Abu Hozim

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ كَانَ النَّاسُ يُؤْمَرُونَ أَنْ يَضَعَ الرَّجُلُ الْيَدَ الْيُمْنَى عَلَى ذِرَاعِهِ الْيُسْرَى فِي الصَّلاَةِ‏.‏ قَالَ أَبُو حَازِمٍ لاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ يَنْمِي ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يُنْمَى ذَلِكَ‏.‏ وَلَمْ يَقُلْ يَنْمِي‏.‏

Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Odamlarga namozda oʻng qoʻlni chap bilakka qoʻyishga buyurilgan edi. Abu Hozim: «Menimcha, bu buyruq Paygʻambar ﷺ dan edi», — dedi.Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Одамларга намозда ўнг қўлни чап билакка қўйишга буюрилган эди. Абу Ҳозим: «Менимча, бу буйруқ Пайғамбар ﷺ дан эди», — деди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَتِ امْرَأَةٌ بِبُرْدَةٍ ـ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا الْبُرْدَةُ فَقِيلَ لَهُ نَعَمْ، هِيَ الشَّمْلَةُ، مَنْسُوجٌ فِي حَاشِيَتِهَا ـ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي نَسَجْتُ هَذِهِ بِيَدِي أَكْسُوكَهَا‏.‏ فَأَخَذَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُحْتَاجًا إِلَيْهَا‏.‏ فَخَرَجَ إِلَيْنَا وَإِنَّهَا إِزَارُهُ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اكْسُنِيهَا، فَقَالَ ‏"‏ نَعَمْ ‏"‏‏.‏ فَجَلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَجْلِسِ، ثُمَّ رَجَعَ فَطَوَاهَا، ثُمَّ أَرْسَلَ بِهَا إِلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ الْقَوْمُ مَا أَحْسَنْتَ، سَأَلْتَهَا إِيَّاهُ، لَقَدْ عَلِمْتَ أَنَّهُ لاَ يَرُدُّ سَائِلاً‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ وَاللَّهِ مَا سَأَلْتُهُ إِلاَّ لِتَكُونَ كَفَنِي يَوْمَ أَمُوتُ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَكَانَتْ كَفَنَهُ‏.‏

Abu Hozim (Sahl ibn Saʼddan) rivoyat qiladi: Men Sahl ibn Saʼdning shunday deganini eshitdim: «Bir ayol burda (chetlari toʻqilgan toʻrtburchak mato) keltirdi. (Abu Hozim:) Men: ‹Burda nima ekanini bilasizmi?› — dedim. Ular ‹ha› (deb) va: ‹U — chetlari toʻqilgan mato choyshab›, — dedi. Sahl davom etdi: «U (ayol) Paygʻambar ﷺ ga: ‹Men buni — siz kiyishingiz uchun — oʻz qoʻlim bilan toʻqigan edim›, — dedi. Paygʻambar ﷺ uni oldilar — chunki u zot unga muhtoj edilar — va uni izor (bel matosi) qilib kiygan holda oldimizga keldilar. Bizdan biri: ‹Yo Rasululloh, uni menga kiyishga bering›, — dedi. Paygʻambar ﷺ uni unga berishga rozi boʻldilar. Paygʻambar ﷺ bir oz odamlar bilan oʻtirdilar, soʻng (uyiga) qaytdilar va oʻsha izorni (matoni) oʻrab, unga joʻnatdilar. Odamlar oʻsha kishiga: ‹Sen yaxshi qilmading — u zot hech kimning (iltimosini) rad etmasligini bila turib, uni undan soʻrading›, — dedi. U kishi: ‹Allohga qasamki, men uni — faqat vafot etganimda kafanim qilish uchun — soʻradim›, — dedi». Sahl qoʻshdi: «Keyin u (mato) uning kafani boʻldi».Абу Ҳозим (Саҳл ибн Саъддан) ривоят қилади: Мен Саҳл ибн Саъднинг шундай деганини эшитдим: «Бир аёл бурда (четлари тўқилган тўртбурчак мато) келтирди. (Абу Ҳозим:) Мен: ‹Бурда нима эканини биласизми?› — дедим. Улар ‹ҳа› (деб) ва: ‹У — четлари тўқилган мато чойшаб›, — деди. Саҳл давом этди: «У (аёл) Пайғамбар ﷺ га: ‹Мен буни — сиз кийишингиз учун — ўз қўлим билан тўқиган эдим›, — деди. Пайғамбар ﷺ уни олдилар — чунки у зот унга муҳтож эдилар — ва уни изор (бел матоси) қилиб кийган ҳолда олдимизга келдилар. Биздан бири: ‹Ё Расулуллоҳ, уни менга кийишга беринг›, — деди. Пайғамбар ﷺ уни унга беришга рози бўлдилар. Пайғамбар ﷺ бир оз одамлар билан ўтирдилар, сўнг (уйига) қайтдилар ва ўша изорни (матони) ўраб, унга жўнатдилар. Одамлар ўша кишига: ‹Сен яхши қилмадинг — у зот ҳеч кимнинг (илтимосини) рад этмаслигини била туриб, уни ундан сўрадинг›, — деди. У киши: ‹Аллоҳга қасамки, мен уни — фақат вафот этганимда кафаним қилиш учун — сўрадим›, — деди». Саҳл қўшди: «Кейин у (мато) унинг кафани бўлди».

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَنْ أَمْسَكَ كَلْبًا فَإِنَّهُ يَنْقُصُ كُلَّ يَوْمٍ مِنْ عَمَلِهِ قِيرَاطٌ، إِلاَّ كَلْبَ حَرْثٍ أَوْ مَاشِيَةٍ ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ سِيرِينَ وَأَبُو صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِلاَّ كَلْبَ غَنَمٍ أَوْ حَرْثٍ أَوْ صَيْدٍ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَازِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَلْبَ صَيْدٍ أَوْ مَاشِيَةٍ ‏"‏‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Kim it saqlasa, uning yaxshi amallari savobidan har kuni bir qirot kamayadi — magar it dala (ekinzor) yoki chorvani qoʻriqlash uchun (boqilgan) boʻlsa», — dedilar. Abu Hurayra (boshqa rivoyatda) Paygʻambar ﷺ dan: «...magar u qoʻy yoki dalalarni qoʻriqlash, yoki ov qilish uchun (boqilgan) boʻlsa», — deb (rivoyat qildi). Abu Hozim, Abu Hurayradan rivoyat qildi: Paygʻambar ﷺ: «Chorvani qoʻriqlash yoki ov qilish uchun (boqilgan) it (mustasno)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Ким ит сақласа, унинг яхши амаллари савобидан ҳар куни бир қирот камаяди — магар ит дала (экинзор) ёки чорвани қўриқлаш учун (боқилган) бўлса», — дедилар. Абу Ҳурайра (бошқа ривоятда) Пайғамбар ﷺ дан: «...магар у қўй ёки далаларни қўриқлаш, ёки ов қилиш учун (боқилган) бўлса», — деб (ривоят қилди). Абу Ҳозим, Абу Ҳурайрадан ривоят қилди: Пайғамбар ﷺ: «Чорвани қўриқлаш ёки ов қилиш учун (боқилган) ит (мустасно)», — дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، أَنَّهُ سَمِعَ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ، وَهْوَ يُسْأَلُ عَنْ جُرْحِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَمَا وَاللَّهِ إِنِّي لأَعْرِفُ مَنْ كَانَ يَغْسِلُ جُرْحَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَنْ كَانَ يَسْكُبُ الْمَاءَ وَبِمَا دُووِيَ ـ قَالَ كَانَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَغْسِلُهُ وَعَلِيٌّ يَسْكُبُ الْمَاءَ بِالْمِجَنِّ، فَلَمَّا رَأَتْ فَاطِمَةُ أَنَّ الْمَاءَ لاَ يَزِيدُ الدَّمَ إِلاَّ كَثْرَةً أَخَذَتْ قِطْعَةً مِنْ حَصِيرٍ، فَأَحْرَقَتْهَا وَأَلْصَقَتْهَا فَاسْتَمْسَكَ الدَّمُ، وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ يَوْمَئِذٍ، وَجُرِحَ وَجْهُهُ، وَكُسِرَتِ الْبَيْضَةُ عَلَى رَأْسِهِ‏.‏

U (Abu Hozim) Sahl ibn Saʼddan — undan Rasululloh ﷺning jarohati haqida soʻralganda — eshitdi. U: «Ogoh boʻ ling, Allohga qasamki, men Rasululloh ﷺning jarohatini kim yuvganini, kim suv quyganini va u nima bilan davolanganini bilaman», dedi. (U) aytdi: Rasululloh ﷺning qizi Fotima (alayhassalom) uni yuvardi, Ali esa qalqon bilan suv quyardi. Fotima suv qonni faqat koʻpaytirayotganini koʻrgach, bir parcha boʻyrani olib, uni yoqib (kuydirib), (jarohatga) yopishtirdi, shunda qon toʻxtadi. Oʻsha kuni u zotning old tishlari singan, yuzlari jarohatlangan va boshlariga dubulgʻa sinib (botgan) edi.У (Абу Ҳозим) Саҳл ибн Саъддан — ундан Расулуллоҳ ﷺнинг жароҳати ҳақида сўралганда — эшитди. У: «Огоҳ бў линг, Аллоҳга қасамки, мен Расулуллоҳ ﷺнинг жароҳатини ким ювганини, ким сув қуйганини ва у нима билан даволанганини биламан», деди. (У) айтди: Расулуллоҳ ﷺнинг қизи Фотима (алайҳассалом) уни юварди, Али эса қалқон билан сув қуярди. Фотима сув қонни фақат кўпайтираётганини кўргач, бир парча бўйрани олиб, уни ёқиб (куйдириб), (жароҳатга) ёпиштирди, шунда қон тўхтади. Ўша куни у зотнинг олд тишлари синган, юзлари жароҳатланган ва бошларига дубулға синиб (ботган) эди.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْقَارِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ، أَنَّ أَبَا أُسَيْدٍ السَّاعِدِيَّ، دَعَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لِعُرْسِهِ، فَكَانَتِ امْرَأَتُهُ خَادِمَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَهْىَ الْعَرُوسُ، فَقَالَتْ أَوْ قَالَ أَتَدْرُونَ مَا أَنْقَعَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْقَعَتْ لَهُ تَمَرَاتٍ مِنَ اللَّيْلِ فِي تَوْرٍ‏.‏

(Abu Hozim, Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)ni (shunday) deganini eshitdi:) Abu Usayd as-Soidiy Paygʻambar ﷺni oʻ z toʻ yiga (taomga) chaqirdi; oʻ sha kuni uning xotini — u (yangi) kelin boʻ la turib — ularning xizmatchisi edi. U (ayol) — yoki u (Sahl) — dedi: «Rasululloh ﷺga nima ivitib (tayyorlab) qoʻ yganini bilasizlarmi? — U zotga kechadan (oldindan) bir idishda (tavr) bir necha xurmoni ivitib qoʻ ygan edi.»(Абу Ҳозим, Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)ни (шундай) деганини эшитди:) Абу Усайд ас-Соидий Пайғамбар ﷺни ў з тў йига (таомга) чақирди; ў ша куни унинг хотини — у (янги) келин бў ла туриб — уларнинг хизматчиси эди. У (аёл) — ёки у (Саҳл) — деди: «Расулуллоҳ ﷺга нима ивитиб (тайёрлаб) қў йганини биласизларми? — У зотга кечадан (олдиндан) бир идишда (тавр) бир неча хурмони ивитиб қў йган эди.»

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ أَبُو حَازِمٍ سَمِعْتُهُ مِنْ، سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ صَاحِبِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ بُعِثْتُ أَنَا وَالسَّاعَةَ كَهَذِهِ مِنْ هَذِهِ أَوْ كَهَاتَيْنِ ‏"‏‏.‏ وَقَرَنَ بَيْنَ السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى‏.‏

(Abu Hozim, Sahl ibn Saʼd as-Soidiy (roziyallohu anhu) — Rasululloh ﷺning sahobasi — (shunday) deganini eshitdi:) Rasululloh ﷺ: «Men va qiyomat — mana bu (ikki barmoq) kabi — (yaqin) yuborildim» dedilar va koʻ rsatkich (barmoq) bilan oʻ rta (barmoqni) yonma-yon qoʻ ydilar.(Абу Ҳозим, Саҳл ибн Саъд ас-Соидий (розияллоҳу анҳу) — Расулуллоҳ ﷺнинг саҳобаси — (шундай) деганини эшитди:) Расулуллоҳ ﷺ: «Мен ва қиёмат — мана бу (икки бармоқ) каби — (яқин) юборилдим» дедилар ва кў рсаткич (бармоқ) билан ў рта (бармоқни) ёнма-ён қў йдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لَيَدْخُلَنَّ الْجَنَّةَ مِنْ أُمَّتِي سَبْعُونَ أَوْ سَبْعُمِائَةِ أَلْفٍ ـ لاَ يَدْرِي أَبُو حَازِمٍ أَيُّهُمَا قَالَ ـ مُتَمَاسِكُونَ، آخِذٌ بَعْضُهُمْ بَعْضًا، لاَ يَدْخُلُ أَوَّلُهُمْ حَتَّى يَدْخُلَ آخِرُهُمْ، وُجُوهُهُمْ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ ‏"‏‏.‏

(Sahl ibn Saʼd (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki,) Rasululloh ﷺ: «Ummatimdan yetmish — yoki yetti yuz — ming (kishi) (Abu Hozim ikkisining qaysisini aytganini bilmaydi) bir-birini ushlagan (mahkam tutgan) holda jannatga kiradi — ularning birinchisi, oxirgisi kirmaguncha, kirmaydi; yuzlari toʻlin oy kechasidagi oy suratidek (yarqirab turadi)», dedilar.(Саҳл ибн Саъд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики,) Расулуллоҳ ﷺ: «Умматимдан етмиш — ёки етти юз — минг (киши) (Абу Ҳозим иккисининг қайсисини айтганини билмайди) бир-бирини ушлаган (маҳкам тутган) ҳолда жаннатга киради — уларнинг биринчиси, охиргиси кирмагунча, кирмайди; юзлари тўлин ой кечасидаги ой суратидек (ярқираб туради)», дедилар.