringgacha qil. Izorni (yerga) sudraltirishdan ehtiyot boʻl, chunki bu kibrdandir; Alloh esa kibrni yaxshi koʻrmaydi. Agar bir kishi seni soʻkib, oʻzida bilgan aybing bilan seni uyaltirsa, sen uni oʻzida bilgan ayb bilan uyaltirma; chunki uning vaboli oʻzigadir», dedilar.Абу Журайй Жобир ибн Сулайм ал-Ҳужаймий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен одамлар фикрига итоат қиладиган бир кишини кўрдим; у нима деса, улар унга бўйсунардилар. Мен: «Бу ким?» деб сўрадим. Улар: «Бу Расулуллоҳ ﷺ», дедилар. Мен икки марта: «Алайка-с-салом, эй Аллоҳнинг Расули», дедим. У зот: «Алайка-с-салом дема. Чунки алайка-с-салом ўликларга айтиладиган саломдир. Балки ‹ас-салому алайка› дегин», дедилар. Мен: «Сиз Аллоҳнинг Расулимисиз?» дедим. У зот: «Мен Аллоҳнинг Расулиман, сен Унга сенга офат етганда дуо қилсанг, У уни сендан кетказади; сенга қаҳатчилик йили етиб, Унга дуо қилсанг, У сен учун (ерни) ўстиради; сен ерсиз, сувсиз дашт ёки чўлда бўлсанг ва уловинг йўқолиб қолиб, Унга дуо қилсанг, У уни сенга қайтаради», дедилар. Мен: «Менга насиҳат қилинг», дедим. У зот: «Ҳеч кимни сўкма», дедилар. (Ровий) айтади: Шундан кейин мен на бир озод кишини, на қулни, на туяни, на қўйни сўкмадим. У зот: «Яхшиликдан ҳеч нарсани кичик санама. Биродаринг билан очиқ чеҳра билан гаплашишинг ҳам — албатта, бу яхшиликдандир. Изорингни болдирингнинг ярмигача кўтаргин; агар буни қила олмасанг, тўпиқларинггача қил. Изорни (ерга) судралтиришдан эҳтиёт бўл, чунки бу кибрдандир; Аллоҳ эса кибрни яхши кўрмайди. Агар бир киши сени сўкиб, ўзида билган айбинг билан сени уялтирса, сен уни ўзида билган айб билан уялтирма; чунки унинг ваболи ўзигадир», дедилар.

وعن أبى هريرة رضى الله عنه قال‏:‏ بينما رجل يصلى مسبل إزاره، قال له رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏"‏اذهب فتوضأ‏"‏ فذهب فتوضأ، ثم جاء فقال ‏:‏‏"‏ اذهب فتوضأ‏"‏ فقال رجل يا رسول الله ما لك أمرته أن يتوضأ ثم سكت عنه‏؟‏ قال‏:‏ ‏"‏إنه كان يصلى وهو مسبل إزاره، وإن الله لا يقبل صلاة رجل مسبل‏"‏‏.‏((رواه أبو داود))

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi izorini sudralib tushgan holda namoz oʻqiyotgan edi. Rasululloh ﷺ unga: «Bor, taharat qilib kel», dedilar. U bordi, taharat qildi, soʻng keldi. Shunda u zot yana: «Bor, taharat qilib kel», dedilar. Bir kishi u zotga: «Ey Allohning Rasuli, sizga nima boʻldi, unga taharat qilishni buyurdingiz, soʻng undan jim turdingiz?» dedi. U zot: «U izorini sudralib tushgan holda namoz oʻqiyotgan edi. Alloh esa izorini sudralib tushgan kishining namozini qabul qilmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши изорини судралиб тушган ҳолда намоз ўқиётган эди. Расулуллоҳ ﷺ унга: «Бор, таҳарат қилиб кел», дедилар. У борди, таҳарат қилди, сўнг келди. Шунда у зот яна: «Бор, таҳарат қилиб кел», дедилар. Бир киши у зотга: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга нима бўлди, унга таҳарат қилишни буюрдингиз, сўнг ундан жим турдингиз?» деди. У зот: «У изорини судралиб тушган ҳолда намоз ўқиётган эди. Аллоҳ эса изорини судралиб тушган кишининг намозини қабул қилмайди», дедилар.

وعن قيس بن بشر التغلبى قال‏:‏ أخبرني أبى - وكان جليساً لأبى الدرداء-قال‏:‏ كان بدمشق رجل من أصحاب النبي صلى الله عليه وسلم يقال له سهل بن الحنظلية، وكان رجلاً متوحداً قلما يجالس الناس، إنما هو في صلاة ، فإذا فرغ فإنما هو تسبيح وتكبير حتى يأتى أهله، فمر بنا ونحن عند أبى الدرداء فقال أبو الدرداء‏:‏ كلمةً تنفعنا ولا تضرك‏.‏ قال‏:‏ بعث رسول الله صلى الله عليه وسلم سرية فقدمت ، فجاء رجل منهم فجلس في المجلس الذي يجلس فيه رسول الله صلى الله عليه وسلم ، فقال لرجل إلى جنبه‏:‏ لو رأيتنا حين التقينا نحن والعدو،فحمل فلان وطعن، فقال‏:‏ خذها منى،وأنا الغلام الغفارى، كيف ترى في قوله‏؟‏ قال‏:‏ ما أراه إلا قد بطل أجره‏.‏ فسمع بذلك آخر فقال‏:‏ ما أرى بذلك بأساً ، فتنازعا حتى سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال‏:‏ ‏"‏سبحان الله‏؟‏لا بأس أن يؤجر ويحمد‏"‏ فرأيت أبا الدرداء سر بذلك، وجعل يرفع رأسه إليه ويقول‏:‏ أنت سمعت ذلك من رسول الله صلى الله عليه وسلم ‍‍‍‍‍‍‏؟‏ فيقول‏:‏ نعم‏.‏ فما زال يعيد عليه حتى إني لأقول ليبركن على ركبتيه‏.‏ قال‏:‏ فمر بنا يوماً آخر، فقال له الدرداء‏:‏ كلمة تنفعنا ولا تضرك، قال‏:‏ قال لنا رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏"‏المنفق على الخير كالباسط يده بالصدقة ولا يقبضها‏"‏‏.‏ثم مر بنا يوماً آخر، فقال له أبو الدرداء‏:‏ كلمة تنفعنا ولا تضرك، قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏:‏‏"‏نعم الرجل خريم الأسدى ‍‏!‏ لولا طول جمته وإسبال إزاره ‏!‏‏:‏ فبلغ خريما، فجعل، فأخذ شفرة فقطع بها جمته إلى أذنيه ، ورفع إزاره إلى أنصاف ساقية‏.‏ ثم مر بنا يوماً آخر فقال له أبو الدرداء‏:‏ كلمةً تنفعنا ولا تضرك، قال‏:‏ سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏"‏إنكم قادمون على إخوانكم، فأصلحوا رحالكم، وأصلحوا لباسكم حتى تكونوا كأنكم شامة في الناس، فإن الله لا يحب الفحش ولا التفحش‏"‏‏.‏((رواه أبو داود))

Sahl ibn al-Hanzaliyya (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Damashqda Paygʻambar ﷺning ashoblaridan Sahl ibn al-Hanzaliyya deb ataluvchi bir kishi bor edi. U yolgʻiz yuradigan, odamlar bilan kam oʻtiradigan kishi edi; u faqat namoz bilan mashgʻul boʻlar, namozdan boʻshagach esa, ahli huzuriga qaytguncha tasbeh va takbir aytar edi. Bir kuni biz Abu Dardo (roziyallohu anhu) huzurida oʻtirganimizda, u yonimizdan oʻtib qoldi. Abu Dardo unga: «Bizga foyda beradigan, oʻzingga esa zarar qilmaydigan bir soʻz (ayting)», dedi. U dedi: Rasululloh ﷺ bir sariyya (qoʻshin) joʻnatdilar, u (jangdan) qaytib keldi. Ulardan bir kishi kelib, Rasululloh ﷺ oʻtiradigan majlisda oʻtirdi va yonidagi kishiga: «Biz dushman bilan toʻqnashganimizda bizni koʻrganingda edi; falonchi hujum qilib nayza sanchdi-da: ‹Buni mendan ol, men gʻiforiy yigitman!› dedi. Uning bu soʻzini qanday koʻrasan?» dedi. Haligi kishi: «Menimcha, uning ajri behuda ketibdi», dedi. Buni boshqa bir kishi eshitib: «Men bunda hech qanday zarar koʻrmayapman», dedi. Ular tortishib qolishdi, hatto Rasululloh ﷺ (buni) eshitib qolib: «Subhanalloh! Uning ajr olishida ham, maqtalishida ham hech zarar yoʻq», dedilar. Men Abu Dardoning bundan xursand boʻlib, boshini u tomon koʻtarib: «Buni Rasululloh ﷺdan oʻzing eshitdingmi?» deb soʻrayotganini koʻrdim. U: «Ha», der edi. U shu qadar takrorlar ediki, men: ‹U (Sahlning) tizzalari ustiga choʻkib qolsa kerak›, deb oʻyladim. Sahl yana bir kuni yonimizdan oʻtdi, Abu Dardo unga: «Bizga foyda beradigan, oʻzingga esa zarar qilmaydigan bir soʻz (ayting)», dedi. U dedi: Rasululloh ﷺ bizga: «Yaxshilik yoʻlida (mol) sarflovchi, xuddi qoʻlini sadaqa bilan yozib, uni yigʻmaydigan kishiga oʻxshaydi», dedilar. Soʻng yana bir kuni yonimizdan oʻtdi, Abu Dardo unga (yana oʻsha soʻzni) aytdi. U dedi: Rasululloh ﷺ: «Xuraym al-Asadiy naqadar yaxshi kishi! Agar sochining uzunligi va izorini sudrab yurishi boʻlmaganida edi!» dedilar. Shunda bu (soʻz) Xuraymga yetdi, u pichoq olib sochini quloqlarigacha kesdi va izorini boldirlarining oʻrtasigacha koʻtardi. Soʻng yana bir kuni yonimizdan oʻtdi, Abu Dardo unga (yana oʻsha soʻzni) aytdi. U dedi: Men Rasululloh ﷺning: «Sizlar birodarlaringiz huzuriga borasizlar, (shuning uchun) ulovlaringizni tuzatinglar, kiyimlaringizni tartibga solinglar, toki odamlar orasida xuddi (goʻzal) xoldek boʻlinglar; zero Alloh fahsh (buzuqlik)ni ham, behayolikni ham yoqtirmaydi», deb aytganlarini eshitdim.Саҳл ибн ал-Ҳанзалийя (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Дамашқда Пайғамбар ﷺнинг ашобларидан Саҳл ибн ал-Ҳанзалийя деб аталувчи бир киши бор эди. У ёлғиз юрадиган, одамлар билан кам ўтирадиган киши эди; у фақат намоз билан машғул бўлар, намоздан бўшагач эса, аҳли ҳузурига қайтгунча тасбеҳ ва такбир айтар эди. Бир куни биз Абу Дардо (розияллоҳу анҳу) ҳузурида ўтирганимизда, у ёнимиздан ўтиб қолди. Абу Дардо унга: «Бизга фойда берадиган, ўзингга эса зарар қилмайдиган бир сўз (айтинг)», деди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ бир сарийя (қўшин) жўнатдилар, у (жангдан) қайтиб келди. Улардан бир киши келиб, Расулуллоҳ ﷺ ўтирадиган мажлисда ўтирди ва ёнидаги кишига: «Биз душман билан тўқнашганимизда бизни кўрганингда эди; фалончи ҳужум қилиб найза санчди-да: ‹Буни мендан ол, мен ғифорий йигитман!› деди. Унинг бу сўзини қандай кўрасан?» деди. Ҳалиги киши: «Менимча, унинг ажри беҳуда кетибди», деди. Буни бошқа бир киши эшитиб: «Мен бунда ҳеч қандай зарар кўрмаяпман», деди. Улар тортишиб қолишди, ҳатто Расулуллоҳ ﷺ (буни) эшитиб қолиб: «Субҳаналлоҳ! Унинг ажр олишида ҳам, мақталишида ҳам ҳеч зарар йўқ», дедилар. Мен Абу Дардонинг бундан хурсанд бўлиб, бошини у томон кўтариб: «Буни Расулуллоҳ ﷺдан ўзинг эшитдингми?» деб сўраётганини кўрдим. У: «Ҳа», дер эди. У шу қадар такрорлар эдики, мен: ‹У (Саҳлнинг) тиззалари устига чўкиб қолса керак›, деб ўйладим. Саҳл яна бир куни ёнимиздан ўтди, Абу Дардо унга: «Бизга фойда берадиган, ўзингга эса зарар қилмайдиган бир сўз (айтинг)», деди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ бизга: «Яхшилик йўлида (мол) сарфловчи, худди қўлини садақа билан ёзиб, уни йиғмайдиган кишига ўхшайди», дедилар. Сўнг яна бир куни ёнимиздан ўтди, Абу Дардо унга (яна ўша сўзни) айтди. У деди: Расулуллоҳ ﷺ: «Хурайм ал-Асадий нақадар яхши киши! Агар сочининг узунлиги ва изорини судраб юриши бўлмаганида эди!» дедилар. Шунда бу (сўз) Хураймга етди, у пичоқ олиб сочини қулоқларигача кесди ва изорини болдирларининг ўртасигача кўтарди. Сўнг яна бир куни ёнимиздан ўтди, Абу Дардо унга (яна ўша сўзни) айтди. У деди: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Сизлар биродарларингиз ҳузурига борасизлар, (шунинг учун) уловларингизни тузатинглар, кийимларингизни тартибга солинглар, токи одамлар орасида худди (гўзал) холдек бўлинглар; зеро Аллоҳ фаҳш (бузуқлик)ни ҳам, беҳаёликни ҳам ёқтирмайди», деб айтганларини эшитдим.

وعن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏"‏إزارة المسلم إلى نصف الساق، ولا حرج -أو لا جناح- فيما بينه وبين الكعبين، فما كان أسفل من الكعبين فهو في النار، ومن جر إزاره بطرا لم ينظر الله إليه‏"‏‏.((رواه أبو داود))

Abdurahmon (ibn Yaʼqub) (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan izor (belbogʻ) haqida soʻradim. U: «Sen buni yaxshi biladigan kishiga toʻgʻri kelding», dedi. Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Musulmonning izori (kiyimi) boldirning oʻrtasigacha boʻladi va uning bilan toʻpiqlar orasidagi joyda hech qanday gunoh — yoki vabol — yoʻq. Toʻpiqlardan pastda boʻlgan narsa esa doʻzaxdadir. Kim izorini takabburlik bilan sudrab yursa, Alloh unga (qiyomat kuni) nazar solmaydi».Абдураҳмон (ибн Яъқуб) (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан изор (белбоғ) ҳақида сўрадим. У: «Сен буни яхши биладиган кишига тўғри келдинг», деди. Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мусулмоннинг изори (кийими) болдирнинг ўртасигача бўлади ва унинг билан тўпиқлар орасидаги жойда ҳеч қандай гуноҳ — ёки вабол — йўқ. Тўпиқлардан пастда бўлган нарса эса дўзахдадир. Ким изорини такаббурлик билан судраб юрса, Аллоҳ унга (қиёмат куни) назар солмайди».

وعن ابن عمر رضى الله عنهما قال‏:‏ مررت على رسول الله صلى الله عليه وسلم وفى إزاري استرخاء، فقال‏:‏ ‏"‏يا عبد الله، ارفع إزارك‏"‏ فرفعت ثم قال‏:‏ ‏"‏زد‏"‏، فزدت، فما زلت أتحراها بعد‏.‏ فقال بعض القوم‏:‏ إلى أين ‏؟‏ فقال‏:‏ إلى أنصاف الساقين‏"‏‏.‏‏((رواه مسلم))‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men izorimda osilib turgan holatda (uni yerga sudrab) Rasululloh ﷺ ning yonidan oʻtdim. Shunda u zot: «Ey Abdulloh, izoringni koʻtar!» dedilar. Men uni koʻtardim. Soʻng: «Yana (koʻtar)!» dedilar. Men yana koʻtardim. Shundan keyin men doimo shunga rioya qiladigan boʻldim. (Hozir boʻlganlardan) baʼzilar: «Qayergacha?» deb soʻradi. (Ibn Umar): «Boldirlarning oʻrtasigacha», dedi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен изоримда осилиб турган ҳолатда (уни ерга судраб) Расулуллоҳ ﷺ нинг ёнидан ўтдим. Шунда у зот: «Эй Абдуллоҳ, изорингни кўтар!» дедилар. Мен уни кўтардим. Сўнг: «Яна (кўтар)!» дедилар. Мен яна кўтардим. Шундан кейин мен доимо шунга риоя қиладиган бўлдим. (Ҳозир бўлганлардан) баъзилар: «Қаергача?» деб сўради. (Ибн Умар): «Болдирларнинг ўртасигача», деди.

وعنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ من جر ثوبه خيلاء لم ينظر الله إليه يوم القيامة‏"‏ فقالت أم سلمة‏:‏ فكيف تصنع النساء بذيولهن، قال‏:‏ ‏"‏يرخين شبراً‏"‏ قالت‏:‏ ِإذاً تنكشف أقدامهن‏.‏ قال‏:‏ ‏"‏فيرخينه ذراعاً لا يزدن‏"‏‏.((رواه أبو داود والترمذي))

Ibn Umar (roziyallohu anhumo) aytdi: Rasululloh ﷺ: «Kim kiyimini kibr bilan sudrab yursa, Alloh qiyomat kuni unga (rahmat nazari bilan) boqmaydi», dedilar. Shunda Ummu Salama: «Ayollar etaklari bilan qanday qiladilar?» dedi. U zot: «Bir qarich (uzun) tushirib qoʻyadilar», dedilar. (Ummu Salama): «Unda oyoqlari ochilib qoladi-ku», dedi. U zot: «Bir tirsak (uzun) tushiradilar, undan ortiqcha (tushirmaydilar)», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) айтди: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким кийимини кибр билан судраб юрса, Аллоҳ қиёмат куни унга (раҳмат назари билан) боқмайди», дедилар. Шунда Умму Салама: «Аёллар этаклари билан қандай қиладилар?» деди. У зот: «Бир қарич (узун) тушириб қўядилар», дедилар. (Умму Салама): «Унда оёқлари очилиб қолади-ку», деди. У зот: «Бир тирсак (узун) туширадилар, ундан ортиқча (туширмайдилар)», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وعن معاذ بن أنس رضى الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏ من ترك اللباس تواضعاً لله، وهو يقدر عليه، دعاه الله يوم القيامة على رؤوس الخلائق حتى يخيره من أي حلل الإيمان شاء يلبسها‏"‏.((رواه الترمذي)) ‏

Sahl ibn Muoz ibn Anas al-Juhaniy otasidan rivoyat qilishicha, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim qudrati yeta turib, Alloh uchun tavozeʼ koʻrsatib (qimmatbaho) kiyimni tark etsa, Alloh uni Qiyomat kunida xaloyiqning boshlari uzra (oldida) chaqirib, imon hullalaridan xohlaganini tanlab kiyishini ixtiyoriga qoʻyadi». Bu hadis hasandir. U zotning «imon hullalari» degan soʻzining maʼnosi imon ahliga jannat hullalaridan beriladigan narsadir.Саҳл ибн Муоз ибн Анас ал-Жуҳаний отасидан ривоят қилишича, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким қудрати ета туриб, Аллоҳ учун тавозеъ кўрсатиб (қимматбаҳо) кийимни тарк этса, Аллоҳ уни Қиёмат кунида халойиқнинг бошлари узра (олдида) чақириб, имон ҳуллаларидан хоҳлаганини танлаб кийишини ихтиёрига қўяди». Бу ҳадис ҳасандир. У зотнинг «имон ҳуллалари» деган сўзининг маъноси имон аҳлига жаннат ҳуллаларидан бериладиган нарсадир.

عن عمرو بن شعيب عن أبيه عن جده رضى الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏"‏إن الله يحب أن يرى أثر نعمته على عبده‏"‏.‏((رواه الترمذي))

Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, Alloh banda ustida Oʻz neʼmatining asari koʻrinishini yaxshi koʻradi», dedilar. Bu bobda Abul Ahvasning otasidan, Imron ibn Husayn va Ibn Masʼuddan ham (hadis) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasandir.Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, Аллоҳ банда устида Ўз неъматининг асари кўринишини яхши кўради», дедилар. Бу бобда Абул Аҳваснинг отасидан, Имрон ибн Ҳусайн ва Ибн Масъуддан ҳам (ҳадис) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасандир.

عن عمر بن الخطاب رضى الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏ لا تلبسوا الحرير؛ فإن من لبسه في الدنيا لم يلبسه في الآخرة‏"‏ ‏.‏((متفق عليه))

Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Amallar faqat niyatlarga bogʻliqdir va har bir kishiga faqat niyat qilgan narsasi boʻladi. Bas, kimning hijrati Alloh va Uning Rasuli uchun boʻlsa, hijrati Alloh va Uning Rasuli uchundir. Kimning hijrati esa erishadigan bir dunyo yoki uylanadigan bir ayol uchun boʻlsa, hijrati oʻzi hijrat qilgan narsa uchundir», dedilar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Амаллар фақат ниятларга боғлиқдир ва ҳар бир кишига фақат ният қилган нарсаси бўлади. Бас, кимнинг ҳижрати Аллоҳ ва Унинг Расули учун бўлса, ҳижрати Аллоҳ ва Унинг Расули учундир. Кимнинг ҳижрати эса эришадиган бир дунё ёки уйланадиган бир аёл учун бўлса, ҳижрати ўзи ҳижрат қилган нарса учундир», дедилар.

وعنه قال‏:‏ سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول‏:‏ ‏"‏إنما يلبس الحرير من لا خلاق له‏"‏.((متفق عليه)) ‏ وفى رواية للبخاري‏:‏ ‏"‏من لا خلاق له في الآخرة‏"‏‏

Asmo bint Abu Bakr (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Asmo meni Abdulloh ibn Umar huzuriga yuborib: «Menga xabar yetishicha, sen uchta narsani harom qilar emishsan: kiyimdagi (ipak) chiziqni, qizil ipak egar yopinchigʻini va butun rajab oyini roʻza tutishni», dedi. Shunda Abdulloh menga: «Rajab haqida aytganingga kelsak, butun umr roʻza tutadigan kishi haqida nima deysan? Kiyimdagi (ipak) chiziq haqida aytganingga kelsak, men Umar ibn Xattobning shunday deganini eshitganman: Men Rasululloh ﷺ ning ‹Ipakni faqat (oxiratda) nasibasi yoʻq kishi kiyadi› deganlarini eshitganman — shuning uchun men (kiyimdagi ipak) chiziq ham shundan boʻlishidan qoʻrqdim. Qizil egar yopinchigʻiga kelsak, mana bu Abdullohning egar yopinchigʻi» — qarasam, u qizil ipak ekan, dedi. Men Asmo huzuriga qaytib, unga (bularni) xabar qildim. U: «Mana bu Rasululloh ﷺ ning jubbalari (toʻni)», dedi-da, menga forscha tikilgan, dibodan (zarbof shoyidan) yoqasi va etaklari dibo bilan hoshiyalangan bir taylison jubbasini chiqarib koʻrsatdi. Soʻng: «Bu Oishaning huzurida u vafot etgunicha turgan edi, u vafot etgach, men uni oldim. Nabiy ﷺ buni kiyar edilar. Endi biz uni bemorlar uchun yuvib (shifo tilab) beramiz, undan shifo izlanadi», dedi.Асмо бинт Абу Бакр (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Асмо мени Абдуллоҳ ибн Умар ҳузурига юбориб: «Менга хабар етишича, сен учта нарсани ҳаром қилар эмишсан: кийимдаги (ипак) чизиқни, қизил ипак эгар ёпинчиғини ва бутун ражаб ойини рўза тутишни», деди. Шунда Абдуллоҳ менга: «Ражаб ҳақида айтганингга келсак, бутун умр рўза тутадиган киши ҳақида нима дейсан? Кийимдаги (ипак) чизиқ ҳақида айтганингга келсак, мен Умар ибн Хаттобнинг шундай деганини эшитганман: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг ‹Ипакни фақат (охиратда) насибаси йўқ киши кияди› деганларини эшитганман — шунинг учун мен (кийимдаги ипак) чизиқ ҳам шундан бўлишидан қўрқдим. Қизил эгар ёпинчиғига келсак, мана бу Абдуллоҳнинг эгар ёпинчиғи» — қарасам, у қизил ипак экан, деди. Мен Асмо ҳузурига қайтиб, унга (буларни) хабар қилдим. У: «Мана бу Расулуллоҳ ﷺ нинг жуббалари (тўни)», деди-да, менга форсча тикилган, дибодан (зарбоф шойидан) ёқаси ва этаклари дибо билан ҳошияланган бир тайлисон жуббасини чиқариб кўрсатди. Сўнг: «Бу Оишанинг ҳузурида у вафот этгунича турган эди, у вафот этгач, мен уни олдим. Набий ﷺ буни кияр эдилар. Энди биз уни беморлар учун ювиб (шифо тилаб) берамиз, ундан шифо изланади», деди.

وعن أنس رضى الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم‏:‏ ‏"‏من لبس الحرير في الدنيا لم يلبسه في الآخرة‏"‏.((متفق عليه)) ‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim dunyoda ipak kiysa, oxiratda uni kiymaydi», dedilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким дунёда ипак кийса, охиратда уни киймайди», дедилар.

وعن على رضى الله عنه قال‏:‏ رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم أخذ حريراً، فجعله في يمينه، وذهباً فجعله في شماله، ثم قال‏:‏ ‏"‏إن هذين حرام على ذكور أمتي‏"‏‏.‏((رواه أبو داود))

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir ipakni oʻng qoʻllariga, oltinni esa chap qoʻllariga oldilar-da, soʻng: «Bu ikkovi mening ummatimning erkaklariga haromdir», dedilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир ипакни ўнг қўлларига, олтинни эса чап қўлларига олдилар-да, сўнг: «Бу иккови менинг умматимнинг эркакларига ҳаромдир», дедилар.

وعن أبى موسى الأشعرى رضى الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال‏:‏ ‏"‏حرم لباس الحرير والذهب على ذكور أمتي ،وأحل لإناثهم‏"‏.‏((رواه الترمذي))

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ipak va oltin (kiyim) ummatimning erkaklariga harom, ayollariga esa halol qilindi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Umar, Ali, Uqba ibn Omir, Anas, Ummu Honiʼ, Huzayfa, Abdulloh ibn Amr, Imron ibn Husayn, Abdulloh ibn az-Zubayr, Jobir, Abu Rayhona, Ibn Umar va Vosila ibn al-Asqaʼdan ham (rivoyatlar) bor. Abu Musoning hadisi hasan sahih hadisdir.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ипак ва олтин (кийим) умматимнинг эркакларига ҳаром, аёлларига эса ҳалол қилинди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Умар, Али, Уқба ибн Омир, Анас, Умму Ҳониъ, Ҳузайфа, Абдуллоҳ ибн Амр, Имрон ибн Ҳусайн, Абдуллоҳ ибн аз-Зубайр, Жобир, Абу Райҳона, Ибн Умар ва Восила ибн ал-Асқаъдан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Мусонинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.

وعن حذيفة رضى الله عنه قال‏:‏ نهانا النبي صلى الله عليه وسلم أن نشرب في آنية الذهب والفضة، وأن نأكل فيها، وعن لبس الحرير والديباج،وأن نجلس عليه‏.‏‏‏((‏رواه البخارى‏)‏‏)‏‏

Huzayfa (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ bizni oltin va kumush idishlarda ichishdan hamda ularda yeyishdan, ipak va dibo kiyishdan va ularning ustida oʻtirishdan qaytardilar.Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ бизни олтин ва кумуш идишларда ичишдан ҳамда уларда ейишдан, ипак ва дибо кийишдан ва уларнинг устида ўтиришдан қайтардилар.

عن أنس رضى الله عنه قال‏:‏ رخص رسول الله ، صلى الله عليه وسلم، للزبير وعبد الرحمن بن عوف رضى الله عنهما في لبس الحرير لحكة بهما‏.‏((متفق عليه))

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ Zubayr va Abdurrahmon ibn Avf (roziyallohu anhumo)ga, ularda (teri) qichima kasali boʻlgani sababli, ipak kiyishga ruxsat berdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ Зубайр ва Абдурраҳмон ибн Авф (розияллоҳу анҳумо)га, уларда (тери) қичима касали бўлгани сабабли, ипак кийишга рухсат бердилар.

عن معاوية رضى الله عنه قال‏:‏ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم ‏:‏ ‏"‏لا تركبوا الخز ولا النمار‏"‏‏.‏ ((رواه أبو داود))

Muoviya (roziyallohu anhu) aytadilar: Rasululloh ﷺ: «Xazz (ipak) ham, qoplon terilari ham (ustiga) minmanglar», dedilar. (Roviy) aytdi: Muoviya Rasululloh ﷺdan rivoyat qilishda gumon qilinmas (ishonchli) edi. Abu Said bizga aytdi: Abu Dovud bizga aytdi: Abu al-Muʼtamirning ismi Yazid ibn Tahmon boʼlib, u Hiyrada yashar edi.Муовия (розияллоҳу анҳу) айтадилар: Расулуллоҳ ﷺ: «Хазз (ипак) ҳам, қоплон терилари ҳам (устига) минманглар», дедилар. (Ровий) айтди: Муовия Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилишда гумон қилинмас (ишончли) эди. Абу Саид бизга айтди: Абу Довуд бизга айтди: Абу ал-Муътамирнинг исми Язид ибн Таҳмон бўлиб, у Ҳийрада яшар эди.

وعن أبى المليح عن أبيه ، رضى الله عنه ، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم نهى عن جلود السباع‏.((رواه أبو داود والترمذي والنسائي)) و في رواية للترمذي: نهى عن جلود السباع أن تفترش. ‏

Abu al-Malihning otasi (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yirtqich hayvonlarning terilaridan (foydalanishdan) qaytardilar. Termiziyning bir rivoyatida: yirtqich hayvonlarning terilarini toʻshak qilib yoyishdan qaytardilar, deb kelgan.Абу ал-Малиҳнинг отаси (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ йиртқич ҳайвонларнинг териларидан (фойдаланишдан) қайтардилар. Термизийнинг бир ривоятида: йиртқич ҳайвонларнинг териларини тўшак қилиб ёйишдан қайтардилар, деб келган.

- عن أبى سعيد الخدرى رضى الله عنه قال‏:‏ كان رسول الله صلى الله عليه وسلم إذا استجد ثوباً سماه باسمه -عمامة، أو قميصاً، أو رداء -يقول‏:‏ ‏"‏ اللهم لك الحمد أنت كسوتنيه، أسألك خيره وخير ما صنع له، وأعوذ بك من شره وشر ما صنع له‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه أبو داود، والترمذى وقال‏:‏حديث حسن‏)‏‏)‏‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ yangi kiyim kiyganlarida, uni nomi bilan — koʻylakmi yoki salla — atar, soʻngra: «Allohim, hamd Senga xosdir! Bu kiyimni menga Sen kiydirding. Men Sendan uning yaxshiligini va u nima uchun yaratilgan boʻlsa, oʻshaning yaxshiligini soʻrayman. Hamda undan va u nima uchun yaratilgan boʻlsa, oʻshaning yomonligidan Senga sigʻinaman», deb aytar edilar. Abu Nadra aytdi: Nabiy ﷺning sahobalaridan biri yangi kiyim kiyganda, unga: «Uni eskirtib kiygin, Alloh taolo (oʻrniga boshqasini) ato etsin», deb aytilar edi.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ янги кийим кийганларида, уни номи билан — кўйлакми ёки салла — атар, сўнгра: «Аллоҳим, ҳамд Сенга хосдир! Бу кийимни менга Сен кийдирдинг. Мен Сендан унинг яхшилигини ва у нима учун яратилган бўлса, ўшанинг яхшилигини сўрайман. Ҳамда ундан ва у нима учун яратилган бўлса, ўшанинг ёмонлигидан Сенга сиғинаман», деб айтар эдилар. Абу Надра айтди: Набий ﷺнинг саҳобаларидан бири янги кийим кийганда, унга: «Уни эскиртиб кийгин, Аллоҳ таоло (ўрнига бошқасини) ато этсин», деб айтилар эди.